"ဒေါ်လေးရီ... ဒါက ကျွန်တော် သန့်စင်ထားတဲ့ သိုလှောင်လက်စွပ်ပါ... အထဲမှာ နေရာလွတ် နည်းနည်း ပါတယ်... ဒေါ်လေး အသုံးဝင်မယ် ထင်လို့ ကျွန်တော် ပေးတာပါ..."
လင်းရန်၏ စိတ်အာရုံ တစ်ချက် လှုပ်ရှားလိုက်သည်နှင့် သိုလှောင်လက်စွပ်သည် သူ့ လက်ဝါးမှ ထွက်ခွာသွားပြီး ရီချင်ရှင်း၏ ရှေ့တွင် ဝဲပျံနေလေသည်။
လေဟာနယ် မှော်ရတနာများသည် ကျင့်ကြံသူများ၊ အထူးသဖြင့် ဓားကျင့်ကြံသူများအတွက် အလွန် ဆွဲဆောင်မှု ရှိကြောင်း ဝန်ခံရပေမည်။ ရီချင်ရှင်း၏ လှပသော မျက်ဝန်းများတွင် နတ်ဘုရား အလင်းရောင်များ တောက်ပနေပြီး သူမ၏ အကြည့်သည် သိုလှောင်လက်စွပ် အပေါ်တွင် စူးစိုက်ထားလေသည်။ သူမ အမှန်တကယ် အကြည့်မလွှဲနိုင်အောင် ဖြစ်နေလေသည်။
သို့သော် ရီချင်ရှင်း ပြတ်သားစွာ ခေါင်းခါလိုက်သည်။ "လင်းရန်... ခုနက နင်ပေးတဲ့ ဆေးလုံးတစ်စုံက အရမ်း တန်ဖိုးရှိနေပြီ... ဒေါ်လေး လက်ခံဖို့တောင် မနည်း ကြိုးစားခဲ့ရတာ... ဒါပေမဲ့ ဒီလို လေဟာနယ် မှော်ရတနာ မျိုးကတော့ သိပ်တန်ဖိုးကြီးလွန်းတယ်... ဒေါ်လေး လက်မခံနိုင်ဘူး..."
လင်းရန် ဂရုမစိုက်သလို ကြည့်လိုက်ပြီး ချိုသာသော စကားလုံးများဖြင့် ပြုံးလျက် ပြောလိုက်သည်။ "ဒေါ်လေးရီ... ဒေါ်လေးက သိပ်အလေးအနက် ထားလွန်းနေပြီ... ဒီပစ္စည်းက တန်ဖိုးရှိပေမဲ့ ရှားပါးတာ မဟုတ်ပါဘူး... အနာဂတ်မှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးက မိသားစုတွေ ဖြစ်လာမှာပဲ... ဒါကြောင့် ကျွန်တော်နဲ့ သူစိမ်းဆန်နေစရာ မလိုပါဘူး... ကျေးဇူးပြုပြီး လက်ခံပါ..."
လင်းရန်၏ မိသားစု ဖြစ်လာမည့် အကြောင်း ပြောစကားကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ရီချင်ရှင်း မျက်နှာ အနည်းငယ် ရဲသွားလေသည်။ မည်သို့ဆိုစေ သူမ တွန့်ဆုတ်နေဆဲပင်။
သို့သော် သူတို့ဘေးတွင် ရပ်နေသော ရီတျန်းတုသည် သိုလှောင်လက်စွပ်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သူ ဆက်လက် မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ပေ။ သူသည် လက်ကို ဆန့်တန်းပြီး သိုလှောင်လက်စွပ်ကို ဖမ်းယူလိုက်ကာ ဘယ်ပြန်ညာပြန် ကြည့်ရှုပြီး အလွန် သဘောကျနေလေသည်။
"ဒေါ်လေး... ဒီလောက် ကောင်းတဲ့ မှော်ရတနာကို ဘာလို့ တွန့်ဆုတ်နေရတာလဲ... ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော်တို့က လုံမိသားစုနဲ့ ထိပ်တိုက် တွေ့ပြီးပြီ... ပြီးတော့ မိသားစုနှစ်ခုက အနာဂတ်မှာ သေချာပေါက် တိုက်ပွဲ ဖြစ်လာမှာပဲ... ဒေါ်လေး ဒီလက်စွပ်ကို ယူပြီး ဝတ်ဆင်သွားတာက ကျွန်တော့်အဖေကို လှုံ့ဆော်ပေးရာ ရောက်တာပေါ့..."
"ဒါ့အပြင် လင်းရန်က ဒါကို သူကိုယ်တိုင် သန့်စင်ထားတာလို့ ပြောတယ်... ဒါကြောင့် သူ့မှာ မရှားပါးတာ သေချာတယ်..."
ရီတျန်းတု ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ရုတ်တရက် မော့ကြည့်ကာ လင်းရန်ကို နောက်ပြောင်သော အပြုံးဖြင့် ပြောလိုက်သည်။ "ဒါနဲ့ လင်းရန်... ဒီလက်စွပ်က ငါနဲ့ သိပ်လိုက်ဖက်တယ်လို့ ငါ ထင်တယ်... ဒီတစ်ခုကို ငါ့ပေးလိုက်ပြီး ငါ့ဒေါ်လေး အတွက် နောက်တစ်ခု ထပ်ပေးလိုက်ပါလား..."
"ရီတျန်းတု... မင်း ပေါက်ကရတွေ ပြောမနေနဲ့... အဲဒီလက်စွပ်က ငါ့ဟာ..."
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ရီတျန်းရှောက်သည် ပိုရန်ရေကန်ထဲမှ နောက်ဆုံးတွင် ထွက်ပေါ်လာပြီး ရေစိုနေသော ကြွက်တစ်ကောင် ကဲ့သို့ ဖြစ်နေလေသည်။ သူ ဘယ်လို လျှို့ဝှက်သိုင်းကွက်ကို အသုံးပြုလိုက်မှန်း မသိရသော်လည်း သူ့ အမြန်နှုန်းမှာ ယုံကြည်နိုင်စရာ မရှိလောက်အောင် မြန်ဆန်လှပေသည်။ မျက်စိတစ်မှိတ် အတွင်း သူသည် ရီတျန်းတု၏ ရှေ့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး လုယူရန် လက်လှမ်းလိုက်သည်။
ရီတျန်းတုက ပိုမို မြန်ဆန်လေသည်။ သူသည် လက်စွပ်ကို ဖမ်းယူပြီး ပျံသန်းထွက်ခွာသွားလေသည်။ သူတို့နှစ်ဦးသည် လျှပ်စီးကဲ့သို့ ကီလိုမီတာ အနည်းငယ် အကွာသို့ ပြေးထွက်သွားကြလေသည်။
လင်းရန်နှင့် ရီချင်ရှင်း တို့သည် ထိုမြင်ကွင်းကို ကြည့်ပြီး တစ်ပြိုင်နက် မပြုံးဘဲ မနေနိုင် ဖြစ်သွားကြလေသည်။
လင်းရန် သိုလှောင်လက်စွပ်ကို ထုတ်ပေးပြီး ဖြစ်ရာ သူ သေချာပေါက် ပြန်ယူမည် မဟုတ်ပေ။ တကယ်တော့ ဘယ်သူ့လက်ထဲ ရောက်သွားသည် ဆိုတာ အရေးမကြီးပေ။ သူသည် ထို သိုလှောင်လက်စွပ်ကို အသုံးပြု၍ သူ့ သဘောထားကို ပြသရုံ သက်သက်သာ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရီတျန်းရှောက် နှင့် ရီတျန်းတု တို့ သိုလှောင်လက်စွပ်ကို လုနေကြသည်ကို မြင်သောအခါ သူ လိုက်လံ ဖမ်းဆီးခြင်း မပြုဘဲ ပွဲကြည့်နေလိုက်သည်။
ရီချင်ရှင်းသည် လင်းရန် ပေးသော သိုလှောင်လက်စွပ်ကို သူမ၏ တူတော်မောင် နှစ်ယောက် လုယူသွားသည်ကို မြင်သောအခါ ဒေါသ မထွက်ပေ။ သူမသည် တူတော်မောင် နှစ်ယောက်ကို ချစ်ခင်သော မျက်လုံးများဖြင့် ကြည့်လိုက်ပြီး ရုတ်တရက် ဖြည်းညှင်းစွာ ပြောလိုက်သည်။
"လင်းရန်... ငါ့ရဲ့ ဒီတူတော်မောင် နှစ်ယောက်က စိတ်ရင်း မဆိုးပါဘူး... ဒီည နင့်ရဲ့ တိုက်ပွဲကို ကြည့်ပြီးနောက် သူတို့နှစ်ယောက်စလုံး နင့်ကို အရမ်း လေးစားသွားကြပြီ..."
"တျန်းရှောက်နဲ့ တျန်းတု... သူတို့နှစ်ယောက်စလုံးက ရီမိသားစုရဲ့ မဏ္ဍိုင်တွေပါ... အနာဂတ်မှာ နင် သူတို့နဲ့ ရန်သူ မဖြစ်ဖို့ ဒေါ်လေး မျှော်လင့်ပါတယ်..."
လင်းရန် ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ဂရုမစိုက်သလို ပြုံးလိုက်သည်။ "ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ် ဒေါ်လေးရီ... ဒေါ်လေး ဘာတွေ ပြောနေတာလဲ... ကျွန်တော်တို့က ဒီအချိန်ကစပြီး မိသားစု ဖြစ်သွားပြီလို့ ကျွန်တော် ပြောခဲ့တယ် မဟုတ်လား... ကျွန်တော် ဘယ်လိုလုပ် သူတို့နဲ့ ရန်သူ ဖြစ်နိုင်မှာလဲ..."
လင်းရန်၏ စကားများတွင် ဖုံးကွယ်ထားသော အဓိပ္ပာယ် ပါဝင်နေလေသည်။ ဤအဆင့် ရောက်နေပြီ ဖြစ်သော်လည်း သူသည် ရီတျန်းရှောက် နှင့် ရီတျန်းတုတို့နှင့်သာ ရန်သူ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း တမင်တကာ အလေးပေး ပြောဆိုလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈ နှစ်ကြာ အမှုဟောင်း၏ အမှန်တရားကို မသိရသေးမီ လင်းရန်သည် ရီမိသားစုကို မဟာမိတ် အဖြစ် အမှန်တကယ် မသတ်မှတ်နိုင်သေးပေ။
"နင်ကတော့လေ..."
ရီချင်ရှင်း လင်းရန်ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ရာ သူမ၏ မျက်လုံးများတွင် အဓိပ္ပာယ်များ ပြည့်နှက်နေလေသည်။ သူမ ခေတ္တမျှ စဉ်းစားလိုက်ပြီးနောက် ပြတ်သားစွာ ပြောလိုက်သည်။ "ကြည့်ရတာ နင့်မိဘတွေရဲ့ ကိစ္စကြောင့် နင်က ရီမိသားစု အပေါ် သံသယ တချို့ ရှိနေသေးပုံ ရတယ်... အဲဒီလို ဆိုမှတော့ ဒေါ်လေး နင့်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောပြလိုက်မယ်..."
လင်းရန် ချက်ချင်း နားစွင့်လိုက်သည်။
"တကယ်တော့ ရီမိသားစုနဲ့ လင်းမိသားစုကြားမှာ ရန်ငြိုး မရှိပါဘူး... လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၈ နှစ်က နင့်မိဘတွေရဲ့ အမှုဟောင်းနဲ့ ပတ်သက်ရင် ငါတို့ ရီမိသားစုက လှုံ့ဆော်သူ မဟုတ်သလို မီးထိုးပေးသူလည်း မဟုတ်ဘူး... ရီချင်ဖုန်း... ဪ... ရီတျန်းတုရဲ့ အဖေပေါ့... သူ လုပ်ခဲ့တဲ့ တစ်ခုတည်းသော အမှားကတော့ ရီမိသားစု တက်လှမ်းနိုင်ဖို့ အတွက် လင်းမိသားစု ချေမှုန်းခံရတာကို အကူအညီ မပေးဘဲ လက်ပိုက်ကြည့်နေခဲ့တာပါပဲ..."
"အဲဒါကြောင့် ငါ သူ့ကို နာကြည်းတာပေါ့... လမ်းမှန် သိုင်းဂိုဏ်းတွေက နင့်ရဲ့ လင်းမိသားစုကို တိုက်ခိုက်တော့မယ် ဆိုတာကို သူက မိသားစု လျှို့ဝှက် သတင်းပို့ချက်တွေကနေတစ်ဆင့် သိပြီးသား... ဒါပေမဲ့ သူက နင့်မိသားစုကို သတိမပေးခဲ့ဘူး... သူက လုံးဝ လျစ်လျူရှုထားခဲ့ပြီး လမ်းမှန် သိုင်းဂိုဏ်းတွေကို မြို့တော်ထဲ ဝင်ခွင့်ပြီး နင့်ရဲ့ လင်းမိသားစုကို တိုက်ခိုက်စေခဲ့တယ်... အဲဒါကြောင့် အဲဒီ ကြေကွဲစရာ အဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ..."
"အဲဒီအချိန်တုန်းက ငါက ရှုတောင်တန်းမှာ သီးသန့်ခွဲပြီး ကျင့်ကြံနေခဲ့တာ... ငါ အရာအားလုံးကို သိလိုက်ရတဲ့ အချိန်မှာ နောက်ကျသွားခဲ့ပြီ... ဒါကြောင့် အစကနေ အဆုံးထိ ငါ နင့်မိသားစုကို အများကြီး မကူညီနိုင်ခဲ့ဘူး..."
ဒီအကြောင်း ပြောရင်း ရီချင်ရှင်း၏ မျက်လုံးများ နီရဲလာပြီး နာကြည်းမှု အချို့ကို ရှင်းလင်းစွာ ပြသနေလေသည်။ ရီချင်ဖုန်း၏ ထိုစဉ်က လုပ်ရပ်များကြောင့် သူမ စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းနေပေသည်။
လင်းရန် ရုတ်တရက် နားလည်သွားလေသည်။ သူ ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး စိတ်ထဲ၌ တွေးလိုက်သည်။ "ဒါကြောင့်ကိုး..."
"နင့်ရဲ့ လင်းမိသားစု အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးတဲ့နောက် နင်တို့ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို တခြား မိသားစုကြီး ခြောက်ခုက ခွဲဝေယူလိုက်ကြတယ်... အဲဒီအထဲမှာ ရီမိသားစုလည်း သဘာဝကျကျ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်... ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ငါ ဘာပြောရမှန်း တကယ် မသိတော့ဘူး... အဲဒါက မိသားစု ကိစ္စပါ... အနာဂတ်မှာ နင် သင့်တော်သလို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်..."
လင်းရန် ထိုအချက်ကို တည်ငြိမ်စွာ လက်ခံနိုင်လေသည်။ တောတွင်းဥပဒေသည် အမြဲတမ်း မှန်ကန်ပေသည်။ အင်အားစု တစ်ခု ကျဆုံးသွားသောအခါ ယင်းပိုင်ဆိုင်သမျှ အရာအားလုံးကို အခြားသူများက သဘာဝကျစွာပင် ခွဲဝေယူကြမည် ဖြစ်သည်။ ရီမိသားစု မယူလျှင်ပင် လျူမိသားစုနှင့် ဟန်မိသားစုတို့ လာရောက် သိမ်းယူကြမည်သာ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် သဘာဝ ဖြစ်စဉ် တစ်ခုလိုပင်။
ယခု လင်းမိသားစု အင်အားကြီးလာပြီ ဖြစ်ရာ သူတို့ ပြန်လည် ယူဆောင်ရုံသာ ရှိသည်။
သူ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ "ဒေါ်လေးရီ... ဒေါ်လေးရဲ့ ဆိုလိုရင်းကို ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ်... ရီမိသားစုနဲ့ လင်းမိသားစုကြားမှာ နက်ရှိုင်းတဲ့ အမုန်းတရား မရှိဘူး ဆိုမှတော့ အနာဂတ်မှာ ကျွန်တော် ရီမိသားစုရဲ့ ရန်သူ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး..."
လင်းရန် မေးခွန်းသစ် တစ်ခု ချက်ချင်း မေးလိုက်သည်။ "ဒေါ်လေးရီ... ရီမိသားစု အတွက်က အဲဒီလို ဆိုရင် လုံမိသားစု ကရော..."
ရီချင်ရှင်း လင်းရန်ကို ကြည့်ပြီး ဆူပူလိုက်သည်။ "ကောက်ကျစ်တဲ့ မြေခွေးလေး..."
သူမ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောလိုက်သည်။ "ဖြစ်စဉ် တစ်လျှောက်လုံးမှာ လုံမိသားစုက နောက်ကွယ်ကနေ မီးထိုးပေးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့တာ မှန်ပါတယ်... ဒါပေမဲ့ ငါ့ကို ယုံပါ... လုံမိသားစုက တိုက်ရိုက် လှုပ်ရှားဖို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ လုံးဝ မစေလွှတ်ခဲ့ပါဘူး..."
ရီချင်ရှင်း အနည်းငယ် အားကိုးရာမဲ့ ဖြစ်နေလေသည်။ "တခြား ရွေးချယ်စရာ မရှိဘူးလေ... အဲဒီအချိန်တုန်းက လုံမိသားစု၊ လင်းမိသားစုနဲ့ ချင်မိသားစုတွေက လွှမ်းမိုးထားနိုင်တဲ့ မိသားစုကြီး သုံးခု ဖြစ်နေတော့ သူတို့ကြားမှာ ပြိုင်ဆိုင်မှု ရှိလာမှာပဲ... လင်းမိသားစုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ချင်မိသားစုပဲ ဖြစ်ဖြစ်... လုံမိသားစုက အခွင့်အရေး ရတာနဲ့ သေချာပေါက် ဖိနှိပ်မှာပဲ..."
လင်းရန် စိတ်ထဲတွင် တွေးလိုက်သည်။
လုံမိသားစုက လှုပ်ရှားဖို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ တကယ် မစေလွှတ်ခဲ့ဘူး ပုံရတယ်... ဒါဆို ဒီည လုံတျန်းဖန် ရဲ့ အသက်ကို ချမ်းသာပေးလိုက်တာ မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပဲ...
ဒါဆိုရင် ရီမိသားစုက လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၈ နှစ်က လင်းမိသားစု အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုမှာ မပါဝင်ခဲ့ဘဲ ဒီအတိုင်း ဖြစ်ခွင့်ပေးခဲ့တာပေါ့... ပြီးတော့ လုံမိသားစုက အဲဒါကို ဆင်ခြေအဖြစ် အသုံးပြုပြီး အခြေအနေကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး အဲ့ဒီအချိန်က လင်းမိသားစုရဲ့ အာဏာကို လျော့ပါးစေဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့တာပေါ့...
လင်းရန် ရှင်းလင်းစွာ နားလည်သွားလေသည်။ ရှေးဟောင်း သိုင်းလောကနှင့် ကျင့်ကြံခြင်း လောက၏ စည်းမျဉ်းများ အရ ထိုသည်မှာ အမှန်တကယ်ပင် ပြန်လည် သင့်မြတ်၍ မရနိုင်သော အမုန်းတရား မဟုတ်ပေ။
"ဒေါ်လေးရီ... ဒါဆိုရင် အဲဒီတုန်းက အဖြစ်အပျက်တွေ အားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်သူ ရှိနေတာလဲ ဆိုတာ ပြောပြနိုင်မလား... ဘယ်သူက ကျွန်တော့်ရဲ့ လင်းမိသားစုကို အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တာလဲ..."
ထိုသည်မှာ သေချာပေါက် အရေးအကြီးဆုံး မေးခွန်း ဖြစ်ပေသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယခု လင်းရန် သဘောပေါက်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော ၁၈ နှစ်က ကြေကွဲဖွယ်ရာ အဖြစ်အပျက်သည် အကောင်းနှင့် အဆိုးကြား ပြန်လည် သင့်မြတ်၍ မရနိုင်သော ပဋိပက္ခကြောင့် သက်သက် မဟုတ်ကြောင်း သေချာနေပြီ ဖြစ်သည်။ လင်းမိသားစု တစ်ခုလုံးကို ချေမှုန်းခြင်း၏ နောက်ကွယ်တွင် သာမန်ထက် ထူးကဲသော အင်အားစု တစ်ခု ရှိနေနိုင်သည်။
တကယ်တမ်း မည်သည့်အင်အားစုလဲ ဆိုသည်ကို သူ ဝိုးတဝါး ခန့်မှန်းမိပြီး ဖြစ်သည်။ ယခု ရီချင်ရှင်းကို မေးမြန်းခြင်းမှာ အတည်ပြုရန် သက်သက်သာပင်။
"ခွန်လွန်..."
ရီချင်ရှင်း အမှန်တကယ်ပင် အဖြေပေးလာခဲ့၏။
အခန်း ၁၅၃၆ ပြီး
***