ချတ်ချန်နယ်ထဲက မက်ဆေ့ချ်တွေကို ကြည့်ရင်း ကျန်းယွီဟယ်က သူ့ကိုယ်သူ တခြားကစားသမားတွေနဲ့ တခြားစီ ဖြစ်နေသလို ခံစားလိုက်ရသည်။ လော့ဂ်အောက် ထွက်သွားတဲ့သူတွေကို ခဏဖယ်ထားပြီး ဆက်လက်ရှင်သန်နေတဲ့သူတွေကိုပဲ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တောင် သူတို့ထဲမှာ အမြင့်ဆုံး ကျင့်ကြံခြင်းအဆင့်က ချီကျင့်ကြံခြင်း ပထမအဆင့်မှာပဲ ရှိသေးပြီး သူကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်အနည်းငယ်ကတည်းက ချီကျင့်ကြံခြင်း ပြီးပြည့်စုံခြင်းအဆင့်ကို ရောက်နေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဤကွာဟချက်ကြီးက တကယ်ပင် မယုံနိုင်စရာ ကောင်းလှသည်။
ကျန်းယွီဟယ်က သူ့ကိုယ်သူ ကစားသမားထက်စာလျှင် စက်ရုပ်နှင့် ပိုတူလာသည်ဟု ခံစားမိသည်။ သူသာ လူမြင်ကွင်းထွက်လာပါက မည်သူကများ သူ့ကို ကစားသမားဟု ထင်ပါမည်နည်း။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤအစောပိုင်းကာလတွင် စက်ရုပ် များသာ ဤမျှ အစွမ်းထက်နိုင်သောကြောင့်ပင်။
ချတ်ချန်နယ်ကို ပိတ်လိုက်ပြီးနောက် သူက ကုန်သွယ်ရေးဈေးကွက်ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်သည်။ အစတုန်းကနှင့်မတူဘဲ ယခုအခါ ကစားသမားအချို့က ပစ္စည်းများကို အရောင်းတင်နေကြပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကောင်းမွန်သည့်အရာ တစ်ခုမျှမပါဘဲ အသုံးမဝင်သည့် အမှိုက်များသာ များပြားနေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပေါက်စီတစ်လုံး သို့မဟုတ် အဝတ်အစား တစ်စုံကို ဝိညာဉ်ကျောက်တုံး တစ်တုံးဟု ဈေးသတ်မှတ်ထားကြသည်။ ဤကဲ့သို့သော အသေးအဖွဲ့ပစ္စည်းများကို ဝိညာဉ်ကျောက်တစ်တုံးနှင့် ရောင်းနေခြင်းမှာ ကလေးကစားစရာ ဆန်လွန်းလှပြီး မည်သူကမျှ ဝယ်မည်မဟုတ်ပေ။ သူတို့ကတော့ တကယ်ကို ပိုက်ဆံမက်နေကြခြင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
လက်ရှိ ကုန်သွယ်ရေးဈေးကွက်က အားကိုးမရသေးသော်လည်း အနာဂတ်တွင်မူ ဤဈေးကွက်သည် သူ့အတွက် အသုံးဝင်လာမည့် တစ်ခုတည်းသော နေရာဖြစ်လာမည်ဟု သူ ယုံကြည်ထားသည်။ အချိန်တစ်ခု ကြာသွားပြီး ကစားသမားများ အနည်းငယ် သန်မာလာပါက ကမ္ဘာမြေသားတို့၏ စီးပွားရေးအမြင်နှင့်အတူ ကုန်သည်ပွဲစားများ ပေါ်ထွက်လာပေလိမ့်မည်။ ထိုအချိန်ကျမှ ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရောင်းချခြင်းကို ဤဈေးကွက်မှတစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်လျှင် ပို၍ လွယ်ကူပေလိမ့်မည်။
အသားကင်စားပြီးနောက် ကျန်းယွီဟယ်က စံအိမ်ထဲသို့ ဝင်ကာ ကျောက်ကုတင်ပေါ်၌ လဲလျောင်း အနားယူလိုက်တော့သည်။ နောက်တစ်နေ့ နံနက်စောစောတွင် အလင်းတန်းတစ်ခုက ဂလက်ဆီတောင်ထိပ်မှတစ်ဆင့် ဝေးရာသို့ ပျံသန်းသွားသည်။ ကျန်းယွီဟယ်က တောင်တန်းများနှင့် ကန်များကို အလျင်အမြန် ဖြတ်ကျော်ခဲ့သည်။ ရေပေါ်ရှိ ပြာသာဒ်ဆောင်လေးတစ်ခုကို ဖြတ်သွားစဉ် ခရမ်းရောင်ဝတ်စုံနှင့် တပည့်အချို့ ထိုင်ကာ တရားဓမ္မများ ဆွေးနွေးနေကြသည်ကို တွေ့ရသော်လည်း သူကတော့ ဂရုမစိုက်ဘဲ ဆက်သွားလိုက်သည်။ ကျန်းယွီဟယ်မှာ လူမှုဆက်ဆံရေး သိပ်မကောင်းသလို သူစိမ်းများကို နှုတ်ဆက်ရန်လည်း စိတ်မဝင်စားပေ။
သူ ပျံသန်းသွားသည်ကို မြင်သောအခါ ထိုလူစုမှာ အံ့အားသင့်သွားကြသည်။ တာအိုသန့်စင်ဂိုဏ်းထဲတွင် ချီကျင့်ကြံခြင်းအဆင့်မျှသာ ရှိသူတစ်ဦးကို မြင်ရသည်မှာ အတော်လေး ထူးဆန်းနေသည် မဟုတ်ပါလား။ သူတို့ထဲမှ တစ်ဦးက မေးလိုက်သည်။
"ညီအစ်ကိုဟယ်... ဒီလူက ဘယ်သူလဲ။ ခင်ဗျား သိလား"
"ငါ ကြားတာတော့ မနေ့က တံဆိပ်ပြားကိုင်ပြီး အတွင်းစည်းထဲ တိုက်ရိုက်ဝင်လာတဲ့ ချီကျင့်ကြံခြင်းအဆင့် တစ်ယောက် ရှိတယ်တဲ့။ ဒါ သူပဲ ဖြစ်ရမယ်"
"မဖြစ်နိုင်တာ... တကယ်ပဲလား"
"တကယ်ပါ... ငါလည်း သူများတွေ ပြောနေကြတာ ကြားတယ်"
"ဟင်း... ငါ့အမြင်တော့ ဂိုဏ်းက တချို့ စည်းကမ်းဟောင်းတွေကို ဆက်ထိန်းထားဖို့ မလိုတော့ဘူး ထင်တယ်။ အခုကြည့်ဦး ချီကျင့်ကြံခြင်းအဆင့်လေးနဲ့ တံဆိပ်ပြားတစ်ခုတည်းနဲ့ အတွင်းစည်းထဲ ဝင်လာတာ။ ဒါက အပြင်စည်းတပည့် တစ်သိန်းလုံးကို မတရားရာ ကျနေတာပဲ"
"ဟုတ်တယ်... အပြင်စည်းတပည့်တွေကို ထားဦး ငါတောင် စိတ်ထဲ တစ်မျိုးပဲ။ ငါ လုဇီမင်ဆိုရင် နှစ်ပေါင်း ရာနဲ့ချီ ကျင့်ကြံပြီးမှ နတ်ဘုရားသန္ဓေအဆင့်ကို ရောက်ပြီး အတွင်းစည်းတပည့် ဖြစ်လာရတာ။ ဒီကလေးက တံဆိပ်ပြားလေးတစ်ခုနဲ့ ငါတို့နဲ့ အဆင့်တူ လာနေတာကတော့ တကယ်ကို ဒေါသထွက်စရာပဲ"
"ဘယ်သူကမှ ငြင်းလို့မရဘူးလေ... တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ"
ထိုလူစုက ကျန်းယွီဟယ် ဂိုဏ်းဝင်လာခြင်းအပေါ် မကျေမနပ် ပြောဆိုနေကြစဉ် ဝေးရာမှ အသံတစ်သံ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာသည်။
"မင်းတို့တွေက လူ့လောကက မကျေမနပ်ဖြစ်နေတဲ့ မိန်းမတွေလိုပဲ... ဒီမှာ လာညည်းတွားမနေကြနဲ့။ အဲဒီအစား ကျင့်ကြံခြင်းကိုပဲ ပိုအာရုံစိုက်ကြစမ်း"
အသံကို ကြားသည်နှင့် လူစုမှာ ချက်ချင်း ထရပ်လိုက်ကြပြီး ရိုသေစွာ နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။ "စီနီယာအစ်ကိုကြီးကို ဂါရဝပြုပါတယ်"
ရွှေရောင်သရဖူ ဆောင်းထားပြီး ခရမ်းရောင်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသည့် ဓားလွယ်ထားသော လူငယ်တစ်ဦးက မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်း သူတို့ရှေ့သို့ ရောက်လာသည်။ ရွှေရောင်သရဖူနှင့် လူငယ်က သူ၏ ထက်မြက်သော မျက်လုံးများဖြင့် လူစုကို ဝှေ့ကြည့်လိုက်ပြီးနောက် တင်းမာစွာ ပြောလိုက်သည်။
"တာအိုသန့်စင်ဂိုဏ်းက ဒီလောကမှာ နှစ်ပေါင်းသန်းချီ ရပ်တည်လာနိုင်တာ စည်းကမ်းတွေကြောင့်ပဲ။ ဒီလိုစကားမျိုး နောက်တစ်ခါ ထပ်မကြားချင်ဘူး... ဟွန့်"
ပြောပြီးသည်နှင့် သူက အလင်းတန်းတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။ သူက ဒီဘက်ကနေ ဖြတ်သွားရင်း ဂိုဏ်းရဲ့စည်းကမ်းကို ဝေဖန်နေကြတာကို ကြားလို့ ဝင်တားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရွှေရောင်သရဖူနှင့် လူငယ်ထွက်သွားတော့မှ ကျန်ရစ်သူများမှာ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်ကာ ကြောင်အမ်းအမ်း ဖြစ်နေကြရသည်။ တော်တော်ကြာမှ တစ်ဦးက သက်ပြင်းချရင်း ပြောလိုက်သည်။
"စီနီယာအစ်ကိုကြီးရဲ့ အငွေ့အသက်က ပိုပြင်းထန်လာပြန်ပြီ။ သူ ဝိညာဉ်သန့်စင်ခြင်းအဆင့်ကို တက်လှမ်းတော့မှာလား မသိဘူး"
"ဖြစ်နိုင်တယ်... စီနီယာက ကောင်းကင်အဆင့် ဝိညာဉ်ကြော နဲ့ မီးဝိညာဉ်ခန္ဓာပိုင်ရှင်လေ။ ငါတို့နဲ့ အဆင့်ချင်း တခြားစီပဲ"
"သူ့ရဲ့ ကျင့်ကြံခြင်းအရှိန်က မြန်လွန်းတယ်"
"ဟုတ်တယ်... သူ ကျင့်ကြံတာ နှစ်တစ်ထောင်ပဲ ရှိသေးပေမဲ့ ဝိညာဉ်သန့်စင်ခြင်းအဆင့်ကို ရောက်တော့မယ်။ သူက တာအိုသန့်စင်ဂိုဏ်း သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ အမြန်ဆုံးလူ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်"
"ငါတော့ ဘာမှ ဆက်မပြောတော့ဘူး။ ကျင့်ကြံဖို့ပဲ ပြန်တော့မယ်။ နတ်ဘုရားသန္ဓေအဆင့်ကို မရောက်မချင်း ဂူအပြင် မထွက်တော့ဘူးလို့ ကျိန်ဆိုလိုက်တယ်"
လူစုမှာ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး နှုတ်ဆက်ကာ ကိုယ့်နေရာကိုယ် ပြန်သွားကြတော့သည်။
ကျန်းယွီဟယ်ကတော့ ထိုအကြောင်းများကို ဘာမှမသိဘဲ ခမ်းနားလှသော ပြာသာဒ်ဆောင်ကြီးတစ်ခု ရှေ့သို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦးပေါ်ရှိ ဆိုင်းဘုတ်တွင် စာကြည့်တိုက်ဟု စာလုံးကြီးများဖြင့် ရေးထွင်းထားသည်။
သူက ကျမ်းစာမျှော်စင်ကို တိုက်ရိုက်မသွားဘဲ စာကြည့်တိုက်ကို အရင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျန်းယွီဟယ်က ကျင့်စဉ်ကို မရွေးချယ်မီ သူ၏ အခြေခံဗဟုသုတများကို အရင်ဆုံး မြှင့်တင်ရန် ဆုံးဖြတ်ထားသည်။ အမှန်အတိုင်း ပြောရလျှင် သူက ကျင့်ကြံခြင်းလောက၌ စာမတတ် ပေမတတ်သူ တစ်ဦးနှင့် မခြားပေ။ သူသိထားသော အချက်အလက်များမှာ ဖေးယွန်မြို့မှ ဝူမိသားစု အစောင့်ဂျာ၏ သိုလှောင်အိတ်ထဲမှ ရခဲ့သော အချက်အလက်များသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အစောင့်ဂျာမှာ ချီကျင့်ကြံခြင်း ဆဋ္ဌမအဆင့်မျှသာ ရှိသော ကျင့်ကြံသူလေး ဖြစ်သဖြင့် သူ၏ ဗဟုသုတမှာလည်း အကန့်အသတ် ရှိလှသည်။
ယခု တာအိုသန့်စင်ဂိုဏ်းသို့ ရောက်နေပြီ ဖြစ်ရာ ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချ၍ ဗဟုသုတ ရှာဖွေရပေမည်။ ကျမ်းစာမျှော်စင်ကို သွားရန်မှာ မလောပေ။ သူ့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ကျင့်စဉ်မှာ ပျောက်သွားမည် မဟုတ်သဖြင့် အချိန်မရွေး သွားနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကျင့်စဉ်များအကြောင်း ပိုသိထားခြင်းက နောက်ထပ် ကျင့်စဉ်ရွေးချယ်ရာတွင်လည်း အများကြီး အထောက်အကူ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ တာအိုသန့်စင်ဂိုဏ်း၏ စာကြည့်တိုက်တွင် လေးထပ် ရှိသည်။
ပထမထပ်မှာ တပည့်အားလုံးအတွက် အခမဲ့ဖြစ်ပြီး ကျင့်ကြံခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံဗဟုသုတများ၊ နာမည်ကျော်များ၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းများ၊ ဆန်းကြယ်သော ပုံပြင်များ၊ အခြေခံမှော်သိုင်းကွက်များနှင့် အမျိုးမျိုးသော ဗဟုသုတများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ဤစာကြည့်တိုက် တစ်ခုလုံးကို ဖတ်ပြီးပါက ကျင့်ကြံခြင်းလောကတွင် ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဒုတိယထပ်မှ စတုတ္ထထပ်အထိမှာတော့ အဆင့်နိမ့်၊ အဆင့်လတ်နှင့် အဆင့်မြင့် ကျင့်စဉ်များရှိနေပြီး ဝင်ရောက်ရန် ဂိုဏ်း၏ ကုသိုလ်မှတ် များလိုအပ်ပေသည်။
ကျန်းယွီဟယ်မှာ ဂိုဏ်းထဲ ရောက်ခါစ ဖြစ်သဖြင့် ကုသိုလ်မှတ် သုညသာ ရှိသည်။ အတွင်းစည်းတပည့် ဖြစ်သော်လည်း အပေါ်ထပ်များသို့ တက်ရန် အရည်အချင်း မပြည့်မီသေးပေ။ သို့သော် သူက ထိုကျင့်စဉ်များကို ယခုလောလောဆယ် စိတ်မဝင်စားဘဲ တိတ်တဆိတ် စာဖတ်ရန်သာ ဆန္ဒရှိသည်။
ကျန်းယွီဟယ်က အမှတ်အသား ကျောက်စိမ်းပြားကို ပြသကာ စာကြည့်တိုက် ပထမထပ်သို့ ဝင်လိုက်သည်။ စာအုပ်စင်များမှာ မျက်စိတစ်ဆုံး စီတန်းနေပြီး ကျောက်စိမ်းပေလွှာများနှင့် စက္ကူစာအုပ်များစွာ စနစ်တကျ ရှိနေသည်။ သူက နတ်ဘုရားအာရုံကို လွှတ်ထုတ်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖြည်းညှင်းစွာ ကြည့်ရှုလိုက်သည်။
စာကြည့်တိုက်ထဲတွင် ကျောက်စိမ်းပေလွှာနှင့် စာအုပ်ပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှိနေသဖြင့် အားလုံးဖတ်ရန် အချိန်အများကြီး ပေးရမည်ဖြစ်သော်လည်း သူ မလောပေ။ သစ်ခုတ်သည့်အလုပ် မနှောင့်နှေးစေရန် ပုဆိန်ကို အရင်သွေးရမည် မဟုတ်ပါလား။ အခြေခံကောင်းမှ အဆောက်အဦးက ခိုင်ခံ့မည် ဖြစ်သည်။ နောင်တွင် ချောချောမွေ့မွေ့ ကျင့်ကြံနိုင်ရန် သူ၏ “ကျင့်ကြံခြင်း စာမတတ်မှု” ကို အရင်ဆုံး ရှင်းလင်းရမည်။ စာမတတ်လျှင် အနာဂတ် မရှိပေ။
အချိန်တွေ ကုန်ဆုံးသွားသည်နှင့်အမျှ ကျန်းယွီဟယ်တစ်ယောက် ဗဟုသုတပင်လယ်ထဲတွင် နစ်မြုပ်နေတော့သည်။
“ယွီဖန်ရာဇဝင်မှတ်တမ်း” “ဝိညာဉ်ကြောများအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း” “ဝိညာဉ်စွမ်းအား ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း” “အခြေခံ ဓာတ်ငါးပါး မှော်သိုင်းကွက်များ” “ဆေးဖော်စပ်ခြင်း အတတ်ပညာ နိဒါန်း” “အဆောင်လက်ဖွဲ့ အတတ်ပညာ နိဒါန်း” “လက်နက်သွန်းလုပ်ခြင်း အခြေခံဗဟုသုတ” “တိုက်ပွဲအစီရင် လမ်းညွှန်”
"ဪ... ဒါက ဒီလိုကိုး"
စာအုပ်တစ်အုပ်ပြီးတစ်အုပ် ဖတ်ပြီးသောအခါ ယခင်က သူနားမလည်ခဲ့သော အရာများမှာ ရှင်းလင်းလွယ်ကူသွားတော့သည်။ ကျန်းယွီဟယ်၏ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်စွမ်းမှာ အလွန်ထူးကဲလှသဖြင့် သူက စာများကို အလွန်အမင်း မြန်ဆန်သော အရှိန်ဖြင့် ဖတ်ရှုနိုင်ခဲ့သည်။ တစ်ခါမြင်ရုံနှင့် အကုန်မှတ်မိနိုင်ပြီး မိမိ၏ ဗဟုသုတအဖြစ် ပေါင်းစပ်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ တစ်ချက်ကြည့်ရုံနှင့် အကုန်နားလည်သွားသည့် သဘောပင်။
လက်တွေ့ မလုပ်ရသေးသော်လည်း ကျန်းယွီဟယ်က ထိုပညာရပ်များကို တကယ်ပင် ကျွမ်းကျင်သွားပြီဟု ခံစားလိုက်ရသည်။ တစ်လကျော် ကြာပြီးနောက် ကျန်းယွီဟယ်က စာကြည့်တိုက်ထဲမှ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော အမူအရာဖြင့် ထွက်လာခဲ့သည်။
"နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဖတ်ပြီးသွားပြီ"
သူက သက်ပြင်းတစ်ချက် ချလိုက်မိသည်။ တစ်လကျော်လုံးလုံး စာများကို ဆက်တိုက်ဖတ်နေခြင်းမှာ လူတိုင်းအတွက် မလွယ်ကူလှပေ။ ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် သူက ကျင့်ကြံသူဖြစ်နေ၍သာ သာမန်လူဆိုလျှင် ထိုကဲ့သို့ ဖတ်နေပါက ရုတ်တရက် သေဆုံးသွားနိုင်ပေသည်။
"ကျောင်းတက်တုန်းကတောင် ဒီလောက် မကြိုးစားခဲ့ဖူးဘူး ထင်တယ်"
သူကိုယ်တိုင် စိတ်ထဲမှ ညည်းတွားလိုက်မိသည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပင်ပန်းနေသော်လည်း သူ၏ စိတ်ထဲတွင်မူ အလွန် ပျော်ရွှင်နေသည်။ သူသည် ကျင့်ကြံခြင်းကို တကယ်ပင် မြတ်နိုးသူဖြစ်သဖြင့် ဤကဲ့သို့ တစ်ကိုယ်တည်း အထီးကျန်စွာ အချိန်ပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
"ကဲ... ကျမ်းစာမျှော်စင်ကို သွားကြစို့"
ကျန်းယွီဟယ်က ထရပ်လိုက်ပြီး အနီးနားရှိ ကျမ်းစာမျှော်စင်ဆီသို့ ပျံသန်းသွားတော့သည်။
***