လင်းယန်သည် ကတုံးချန်တို့အဖွဲ့အပေါ် အတော်လေး ကျေနပ်အားရနေသည်။ လူငယ်တွေပီပီ တက်ကြွသည့် အားမာန်များ ရှိနေကြသည်။ သူတို့အချင်းချင်းပင် တိတ်တဆိတ် ယှဉ်ပြိုင်နေကြသလိုမျိုး ရှိနေသဖြင့် လယ်စိုက်သည့် အမြန်နှုန်းမှာ ပို၍ပင် မြန်ဆန်လာခဲ့သည်။
သို့သော် နံနက်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အခြေအနေက ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ကျန်းနန်စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ လက်တွေ့ဆင်းမည့် ပထမဆုံး ကျောင်းသားအသုတ် နောက်ဆုံးတော့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ လောင်ဝမ် ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်၍ လယ်ကွင်းထဲသို့ ခေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
"ဒီတစ်ခေါက် ငါတို့ စိုက်ပျိုးရမှာက ဖရဲပျိုးပင်တွေပဲ။"
လောင်ဝမ်က သူ့နောက်ရှိ ကျောင်းသား နှစ်ဆယ်ကျော်ကို ရှင်းပြနေသည်။
"ဒီပျိုးပင်တွေက ကြိုတင်ပြီး ပျိုးထောင်ထားပြီးသားမို့၊ ရေထဲစိမ်၊ မြေကြီးဖုံးပေးလိုက်ရုံနဲ့ ကောင်းကောင်း ရှင်သန်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ပိုပြီး ကောင်းကောင်း ကြီးထွားလာအောင်တော့ အပေါ်ကနေ ပလတ်စတစ်စလေး ဖုံးပေးထားတာ အကောင်းဆုံးပဲ။ ဒါမှ မြေကြီးထဲက ရေငွေ့တွေကို ထိန်းထားနိုင်ပြီး၊ မြေဆီလွှာအတွက် အပူဓာတ် ပိုရစေလို့ ဖရဲပျိုးပင်တွေကို ပိုပြီး ကြီးထွားစေမှာ။"
သို့သော် ကျောင်းသားများကတော့ နားထောင်ရင်း စိတ်လွင့်နေကြသည်။ သူတို့၏အကြည့်များက အလုပ်လုပ်နေသော လင်းယန်အပေါ်တွင်သာ အမြဲ ရပ်တန့်နေသည်။ ကျောင်းသူများစွာ၏ မျက်လုံးများထဲတွင်တော့ အရောင်များပင် တလက်လက် တောက်နေကြသည်။
'လယ်စိုက်နေတာတောင် ဒီလောက် ခန့်နေတာပဲလား။'
'ဖရဲသီးကိုကို့ ကိုယ်ပေါ်က အရှိန်အဝါက ဖုန်တွေ၊ ရွှံ့တွေနဲ့တောင် ဖုံးကွယ်ထားလို့ မရဘူး။ အမှောင်ထဲက ပိုးစုန်းကြူးလေးလိုပဲ... လင်းလက်ပြီး မျက်စိကျိန်းလောက်အောင် တောက်ပနေတာပဲ။'
'ဒီတစ်ခါတော့ သူ့ကို ပါမောက္ခလင်း လို့ ခေါ်ရတော့မှာပေါ့။'
'အရမ်းကို ငယ်ရွယ်လွန်းတယ်။'
ဟူ၍ ကျောင်းသားများက တိတ်တဆိတ် ကြိတ်ပြီး ပြောဆိုတွေးတောနေကြသည်။
လောင်ဝမ်သည် မေးစေ့ကို ပွတ်လိုက်မိသည်။ အရင်တုန်းက ကျောင်းမှာဆိုလျှင် သူ ထွက်လာသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် သူ၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို ခံရရန်အတွက် ကျောင်းသားမည်မျှက အနားသို့ ဝိုင်းအုံလာကြသလဲ ဆိုသည်ကို သူသာ အသိဆုံး ဖြစ်သည်။ ယခုတော့ ကြည့်ရသည်မှာ... သူ၏ လူကြိုက်များမှု အရှိန်အဝါများ အားလုံးကို လင်းယန်က လုယူသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူကတော့ ဤသို့ဖြစ်နေသည်ကိုပင် သဘောကျနေသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ လူငယ်များအတွက် လမ်းဖယ်ပေးရမည်သာ မဟုတ်လား။
ထိုစဉ် လူငယ် ကျောင်းသူလေးတစ်ယောက်က စကားစ၍ မေးလိုက်သည်။
"ပါမောက္ခဝမ်... ကျွန်မတို့ ဒီတစ်ခါ စိုက်ရမယ့်ဟာက ဟို... မိုးပျံမတတ် ဈေးကြီးတဲ့ ဖရဲသီး တွေများလားဟင်?"
လောင်ဝမ်က ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်ပြီး-
"ဒီဖရဲသီး မျိုးစိတ်က တော်တော်လေး ထူးခြားတယ်။ အကုန်လုံး သေချာ ကြိုးကြိုးစားစား လုပ်ကြ။ ဆောင်းဦးပေါက်လာရင် မင်းတို့တွေ ပိုက်ဆံပေးစရာမလိုဘဲ ဖရဲသီး စားရမယ်။"
"ဝေး! အရမ်းကောင်းတာပဲ!"
ချက်ချင်းပင် ထိုစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားများ အားလုံး အလွန်စိတ်လှုပ်ရှားသွားကြသည်။ သေချာသည်ကတော့ စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်ဆိုသည်မှာ အနည်းငယ် ထူးဆန်းသော ကျောင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ အခြားကျောင်းများက စာသင်ခန်းထဲတွင်သာ စာသင်ကြသော်လည်း၊ သူတို့ကမူ လယ်ကွင်းထဲတွင်သာ အချိန်ပိုကုန်ကြပြီး ကိုယ်တိုင် လုပ်အားစိုက်ထုတ်ကာ ဗဟုသုတများ ရှာဖွေရခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်းက ပို၍ အရေးကြီးသည် မဟုတ်လား။
ထို့ကြောင့်ပင် ကျောင်းသား အများစုမှာ နေလောင်ထားသဖြင့် အသားများ မည်းနေပြီး၊ အချို့ဆိုလျှင် လက်တွင် အသားမာများပင် ရှိနေကြသည်။ ဤသည်က ကျောင်း၏သင်ကြားမှုမှာ အလွန် ထိရောက်ကြောင်း ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ တစ်ယောက်ချင်းစီတိုင်းက ဖြူဖြူဖွေးဖွေးနှင့် အလုပ်ကြမ်း လုံးဝမလုပ်ဖူးသော ပုံစံမျိုးဆိုလျှင် ထိုစိုက်ပျိုးရေး သုတေသနမှာ စာရွက်ပေါ်တွင်သာ အသုံးကျသော အချည်းနှီးအရာသာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပညာရှင်များကိုသာ အလေးထားမည်ဆိုပါက တောင်သူလယ်သမား အားလုံးအတွက် ဘေးဒုက္ခကြီးတစ်ရပ်သာ ဖြစ်လာပေမည်။
သေချာသည်မှာ ဤကျောင်းသားများအတွက် ပို၍ ဆွဲဆောင်မှုရှိသည်မှာ ထို ဈေးကြီးလှသော ဖရဲသီးကို မြည်းစမ်းခွင့် ရမည့်အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ တစ်လုံးကို ယွမ် ငါးထောင်တန် ဖရဲသီးကို သူတို့ မဝယ်စားနိုင်ကြပေ။ လုပ်ငန်းခွင်ထဲ ရောက်သွားလျှင်တောင်မှ မဝယ်နိုင်မည့်သူများ အများကြီး ရှိနေဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ အချို့လူများမှာ ပိုက်ဆံထုပ်ကြီး ကိုင်ကာ လှုပ်ယမ်းပြနေလျှင်ပင် ဤဖရဲသီးမျိုးကို ဝယ်၍ရမည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော် သူတို့ကတော့ ကိုယ်တိုင်လယ်စိုက်ခြင်းဖြင့် ဦးဆုံး မြည်းစမ်းခွင့် ရကြတော့မည်ဖြစ်သည်။
'အဲ့ဒီအချိန်ကျရင်... လယ်ထဲကနေ နည်းနည်းလောက် ခိုးထုတ်သွားလို့ ရမလားမသိဘူး?' ဟု တွေးကာ ကျောင်းသားများစွာမှာ အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှားနေကြသည်။
လောင်ဝမ်သည် သူ့ဘေးရှိ ဝူယင်းကို လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။
"ဒီတစ်ခေါက်၊ မင်းပဲ ဒီကျောင်းသားတွေကို ဦးဆောင်ပြီး လက်တွေ့လုပ်ငန်း လုပ်လိုက်တော့။"
ဝူယင်း မျက်မှောင်ကြုတ်သွားသည်။ လယ်ကွင်းထဲထက်စာလျှင် ဓာတ်ခွဲခန်းကို သူမ ပို၍ ကျွမ်းကျင်သည်။ သို့သော် ဒီတစ်ခေါက်တော့ ရှောင်လွှဲ၍ ရတော့မည် မထင်ပေ။
'ပြီးတော့... ဒီလောက် ချောမောတဲ့ အမျိုးသားတစ်ယောက်တောင် လယ်စိုက်နေတာပဲ၊ သူ့ဘေးနားမှာ အတူတူ လယ်စိုက်ရမယ်ဆိုရင်တော့ မျက်စိပသာဒ ဖြစ်စရာပဲ' ဟု သူမ တွေးလိုက်သည်။
"ရပါတယ်၊ ကျွန်မ သွားပြီး ပါမောက္ခလင်းနဲ့ သွားညှိနှိုင်းကြည့်လိုက်ပါ့မယ်" ဟု သူမက ပြန်ဖြေလိုက်သည်။
ဝူယင်းသည် သူမ၏ကောက်ရိုးဦးထုပ်ကို ဆောင်းလိုက်သည်။ သူမ အသားအရမ်းမည်းသွားမှာကိုတော့ မလိုလားပေ။ မကြာမီမှာပင် သူမသည် လင်းယန်၏အနားသို့ ပြေးသွားကာ မေးလိုက်သည်။
"ပါမောက္ခလင်း... ဒီကျောင်းသားတွေက လက်တွေ့ဆင်းဖို့ လာကြတာ။ ဘယ်လို စီစဉ်ပေးရမလဲ။"
လင်းယန်က ထိုလူအုပ်ကြီးကို ကြည့်ကာ ဇဝေဇဝါဖြင့် မေးလိုက်သည်။
"ကျောင်းက ပုံမှန်ဆို ဘယ်လို စီမံခန့်ခွဲလေ့ရှိလဲ?"
"သူတို့ ကိုယ်ပိုင် လယ်ကွက်လေးတွေ အသီးသီး ခွဲယူစေပြီး၊ သီးခြားစီ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခိုင်းတာပါ။ ဆောင်းဦးရောက်လို့ ရိတ်သိမ်းတဲ့ အခါကျမှ ရလဒ်ကို စစ်ဆေးပြီး အမှတ်တွက်ပေးတာပါ။"
"ဒါဆိုလည်း အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ လုပ်လိုက်လေ။"
"ဒါက ပထမဆုံးအသုတ်ပါ။ စုစုပေါင်း ၂၅ ယောက် ရှိတယ်။ တစ်ယောက်ကို တစ်ဧက ခွဲပေးလိုက်ရမလား?"
"ရပါတယ်။"
တွက်ကြည့်လိုက်လျှင် ၂၅ ဧကသာ ရှိသေးသည်။ ဘာမှမဟုတ်သေးပေ။ သို့သော် စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားများမှာ အဆက်မပြတ် လာနေဦးမည်ကို လင်းယန် ရှင်းလင်းစွာ သိထားသည်။ ဤအသုတ် လက်တွေ့ဆင်းပြီးပါက နောက်ထပ် ကျောင်းသားများ ရောက်လာဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။
"အဲ့ဒီ ပါမောက္ခကြီးတွေကတော့ ကိုယ့်အဖွဲ့နဲ့ကိုယ် ဦးဆောင်ပြီး အလုပ်လုပ်ကြပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အတိအကျ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတာကိုတော့ ရှင့်ကိုမေးဖို့ လိုပါသေးတယ်။"
ဝူယင်းက ထပ်ပြောလိုက်သည်။
လင်းယန် ခေတ္တစဉ်းစားပြီးနောက် ဘေးရှိ လွတ်နေသော လယ်ကွင်းများကို လက်ညှိုးထိုးပြလိုက်သည်။
"ဟိုနေရာမှာပဲ လုပ်ကြပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မြေကို သေချာပြန်ထွန်ယက်ဖို့တော့ လိုလိမ့်မယ်။ ရွာထဲက နွားတွေကို ငှားသုံးလို့ရပါတယ်။ အရမ်းကြီး ပင်ပန်းပြီး မသေသွားအောင်တော့ ဂရုစိုက်ကြပေါ့။ တကယ်လို့ နွားမလောက်ရင် လူလွှတ်ပြီး ထပ်ဝယ်ခိုင်းလိုက်ပါ။ ပိုက်ဆံ ကျွန်တော် ရှင်းမယ်။"
လင်းယန်က နေရာကို သတ်မှတ်ပြလိုက်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မည်သည့်လယ်ကွင်းမဆို ယခုအခါ သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုများသာ ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းသားများ စိုက်ပျိုး၍ ရလာသော အထွက်နှုန်းများထဲမှ၊ ကျောင်းက သုတေသန လုပ်ရန်အတွက် ခွဲပေးရမည့် အစိတ်အပိုင်းမှလွဲ၍ ကျန်သည့် ရိတ်သိမ်းမှု အားလုံးမှာ သူ့အကျိုးအမြတ်များသာ ဖြစ်သည်။
တကယ်တမ်းတွင် ရိတ်သိမ်းမှု မည်မျှရမည်ကို လင်းယန် သိပ်ဂရုမစိုက်ပေ။ သူ ပို၍ အရေးစိုက်သည်က ဖြစ်စဉ်ကိုသာ ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မည်သူကပင် သူ့လယ်ကွင်းကို စိုက်ပျိုးပေးသည်ဖြစ်စေ ဆုကြေးများ ရရှိမည်ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။ အခြားသူ စိုက်ပျိုးပေးလျှင် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိခြင်းကလွဲ၍ပေါ့။
မကြာမီမှာပင် ထိုလူငယ် ကျောင်းသားလေးများမှာ ကိုယ့်အဖွဲ့နှင့်ကိုယ် ခွဲသွားကြပြီး၊ လူငယ်တို့၏ တက်ကြွမှုများဖြင့် အားတက်သရော ရှိနေကြသည်။ လယ်ကွင်းထိပ်များတွင် တာဝန်ခံ အမည်များ ရေးသားထားသော ဆိုင်းဘုတ်များကိုပင် စိုက်ထူလိုက်ကြသည်။
သို့သော် လင်းယန်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်ရန်အတွက် ဤကျောင်းသားများမှာ အချင်းချင်း လုယက်ရန်ဖြစ်လုနီးပါး ဖြစ်သွားခဲ့ကြသည်။ ဤသည်က လင်းယန်ကို အတော်လေး နားမလည်နိုင်အောင် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဤလယ်ကွက်ကို စိုက်ပျိုးပြီးပါက သူက အခြားနေရာသို့ သွား၍ ဆက်စိုက်ရဦးမည် ဖြစ်သည်။ ဘာတွေများ လုယက်နေစရာရှိလို့လဲ?
အထူးသဖြင့် ထိုကျောင်းသူလေးများက သူ့ကို ကြည့်နေသည့် အကြည့်များမှာ လုံးဝ ရိုးသားသည့်ပုံ မပေါ်ပေ။
ဟူး... စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်က ကျောင်းသူလေးတွေဆိုတာ တကယ်ကို စကားနဲ့ဖော်ပြဖို့ ခက်ခဲလွန်းလှတယ်!
နေလောင်ထားလို့ အကုန်လုံး အသားတွေ မည်းနေကြတာပဲ။ သေချာတာကတော့ အဲ့ဒီအထဲမှာ 'ပုလဲနက်' လေး တချို့လည်း ပါပါတယ်။ တကယ်လို့သာ လယ်ထဲမဆင်းတော့ဘဲ အသားပြန်ဖြူလာအောင် လုပ်လိုက်မယ်ဆိုရင်တော့၊ လူတွေအများကြီး ဝိုင်းဝိုင်းလည်နေမယ့် အလှလေးတွေ ဖြစ်လာမှာ သေချာသည်။ ဒါ့အပြင် စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်ကို ရောက်လာသူတိုင်း၏ ခန္ဓာကိုယ် အချိုးအစားက အလွန် တောင့်တင်းကျန်းမာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းသူလေးများ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် အပိုအဆီပို ဟူ၍ သိပ်မရှိကြပေ။
ကတုံးချန်တို့အဖွဲ့မှာ ဤမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရသောအခါ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ စိုးရိမ်ပူပန်စိတ်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
"အစ်ကိုလင်းဆီမှာ ဒီလောက် လူတွေအများကြီး ရှိနေပြီဆိုတော့၊ ငါတို့ကို
အသုံးမလိုတော့ဘူးများလား။"
"အသုံးမဝင်တဲ့ လူတွေက အသက်ရှင်ဖို့ မထိုက်တန်ဘူးတဲ့..."
"အစ်ကိုချန်... ငါတို့ သေချာ ကြိုးကြိုးစားစား လုပ်မှရမယ်။ မဟုတ်ရင် အစ်ကိုလင်းသာ ဒေါသထွက်သွားလို့ကတော့၊ ငါတို့ ဒီနေရာမှာ အသေခံရရင်တောင် လာကောက်မယ့်သူ ရှိမှာမဟုတ်ဘူး!"
လူမိုက်လေးများမှာ ချက်ချင်းပင် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ထိတ်လန့်သွားကြသည်။ ဤရက်ပိုင်းအတွင်း သူတို့သည် လင်းယန်ကို အရိုးထဲစွဲသည်အထိ ကြောက်ရွံ့နေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သူတို့က သာမန် လူမိုက်လေးများသာ ဖြစ်ပြီး၊ သာမန်ဆိုသည့် အဆင့်ထက်ကို ပိုမို၍ သာမန်ဆန်လွန်းလှသည်။ သို့သော် လင်းယန် အသုံးပြုနိုင်သော အင်အားများက သူတို့ကို အကြောက်တရားများ ခံစားလာရစေသည်။ ပါမောက္ခအိုကြီးများ၊ ကျောင်းသား အမြောက်အမြား၊ စစ်တပ်ထဲမှ အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင် စစ်သားများ... အားလုံးက သူ့ဆီမှာ ရှိနေကြသည်။ အကြောက်စရာအကောင်းဆုံးကတော့ သူ့ကိုယ်ပိုင် တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်က ကန့်သတ်ချက်ကိုပင် ကျော်လွန်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုခွန်အားက ရှေးခေတ်က ရှီးချူပါဝမ် (ရှန်ယွီ) နှင့်ပင် ယှဉ်နိုင်ပေသည်။ လုကျိရှန်း သစ်ပင်ကို အမြစ်မှဆွဲနှုတ်သည်ဆိုသည်မှာပင် လင်းယန်ရှေ့တွင် အဆင့်တစ်ဆင့်လောက် နိမ့်ကျသွားပေလိမ့်မည်။
လင်းယန်မှာ တကယ်ကို လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်လွန်းလှသည်။ ဤလျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော တောင်ပေါ်ရွာလေးက သူတို့၏ သိမြင်နားလည်မှုများကို လုံးဝ ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်လိုက်ပြီး၊ သူတို့၏ မူလသဘာဝအရ ကြောက်ရွံ့မှုကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ကြောင့်ပင် သူတို့ အလုပ်လုပ်ရာတွင် ပိုမို၍ ကြိုးစားပမ်းစား ရှိလာကြသည်။ လင်းယန်အနေဖြင့် သူတို့၏ ရိုးသားကြိုးစားမှုကို မြင်တွေ့ပြီး လယ်စိုက်ပြီးစီးသွားချိန်တွင် သူတို့ကို လွှတ်ပေးရန်သာ ဆုတောင်းနေကြတော့သည်။
လင်းယန်ထံမှ ချီးကျူးသည့် အကြည့်တစ်ချက်ကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် သူတို့၏ ရင်ထဲ၌ အဆုံးအစမရှိသော ခွန်အားများ ရရှိသွားသလို ခံစားလိုက်ရပြီး အလုပ်လုပ်ချင်စိတ်များ ပိုမို ပြင်းပြလာခဲ့သည်။
'ဒီလူမိုက်လေးတွေ အလုပ်လုပ်တာ ပိုပိုပြီး ကောင်းလာတာပဲ၊ တော်တော်လေး မထင်မှတ်ထားဘူး'
'ရှေးခေတ်ကဆိုရင်တော့ မြေရှင်ကြီးအိမ်က အရည်အသွေး အကောင်းဆုံး အလုပ်သမားတွေ သေချာပေါက် ဖြစ်မှာပဲ။'
'နေဦး... ဒါက အလုပ်သမားခတောင် ပေးစရာ မလိုဘူးလေ။'
'အင်း... ဆက်ပြီး စောင့်ကြည့်ရဦးမယ်။ အဆင်ပြေရင် သူတို့ကို ဒီမှာပဲ လယ်စိုက်ဖို့ တစ်သက်လုံး ထားလိုက်လို့ ရတာပဲ' ဟု လင်းယန်က တိတ်တဆိတ် စဉ်းစားနေမိလေတော့သည်။
***