လီရှမ်းဇီ ၏ နဂါးနက်အစီရင်သည် မည်သည့်တုံ့ဆိုင်းမှုမျှမရှိဘဲ ဟောဟောဒိုင်းဒိုင်း ချီတက်လာသည့် စစ်သည်တော်အုပ်စုကြီးနှင့်အတူ သတ်ဖြတ်ကွင်းထဲသို့ အတူတကွ ဝင်ရောက်သွားတော့သည်။
ထိုနေရာတွင် ဖန့်ချန် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အခန်းကဏ္ဍမှာ အလွန်သေးငယ်လှပြီး စာဖွဲ့လောက်စရာပင် မရှိချေ။
သူသည် အစီရင်အတွက် လိုအပ်သည့် စွမ်းအားများ အဆက်မပြတ် ရရှိစေရန် ဝိညာဉ်စွမ်းအား ပံ့ပိုးပေးရသည့် တာဝန်ကိုသာ ယူထားရသည်။
သူကဲ့သို့သော ကျင့်ကြံသူပေါင်းမှာ သောင်းနှင့်ချီ၍ ရှိနေပြီး ထိုအထဲတွင် လင်းတုန်း ကဲ့သို့သော အဝေးစူးစမ်းရေးကြယ်တာရာ စောင့်ကြပ်ရေးမှူးများလည်း ပါဝင်သည်။
အစီရင်များ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ရသည့် စစ်ပွဲမျိုးတွင် မသေမျိုး များပင်လျှင် ဇာတ်ပို့နေရာ၌သာ ရှိနေနိုင်တော့ပုံရသည်။
တကယ့်ဇာတ်ဆောင်အစစ်အမှန်များမှာ မသေမျိုးလှေအစီရင်များကို စိတ်ကြိုက်ခြယ်လှယ်နိုင်သည့် အမာခံတပည့်များသာ ဖြစ်ကြသည်။
“ကြာနီမိတ်ဆွေ... ငါတို့ရော တစ်နေ့မှာ အဲဒီလို ဇာတ်ဆောင်တွေ ဖြစ်လာနိုင်မယ့် အခွင့်အရေး ရှိမလား”
ဖန့်ချန်သည် ဝိညာဉ်စွမ်းအားများ ပို့လွှတ်နေရင်း ဘေးနားရှိ ကြာနီနတ်မိမယ်ငယ်ကို ပြုံး၍ မေးလိုက်သည်။
“ရှင်လည်း အခွင့်အရေးရှိသလို ကျမလည်း ရှိမှာပါ”
ကြာနီနတ်မိမယ်ငယ်က တုံ့ဆိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပြန်ပြောလိုက်သည်။
လင်းယွမ်က တဟဲဟဲ ရယ်မောရင်း
“အဲဒါဆိုရင်တော့ အကောင်းဆုံးပဲပေါ့ဗျာ။ အကယ်၍ ခေါင်းဆောင်နဲ့ ကြာနီမိတ်ဆွေတို့သာ အမာခံတပည့်တွေ ဖြစ်သွားရင် နောက်ဆို ကျုပ်တို့လည်း နဂါးနက်လှေပေါ်မှာ ဝိညာဉ်စွမ်းအား ပို့လွှတ်ခွင့်ရမယ်လေ၊ အခုလို အကြေးခွံတစ်ခုအဆင့်မှာပဲ ရှိနေရမှာ မဟုတ်တော့ဘူး”
“အကြေးခွံတောင် မကပါဘူး”
ယွီဝူရှီးက စိတ်ပျက်အားငယ်ဟန်ဖြင့် ဖြည့်စွက်ပြောလိုက်သည်။
ဆယ်ရက်ကျော် ကြာပြီးနောက်... လီရှမ်းဇီ ခြယ်လှယ်ထားသည့် နဂါးနက်အစီရင်သည် တစ်ဖက်ပြိုင်ဘက်နှင့် အကြိတ်အနယ် ယှဉ်ပြိုင်နေရဆဲ ဖြစ်သည်။
နှစ်ဖက်စလုံးသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လှောင်ပြောင် သရော်နေကြသော်လည်း မည်သူကမျှ အသာမစီး ရနိုင်ကြသေးပေ။
လီရှမ်းဇီ နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် အစီရင်မှာ နဂါးနက်အစီရင်နှင့် ဆင်တူသော်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်မှာ မြွေကြီးတစ်ကောင်နှင့် ပိုတူသည်။
တစ်ဖက်အဖွဲ့သည် အသွေးသားနန်းတော် မှ ဖြစ်သည်။
ဖန့်ချန်သည် လမ်းခရီးတွင် ထိုလောကရှိ ထိပ်တန်းအင်အားစုကြီးများအကြောင်း သတင်းအချက်အလက်အချို့ စုံစမ်းထားပြီးဖြစ်သည်။
အသွေးသားနန်းတော်ဆိုသည်မှာ စိတ်ဝိညာဥ်နယ်မြေ ထဲတွင် လူသားကျင့်ကြံသူများနှင့် နတ်ဆိုးကျင့်ကြံသူများ ပူးပေါင်းတည်ထောင်ထားသည့် ထိပ်တန်းအင်အားစုကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုနေရာရှိ အမာခံကျင့်ကြံသူများသည် မသေမျိုးလမ်းစဉ် နှစ်သွယ်ကိုသာ လျှောက်လှမ်းကြသည် ပထမတစ်ခုမှာ အသွေးသားမိစ္ဆာမသေမျိုး ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်ခုမှာ ဝိညာဉ်အနှစ်မိစ္ဆာမသေမျိုးဖြစ်သည်။
ယခု စူးစမ်းရေးကြယ်မြွေအစီရင်ကို ခြယ်လှယ်နေသည့် အမာခံတပည့်မှာ အစွမ်းအစပိုင်းတွင် လီရှမ်းဇီ နှင့် မတိမ်းမယိမ်းပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် နှစ်ဖက်စလုံး ဆယ်ရက်ကျော်ကြာ အပြန်အလှန် ထိန်းချုပ်ထားပြီးနောက် လီရှမ်းဇီခြယ်လှယ်ထားသည့် နဂါးနက်အစီရင်သည် ရုတ်တရက် ချွန်ထက်သော ဓားတစ်လက်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားတော့သည်။
ဖန့်ချန်တို့မှာ အပြင်းထန်ဆုံး ခံစားလိုက်ရသည်။
သူတို့၏ ဝိညာဉ်စွမ်းအား အများစုမှာ တစ်ခဏအတွင်း စုပ်ယူခံလိုက်ရသကဲ့သို့ပင်။
ထို့နောက် ထိုကြယ်မြွေအစီရင်ကြီးမှာ ဓားတစ်ချက်တည်းဖြင့် နှစ်ပိုင်းပြတ်သွားတော့သည်။
“အဲဒါ အစီရင်မသေမျိုးအတတ်ပဲ အဲဒါ ကျွယ်မင်နန်းတော်က လီရှမ်းဇီ ပဲ၊ သူ အစီရင်မသေမျိုးအတတ်ကို သုံးနိုင်သွားပြီ ”
“တောက် တိုက်ပွဲအလယ်မှာမှ ဘယ်လိုဖြစ်ပြီး အဆင့်တက်သွားရတာလဲ ”
“မြန်မြန်... လီညီလေးဆီ သွားပြီး ပူးပေါင်းကြ ”
လီရှမ်းဇီ ၏ မျက်နှာတွင် အံ့အားသင့်ဝမ်းသာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
သူသည် အဆင့်တက်သွားသည့် ပီတိကို ခံစားရန်ပင် အချိန်မရသေးမီမှာပင် အမာခံတပည့် အများအပြားက သူတို့၏ အစီရင်များကို သူရှိရာသို့ ဦးတည်မောင်းနှင်လာကြသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။
ထိုအရာက ဘာကိုဆိုလိုသနည်းဆိုသည်ကို သူ ကောင်းကောင်းသိသည်။
ရှေ့ဆက်မည့် တိုက်ပွဲတွင် သူသည် ဗဟိုချက်မ ဖြစ်လာတော့မည်ဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသော တပည့်များက သူ့ကို ကာကွယ်ပေးသည့် တာဝန်ကို ယူကြရတော့မည်ဖြစ်သည်။
“အစီရင်မသေမျိုးအတတ်...”
ဘေးက ကြည့်နေသည့် ဖန့်ချန်၏ စိတ်ထဲတွင်လည်း လှိုင်းတံပိုးအချို့ ထသွားသည်။
လီရှမ်းဇီ အဆင့်တက်သွားပြီ။
ခုနက နဂါးနက်အစီရင်သည် ဓားအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားစဉ် ထွက်ပေါ်လာသည့် အရှိန်အဝါမှာ အရင်ကထက် များစွာ သာလွန်လှသည်။
အကယ်၍ အရင်က လီရှမ်းဇီ ခြယ်လှယ်သည့် နဂါးနက်အစီရင်မှာ ရှေးဟောင်းမသေမျိုး အဆင့်နီးပါး ရှိခဲ့လျှင် ယခုအခါတွင်မူ သူသည် ရှေးဟောင်းမသေမျိုး တစ်ဦး၏ တိုက်ခိုက်မှုစွမ်းရည်မျိုးကို အမှန်တကယ် ပိုင်ဆိုင်သွားပြီဖြစ်သည်။
ကြည့်ရတာ အစီရင်တွေ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်နေတာလို့ ထင်ရပေမဲ့ တကယ်တမ်းကျတော့ ရှေးဟောင်းမသေမျိုးအဆင့်တွေ အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်နေကြသလိုပါပဲ
ဖန့်ချန်သည် ကြယ်တာရာစစ်တလင်းကြီးကို ကြည့်ရင်း ထိုအဆင့်အတန်းရှိသော တိုက်ပွဲများအပေါ် ပထမဆုံးအကြိမ် နားလည်သဘောပေါက်သွားမိသည်။
ထိုက်ရွှီးမသေမျိုးအရှင် တို့ကဲ့သို့ အဆင့်မျိုးဆိုလျှင် မြေပြင်ပေါ်တွင် တိုက်ခိုက်ရန်ပင် သင့်တော်တော့မည်မဟုတ်ချေ။
ထိုသို့တိုက်ခိုက်ပါက နယ်မြေတစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားနိုင်ပြီး ဟင်းလင်းပြင် ကြယ်တာရာကမ္ဘာသည်သာ သူတို့အတွက် တကယ့်စစ်တလင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
ထို့နောက်တွင် လီရှမ်းဇီ မှာ ပိုမိုရဲရင့်လာပြီး နန်မင်ရုယွဲ့နှင့် အချိတ်အဆက်မိမိ ပူးပေါင်းကာ အကြီးမားဆုံးသော နဂါးနက်အစီရင်ဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်သွားကြသည်။
ဖန့်ချန်၏ အကဲခတ်ချက်အရ ကျွယ်မင်နန်းတော်ဘက်တွင် လီရှမ်းဇီ အပါအဝင် အစီရင်မသေမျိုးအတတ်ကို သုံးနိုင်သည့် နဂါးနက်အစီရင် လေးခု ရှိနေသည်။
သူတို့၏ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်မှာ သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိဘဲ စစ်တလင်းတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး စစ်ဆင်ရေး၏ ဗဟိုချက်မများလည်း ဖြစ်ကြသည်။
ထိုနဂါးနက်အစီရင် လေးခုသည် တိုက်စစ်နှင့် ခံစစ်ကို ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်လိုက်နိုင်ပြီး ကျန်ရှိသော အစီရင်များနှင့် ပူးပေါင်းလိုက်သောအခါ စစ်ပွဲ၏ အခြေအနေမှာ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာတော့သည်။
ထိုတိုက်ပွဲသည် ဆယ်နှစ်ကျော်ကြာအောင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။
အသွေးသားနန်းတော်၊ နဂါးမင်းကျောင်းတော်၊ ထိုက်ယီမသေမျိုးဂိုဏ်း ၊ ကြယ်တစ်သောင်းနန်းတော် ၊ ဝိညာဉ်သုတ်သင်ခြင်းဌာန နှင့် ဝိညာဉ်နတ်ဘုရားဂိုဏ်း... စိတ်ဝိညာဥ် နယ်မြေရှိ ထိပ်တန်းအင်အားစုကြီး အများအပြားမှ အမာခံတပည့်များသည် ကျွယ်မင်နန်းတော်၏ သုံ့ပန်းများအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရသည်။
ယနေ့တွင် စစ်ပွဲသည် ရုတ်တရက် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။
လင်းယွမ်နှင့် အခြားသူများ၏ မျက်နှာပေါ်တွင် မောပန်းနွမ်းနယ်နေသည့် အရိပ်အယောင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
သူတို့သည် ဤမျှလောက် ကြာရှည်ပြီး အကျပ်အတည်းဖြစ်စေသည့် တိုက်ပွဲမျိုးကို အလွန်တွေ့ရခဲသည်။
နေ့စဉ်နှင့်အမျှ၊ နှစ်နှင့်ချီ၍ ဝိညာဉ်စွမ်းအားများ ပို့လွှတ်နေရခြင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ် မပင်ပန်းသော်လည်း စိတ်ကတော့ အကြီးအကျယ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီဖြစ်သည်။
အင်အားစုအသီးသီးမှ ခေါင်းဆောင်များသည် နားလည်မှုရှိရှိဖြင့် အစီရင်များထဲမှ ထွက်ခွာလာပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် စုဝေးလိုက်ကြသည်ကို မြင်သောအခါ လူတိုင်း သက်ပြင်းချနိုင်တော့သည်။
“ရလဒ်က ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီတိုက်ပွဲကတော့ ပြီးပြီလို့ ပြောလို့ရတယ်။ ပြန်ရောက်ရင်တော့ ငါ အကြာကြီး တရားထိုင်ပြီး ကျင့်ကြံဦးမှပဲ၊ ခဏတဖြုတ်တော့ အပြင်မထွက်တော့ဘူး”
လင်းယွမ်က လူတိုင်းကို ပြောလိုက်သည်။
ယွီဝူရှီးနှင့် မုံချင့်လင်တို့မှာလည်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေဆဲပင်။
ထိုကဲ့သို့သော တိုက်ပွဲမျိုးမှာ ပင်ပန်းရုံသာမက စိတ်ဓာတ်ကျစရာလည်း ကောင်းလှသည်။
သူတို့သည် ငယ်စဉ်ကတည်းက ပါရမီရှင်များအဖြစ် အားလုံးက သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း၊ ဤနှစ်များအတွင်းတွင်မှ ပါရမီရှင်များကြားတွင်ပင် အဆင့်အတန်း အလွှာပေါင်းစုံ ကွဲပြားနေသည်ကို သိရှိသွားကြရသည်။
တကယ့် ပါရမီရှင်အစစ်အမှန်များ၏ ရှေ့တွင်မူ သူတို့မှာ ဝိညာဉ်စွမ်းအား ပို့လွှတ်ရသည့် တာဝန်ကိုသာ ယူနိုင်ကြသည်။
ထိုသို့ လုပ်ခွင့်ရခြင်းမှာပင် သူတို့က တော်နေ၍ ဖြစ်သည်။
သာမန်ကျင့်ကြံသူများဆိုလျှင် ထိုကဲ့သို့သော အခွင့်အရေးမျိုးပင် ရလိမ့်မည်မဟုတ်သလို ဤမျှကြီးမားသည့် စစ်ပွဲမျိုးတွင်လည်း ပါဝင်ခွင့်ရလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။
ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုမှာ ရက်အနည်းငယ်ကြာအောင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ဖက်စလုံး သုံ့ပန်းလဲလှယ်ခြင်းကို စတင်ခဲ့ကြသည်။
ကျွယ်မင်နန်းတော်ဘက်မှ ဖမ်းဆီးရမိထားသော ရန်သူအရေအတွက်မှာ သိသိသာသာ ပိုမိုများပြားသဖြင့် သုံ့ပန်းများကို အသုတ်လိုက် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ရသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သူတို့ဘက်မှ သုံ့ပန်းများကိုလည်း ပြန်လည် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် အင်အားစုအသီးသီးမှာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ထွက်ခွာသွားကြတော့သည်။
နံပါတ် (၁၅၇) မြောက် ရှေးဟောင်းတားမြစ်နယ်မြေ၏ ဗဟိုချက်မဖြစ်သော ဝူရှန့်ငရဲ တွင် ယခုအခါ ကျွယ်မင်နန်းတော်၏ မသေမျိုးလှေအစီရင်များသာ ကျန်ရှိတော့သည်။
“နိုင်ပြီ... ဒီရှေးဟောင်းတားမြစ်နယ်မြေက ငါတို့ ကျွယ်မင်နန်းတော်ရဲ့ ပိုင်နက် ဖြစ်သွားပြီ”
လင်းယွမ်က သက်ပြင်းချလိုက်ရင်း မျက်နှာတွင် ပျော်ရွှင်သည့် အပြုံးများ ပေါ်လာသည်။
“နောက်ထပ်လာမယ့်အပိုင်းကမှ တကယ့် အဓိကအပိုင်း ဖြစ်လိမ့်မယ်”
ယွီဝူရှီးသည် မသေမျိုးလှေအစီရင်မှာ အနားယူနေရင်း ဝူရှန့်ငရဲဆီသို့ ဦးတည်ချီတက်နေသည်ကို သတိပြုမိလိုက်သည်။
“ရိတ်သိမ်းရမယ့်အချိန် ရောက်ပြီပေါ့၊ ငါတို့ ဘယ်လောက်များ ခွဲတမ်းရမလဲ မသိဘူး။ ပြန်ရောက်ရင် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အခွန်ဆောင်ရဦးမလား မသိဘူးနော်”
မုံချင့်လင်၏ မျက်လုံးထဲတွင် မျှော်လင့်ချက်အရိပ်အယောင်များ ပေါ်လာသည်။
“ဒီဗဟိုချက်နယ်မြေက ပိုင်နက်သတ်မှတ်မှု မလုပ်ခင်အထိ ဘယ်သူမှ အတွင်းကျကျ မစူးစမ်းရသေးဘူး။ ဒါကြောင့် ငါတို့မှာ အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရနိုင်သလို တစ်ညတည်းနဲ့ ချမ်းသာသွားတာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ အကယ်၍...”
ကြာနီနတ်မိမယ်ငယ်က ဖန့်ချန်ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ပြီး ကျန်သူများကိုပါ ဝေ့ကြည့်ကာ
“ငါတို့ ကံကောင်းမယ်ဆိုရင် ကျွယ်မင်နန်းတော်ရဲ့ အမာခံတပည့်အဖြစ် တိုက်ရိုက် ရာထူးတိုးနိုင်မယ့် အခွင့်အရေးမျိုးလည်း ရှိနိုင်တယ်”
“ဘာ... ဘယ်လို ”
ယွီဝူရှီးနှင့် အခြားသူများ မှင်တက်သွားကြပြီး ကြာနီနတ်မိမယ်ငယ်ကို ကြည့်လိုက်ကြသည်။
“ကြာနီမိတ်ဆွေ... နင် ဘာတွေပြောနေတာလဲ မဟုတ်ဘူး... နင် ဘာတွေ သိထားလို့လဲ ”
လင်းယွမ်၏ မျက်လုံးများက အလွန်စိုးရိမ်တကြီး ဖြစ်နေသည်။
“ငါလည်း သတင်းအချို့ ကြားဖူးတာပါ၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒါက အမှန်လား၊ အမှားလားဆိုတာတော့ မသိဘူး။ ဒီအတိုင်း ပြောကြည့်တာပါ၊ နင်တို့လည်း နားထောင်ရုံပဲ နားထောင်လိုက်ကြပေါ့။ ဒီလို ကောင်းကင်ကျတဲ့ အခွင့်အရေးမျိုးက ငါတို့ခေါင်းပေါ် ကျလာဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါပဲ”
ကြာနီနတ်မိမယ်ငယ်က ခေါင်းခါပြလိုက်ပြီးနောက် ဘာမှဆက်မပြောတော့ပေ။
လူတိုင်းက သူမကို လျှို့ဝှက်ချက်တွေ ဖုံးကွယ်ထားတယ်လို့ ထင်နေကြသော်လည်း ဝူရှန့်ငရဲပေါ်တွင် စွန့်စားရကျိုးနပ်သည့် ကံထူးမှုများ ရှိနေလိမ့်မည်ဆိုသည်ကိုတော့ အသေအချာ ယုံကြည်သွားကြသည်။
မကြာမီမှာပင် မသေမျိုးလှေအစီရင်များသည် ဝူရှန့်ငရဲပေါ်သို့ ဆင်းသက်လိုက်ကြသည်။
လီရှမ်းဇီ ၏ အသံမှာ လူတိုင်း၏ နားထဲတွင် ပဲ့တင်ထပ်လာသည်
“မင်းတို့အတွက် အချိန် အနှစ် (၃၀) ရှိတယ်။ အဲဒီအချိန်အတွင်း ဝူရှန့်ငရဲပေါ်မှာ လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်တယ်။ မင်းတို့ ရှာတွေ့တဲ့အရာအားလုံးဟာ မင်းတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းတွေပဲ။ ဒါပေမဲ့ ပြန်ရောက်တဲ့အခါမှာတော့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အခွန်အဖြစ် ပေးဆောင်ရမှာကိုတော့ မမေ့ကြနဲ့ဦး”
***