မီဂါလော့စ် မြို့ထဲမှာ ပထမ လီဂျင်တပ်မ တပ်သားတွေက သုံ့ပန်းတွေကို ခေါ်ပြီး တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် ပြန်ရောက်လာကြတယ်။ ဆိပ်ကမ်းမှာ ရှိနေတဲ့ ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူ မိသားစုတွေလည်း ချစ်ရသူတွေနဲ့ ပြန်တွေ့ဖို့ ပြန်ပြေးလာကြတယ်။ တချို့ကတော့ ချစ်ရသူတွေ တိုက်ပွဲမှာ ကျဆုံးသွားပြီ ဆိုတဲ့ သတင်း ကြားရပြီး ငိုကြွေးကြတယ်။
တိုက်ခိုက်သံတွေ တိတ်သွားပေမယ့်၊ အပျက်အစီးတွေ၊ အလောင်းတွေ ပြည့်နေတဲ့ စစ်မြေပြင်မှာ ဝမ်းနည်းစရာ မြင်ကွင်းတွေ ဆက်တိုက် ပေါ်ပေါက်နေတယ်။ ဒီည မီဂါလော့စ် မြို့ မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေမှာ သေချာပေမယ့်၊ ထပ်ပြီး မတော်တဆမှုတွေ မဖြစ်တာ ကံကောင်းပါတယ်။
နောက်တစ်နေ့ မနက်စောစောမှာ နက်ဆော့စ် (Naxos) ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူ လာဒီရှန် (Ladician) က တပ်သား ၅၀၀ ဦးဆောင်ပြီး တော်ရိုမီနီယမ် (Tauromenium) သုံ့ပန်း တချို့ကို ခေါ်ကာ တောင်မြောက်ဘက်က မြို့ဆီ သွားတယ်။ လက်နက်ချဖို့၊ မချရင် ကြေးစားတွေကို သတ်ပစ်မယ် လို့ ခြိမ်းခြောက်ဖို့။
ကာတာနီးယား (Catania) ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူ ခေါင်းဆောင် လာစီပါရာတော့စ် (Lasiperatus) က နောက်ထပ် တပ်သား ၁,၀၀၀ ဦးဆောင်ပြီး စီကူရီ (Sikuri) ကို သွားတယ်။ ပုန်ကန်သူတွေကို ကူညီပြီး အခရိုပိုလစ် (Acropolis) ကို သိမ်းဖို့။
အန်တိုနီးယော့စ် (Antonios) ကတော့ ပထမ လီဂျင်တပ်မ တပ်သား ၃,၅၀၀ နဲ့ ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူ ၁,၀၀၀ ကို ဦးဆောင်ပြီး သီအိုနီယာ ရေတပ် သင်္ဘောတွေပေါ် တက်လိုက်တယ်။ ကျန်တဲ့ သူတွေကတော့ ဒဏ်ရာရသူတွေနဲ့ မြို့ကို စောင့်ရှောက်ဖို့ ကျန်ခဲ့တယ်။
သီအိုနီယာ ရေတပ် တောင်ဘက်ကို ရွက်လွှင့်လာတော့ ဆီရာကျု (Syracusan) ရေတပ်နဲ့ မတွေ့ဘူး။ ဒါကြောင့် မားစီးယပ်စ် (Macias) ဦးဆောင်တဲ့ ဆီရာကျု တပ်မတော်ထက် အများကြီး စောပြီး တောနစ် (Taunis) ကို ရောက်သွားတယ်။
တောနစ် အခြေအနေက ရှုပ်ထွေးနေတယ်။ တချို့က အာဏာရှင်ကို ဖြုတ်ချချင်ကြပြီး၊ တချို့က ဆီရာကျု ဘက်တော်သားတွေကို ထောက်ခံကြတယ်။ နှစ်ဖက် အင်အား မျှနေပြီး မြို့တစ်ဝက်စီ သိမ်းထားကြတယ်။
ရေတပ် တိုက်ပွဲ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက်၊ ပါရိုနီးဆပ်စ် (Paronisus) ဆီရာကျု ကို ချက်ချင်း မပြန်ခဲ့ဘူး။ ဆီရာကျု နဲ့ မဝေးတဲ့ တောနစ် ဆိပ်ကမ်းကို ပြန်လာခဲ့တယ်။ ရှုံးနိမ့်တဲ့ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် အနေနဲ့ ပြန်သွားရင် ဖီလစ်တပ်စ် (Philistus) ဝေဖန်တာ၊ ပြည်သူတွေ အပြစ်တင်တာ ခံရမှာ စိုးလို့။ ဒါကြောင့် မားစီးယပ်စ် က သီအိုနီယာ တွေကို ချေမှုန်းပြီးမှ အတူတူ ပြန်သွားပြီး အောင်ပွဲ ဂုဏ်ကို မျှယူမယ် လို့ ကြံရွယ်ထားတာ။
ဒါပေမဲ့ တစ်ရက် ကြာတော့ ဆီရာကျု ပုန်ကန်မှု သတင်း ရောက်လာပြီး၊ နောက်တော့ တောနစ် ပုန်ကန်မှု သတင်းပါ ဆက်ရောက်လာတယ်။
သတင်းဆိုးတွေကြောင့် ပါရိုနီးဆပ်စ် ထိတ်လန့်သွားတယ်။ ရေတပ်သား ၆,၀၀၀ ကျော် ရှိပေမယ့်၊ ထွက်ပြေးတဲ့ ပထမဆုံး သင်္ဘောကို အပြစ်ပေးဖို့ တောနစ် ဆိပ်ကမ်း သွားတော့ ရေတပ်သားတွေက ဆန့်ကျင်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် တောနစ် အရာရှိတွေက ပုန်ကန်သူတွေကို နှိမ်နင်းပေးဖို့ လာအကူအညီတောင်းတော့ သူ ဘာမှ မတတ်နိုင်ကြောင်းပဲ ပြောလိုက်ရတယ်။
ဆီရာကျု ဆိပ်ကမ်းက လူတွေ ပုန်ကန်မှုမှာ ပါဝင်ကြောင်း သိရတော့၊ ရေတပ်သားတွေက တောနစ် မှာ မနေချင်တော့ဘဲ ဆီရာကျု ပြန်ဖို့ အော်ဟစ်တောင်းဆိုကြတယ်။ ပါရိုနီးဆပ်စ် မတားနိုင်သလို၊ မတားရဲတော့လို့ မနေ့ ညနေစောင်းမှာ ရေတပ်ကြီး တစ်ခုလုံး တောနစ် ကနေ ထွက်ခွာသွားကြတယ်။
ဒါကြောင့် သီအိုနီယာ ရေတပ်က တောနစ် ပင်လယ်ပြင်ကို အနှောင့်အယှက် မရှိ ရောက်လာတာ။ တောနစ် ဆိပ်ကမ်းက ရှုပ်ထွေးပြီး အစောင့်အရှောက် မရှိပေမယ့်၊ သီအိုနီယာ ရေတပ်က အတင်း ဝင်မတိုက်ဘူး။ ကမ်းခြေနားမှာ ကမ်းတက်ပြီး တပ်တွေကို ချပေးလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ဖူလာလီယော့စ် (Fulalios) က လမ်းကြောင်း ပြောင်းပြီး ကာတာနီးယား ဆီ ဦးတည်သွားတယ်။ အန်ထရာပိုလစ် (Antrapolis) ကို ပထမ လီဂျင်တပ်မ ကမ်းတက်ကြောင်း သတင်းပို့ဖို့။
ကမ်းတက်ပြီးနောက် အန်တိုနီးယော့စ် တပ်တွေ ပြန်စုစည်းပြီး၊ ဆီရာဖီးနပ်စ် (Seraphinus) ကို လက်ကျန် မြင်းတပ် အနည်းငယ်နဲ့ အတူ လီယွန်တီနွိုင်း (Leontinoi) ဆီ အမြန် လွှတ်လိုက်တယ်။
ဒါပေမဲ့ အန်တိုနီးယော့စ် က ဆီရာကျု တပ်ပျက်တွေကို အထင်ကြီးလွန်းသွားတယ်။ ပထမ လီဂျင်တပ်မ နဲ့ ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူတွေ မနက်ကနေ မွန်းလွဲပိုင်း အထိ ၆ နာရီတိတိ စောင့်လိုက်ရတယ်။ စောင့်နေရင်း နေ့လယ်စာ စား၊ တစ်ရေးအိပ်ပြီး အားမွေးထားလိုက်ကြတယ်။
အန်တိုနီးယော့စ် က ကင်းထောက်တွေကနေ တစ်ဆင့် ကာတာနီးယား နဲ့ လီယွန်တီနွိုင်း ကို ဆက်သွယ်ပြီး ဆီရာကျု အခြေအနေကို သိထားပြီးပြီ။
အန်တိုနီးယော့စ် အားလုံး စီစဉ်ပြီးမှ ဆီရာကျု တပ်ပျက်တွေ ရောက်လာကြတယ်။
ဆီရာကျု တွေ အံ့သြမှုကနေ မနိုးထခင်မှာပဲ၊ အန်တိုနီးယော့စ် တိုက်ခိုက်ဖို့ အမိန့်ပေးလိုက်တယ်။
ပထမ လီဂျင်တပ်မ နဲ့ ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူတွေ၊ သံချပ်ကာ ဝတ်၊ ဒိုင်းနဲ့ လှံ ကိုင်ပြီး သေသေသပ်သပ် စစ်ချီလာကြတယ်။ မနေ့က တိုက်ပွဲမှာ ကျဆုံးသွားတဲ့ ရဲဘော်တွေ၊ ဆီရာကျု ဖျက်ဆီးခဲ့တဲ့ မြို့တွေ အတွက် လက်စားချေချင်စိတ်တွေ မျက်လုံးထဲမှာ ပြည့်နေတယ်။
ချဉ်းကပ်လာတဲ့ ရန်သူကို မြင်တော့ မားစီးယပ်စ် ကြောက်သွားတယ်။ သူ့မှာ လူ ၄,၀၀၀ ကျော် ရှိပေမယ့်၊ တပ်က အခြေအနေ မကောင်းဘူး။ သံချပ်ကာ၊ ဦးထုပ်တွေ မပါကြဘူး။ (လွတ်မြောက်ဖို့ လွယ်အောင် မနေ့က လက်နက် ကိရိယာ အများစု ပစ်ချခဲ့ကြတာကိုး)
ပြီးတော့ ခရီးဝေး နှင်လာရတာ၊ ကာတာနီးယား ပုန်ကန်သူတွေနဲ့ ရှုပ်နေခဲ့ရတာတွေကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေကြတယ်။ စောင့်နေတဲ့ ရန်သူကို တိုက်ခိုက်ဖို့ စိတ်ဓာတ် မရှိကြတော့ဘူး။ ဒါကြောင့် စိုးရိမ်နေတဲ့ တပ်သားတွေက မားစီးယပ်စ် တပ်ဆုတ် အမိန့် မပေးခင်မှာပဲ နောက်လှည့် ထွက်ပြေးကုန်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဆီရာကျု တပ်သားတွေ ခြေလှမ်း အနည်းငယ်ပဲ ပြေးရသေးတယ်၊ နောက်ထပ် လူ ၁,၀၀၀ လောက် သူတို့ နောက်ကျောဘက်မှာ ပေါ်လာလို့ ရပ်လိုက်ရတယ်။
ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရမှန်း သိလိုက်တော့ ဆီရာကျု တွေ ပိုထိတ်လန့်သွားတယ်။
"တောင်ပေါ် ပြေး!..."
တောင်တန်းတွေကပဲ တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက် ထင်ပြီး တပ်သားတွေ အလုအယက် ပြေးကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ တောင်ခြေ ရောက်တာနဲ့ သစ်တောအုပ်ထဲကနေ လှံတိုတွေ၊ မြှားတွေ မရေမတွက်နိုင်အောင် ထွက်လာတယ်။
အော်ဟစ်သံတွေနဲ့ အတူ ဆီရာကျု တွေ ပိုလန့်ကုန်တယ်။ တောင်ပေါ်မှာလည်း ရန်သူတွေ စောင့်နေတာကိုး။ ဟုတ်ပါတယ်... ပထမ လီဂျင်တပ်မ အပေါ့စား ခြေလျင် တပ်မဟာ နဲ့ လီယွန်တီနွိုင်း တပ်တွေ တောင်ပေါ်မှာ နေရာယူထားတာ။
နောက်ဆုံးတော့ ဆီရာကျု တပ်ပျက်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်လိုစိတ် ပျောက်ဆုံးသွားပြီး၊ ဖရိုဖရဲ ထွက်ပြေးကုန်ကြတယ်။
သီအိုနီယာ တပ်သားတွေကတော့ သုံ့ပန်း ဖမ်းတာ စလုပ်ကြတယ်။
အခုမှပဲ အန်တိုနီးယော့စ် စိတ်သက်သာရာ ရသွားတယ်။ လီဂျင်တပ်မှူး ဂုဏ်သိက္ခာကို ဂရုမစိုက်တော့ဘဲ မြေကြီးပေါ် ထိုင်ချလိုက်တယ်။ တပ်သားတွေက ကြက်ကလေးတွေကို လိုက်ဖမ်းနေတဲ့ သိမ်းငှက်တွေလို ရန်သူတွေကို လိုက်ဖမ်းနေတာ ကြည့်နေလိုက်တယ်။
"လီဂျင်တပ်မှူး... တစ်ယောက်ယောက် လာနေတယ်!"
ကိုယ်ရံတော် တစ်ယောက် တိုးတိုးလေး ပြောတယ်။
လာနေတဲ့ လူအုပ်ကို ကြည့်ပြီးနောက်၊ အန်တိုနီးယော့စ် မတ်တပ်ရပ်၊ ဦးထုပ်နဲ့ သံချပ်ကာကို ပြင်လိုက်တယ်။
"အရှင် အန်တိုနီးယော့စ်... ဆီရာကျု မဟာမိတ် တပ်မတော်ကို အနိုင်တိုက်နိုင်ခဲ့လို့ ဂုဏ်ပြုပါတယ်!"
ရှေ့ဆုံးက ရင်းနှီးနေတဲ့ လူက လက်မြှောက်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ဂုဏ်ပြုလိုက်တယ်။
"အန်ထရာပိုလစ် (Antrapolis)?!"
အန်တိုနီးယော့စ် သူ့ကို ကြည့်ပြီး အသံကျယ်ကျယ် မေးလိုက်တယ်။
"ဟုတ်ပါတယ် အရှင် အန်တိုနီးယော့စ်။ တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ အရှင် ဒါးဗို့စ် (Davos) အိမ်တော်မှာ တွေ့ဖူးကြ-"
အန်ထရာပိုလစ် စကားမဆုံးခင် ပတ်ဝန်းကျင်က လူတွေ အာမေဋိတ်သံ ကြားလိုက်ရတယ်။ ပြီးတော့ မျက်နှာပေါ် လေးလံတဲ့ လက်သီးချက် ကျရောက်လာလို့ ယိုင်နဲ့ပြီး လဲကျလုနီးပါး ဖြစ်သွားတယ်။
ပါးစပ်ထဲ ငန်ကျိကျိ အရသာ ခံစားရလို့ လက်နဲ့ တို့ကြည့်လိုက်တော့ သွေးထွက်နေတာ တွေ့လိုက်ရတယ်။ ဒေါသထွက်သွားတယ်။
"ဒါက မနေ့က မီဂါလော့စ် မှာ သေဆုံးသွားတဲ့ ပထမ လီဂျင်တပ်မ တပ်သားတွေ အတွက်! ပြီးတော့ မင်း ခိုင်းစေခဲ့တဲ့ လူတွေ အတွက်!!"
အန်တိုနီးယော့စ် ရဲ့ အေးစက်တဲ့ လေသံ ကြားတော့ ဒေါသ ပြေပြီး စိုးရိမ်စိတ် ဝင်လာတယ်။ သီအိုနီယာ သာမန် နိုင်ငံသား တစ်ယောက် အနေနဲ့၊ အာဏာရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးသမား၊ ပထမ လီဂျင်တပ်မှူး တစ်ယောက်ကို စာရေးပြီး 'မျှော်လင့်တယ်' ဆိုတဲ့ စကားလုံး သုံးခဲ့တာကိုး။ ဒါးဗို့စ် နာမည် သုံးထားလို့ အန်တိုနီးယော့စ် မငြင်းနိုင်မှန်း သူ သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရားဝင် အခမ်းအနားတွေမှာ သုံးလို့မရတဲ့ သူ့အဆင့်အတန်းနဲ့ 'သာမန် နိုင်ငံသားက လီဂျင်တပ်မှူးကို အမိန့်ပေး' တဲ့ ထူးဆန်းတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်သွားခဲ့တာ။ တခြား လီဂျင်တပ်မှူးတွေ သိရင် ရယ်ကြမှာ။ ဒါကြောင့် အန်တိုနီးယော့စ် သူ့ကို ထိုးတာ မဆန်းပါဘူး။
"ဒိုင်ယွန်နီးစီးယပ်စ် (Dionysius) မက်ဂနာ ဂရိ (Magna Graecia) ကို ကျူးကျော်ကတည်းက သီအိုနီယာ တွေ အများကြီး သေဆုံးခဲ့ရတယ်... စစ္စလီ က ဆီရာကျု ရဲ့ အိမ်နောက်ဖေး။ နှစ်ပေါင်းများစွာ စီမံထားတာ။ မဟာမိတ်တွေ၊ လူဦးရေတွေ၊ သယံဇာတတွေ ပေါကြွယ်ဝတယ်။ အထီးကျန်နေတဲ့ ပထမ လီဂျင်တပ်မ အနေနဲ့ အန္တရာယ် များတာ သဘာဝပါပဲ... ဒါကြောင့် ဘုရင်မင်းမြတ် အမိန့် အောင်မြင်ဖို့၊ စစ်ပွဲ အမြန်ဆုံး ပြီးဆုံးဖို့ ကျွန်တော် အဲဒီလို လုပ်ခဲ့ရတာပါ! တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်သွားပြီ မဟုတ်လား?! အရှင် အန်တိုနီးယော့စ်... ခင်ဗျားက အခု စစ္စလီ အရှေ့တောင်ပိုင်းကို အောင်နိုင်သူ ဖြစ်သွားပြီလေ!!"
အန်ထရာပိုလစ် စကားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က... သူသာ မကူညီရင် အန်တိုနီးယော့စ် ဒီဂုဏ်ရောင် ရမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဟိုးအရင်ကတည်းက သေပြီးနေလောက်ပြီ လို့ ဆိုလိုတာ။
အန်တိုနီးယော့စ် သူ့ဆိုလိုရင်းကို နားလည်ပါတယ်။ သီအိုနီယာ အရာရှိကြီးတွေထဲမှာ သူက စိတ်ခံစားမှု ဉာဏ်ရည် (EQ) မြင့်မားသူလေ။ ဒါကြောင့်လည်း ဒါးဗို့စ် က အမင်တပ်စ် (Amintas) ကို မလွှတ်ဘဲ သူ့ကို စစ္စလီ လွှတ်တာ။ အန်ထရာပိုလစ် အကူအညီ အများကြီး ပေးခဲ့မှန်း သူ သိပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ ရက်က အမိန့်ပေးခံရတဲ့ မကျေနပ်ချက်ကို ဖွင့်ထုတ်လိုက်တာပါ။ တကယ်တော့ တစ်ချက်ပဲ ထိုးပြီး ရပ်လိုက်တာ။ မဟုတ်ရင် အန်ထရာပိုလစ် မထနိုင်အောင် ဝိုင်းထိုးပစ်မှာ။
"ဟုတ်တယ်... ဒီအောင်ပွဲက မလွယ်ကူခဲ့ဘူး!"
သက်ပြင်းချပြီး အန်ထရာပိုလစ် ကို ကျေးဇူးတင်စကား ပြောလိုက်တယ်။
နှစ်ယောက်သား တိတ်ဆိတ်သွားကြတယ်။ အန်ထရာပိုလစ် ကို ကာကွယ်ဖို့ ပြေးလာတဲ့ ကာတာနီးယား တွေနဲ့ တားဆီးနေတဲ့ ကိုယ်ရံတော်တွေ ဘာလုပ်ရမှန်း မသိ ဖြစ်ကုန်ကြတယ်။
ခဏကြာတော့ အဆင့်နိမ့်တဲ့ အန်ထရာပိုလစ် က စကားစပြောတယ်။
"အရှင် အန်တိုနီးယော့စ်... နောက်ထပ် အစီအစဉ်က ဘာလဲ"
အန်ထရာပိုလစ် ယဉ်ကျေးနေတာ မြင်တော့ အန်တိုနီးယော့စ် နေရခက်သွားတယ်။
"ဆီရာကျု လက်ရှိ အခြေအနေ ဘယ်လိုလဲ"
"ကျွန်တော် သိရသလောက် ပုန်ကန်သူတွေ မြို့တစ်မြို့လုံးနဲ့ ဆိပ်ကမ်းကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီ။ ဒိုင်ယွန်နီးစီးယပ်စ် လူတွေနဲ့ ကြေးစားတွေ အောတီဂျီယာ (Ortygia) ကျွန်းပေါ် ဆုတ်ခွာသွားရတယ်။ အောတီဂျီယာ က ဒိုင်ယွန်နီးစီးယပ်စ် ရဲ့ ခြေကုပ်စခန်း။ ၃ ဖက်က ပင်လယ်၊ တစ်ဖက်က ဆီရာကျု မြို့နဲ့ ဆက်နေတယ်။ ခံတပ်တွေ၊ မြို့ရိုး အထူကြီးတွေ ရှိပြီး သူ့ထောက်ခံသူတွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်။ ဒါကြောင့် ပုန်ကန်သူတွေ သိမ်းပိုက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး"
အန်ထရာပိုလစ် စဉ်းစားပြီး ပြောတယ်။
"ဒါဆို ပထမ လီဂျင်တပ်မ ရဲ့ နောက်ထပ် တာဝန်က ဆီရာကျု ကို ချီတက်ပြီး အောတီဂျီယာ ကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ဖို့ ပြည်သူတွေကို ကူညီရမှာပေါ့"
အန်တိုနီးယော့စ် တည်ငြိမ်ချင်ယောင်ဆောင်ပြီး ပြောလိုက်ပေမယ့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို မဖုံးကွယ်နိုင်ဘူး။
အပိုင်း (၅၆၁) ပြီးဆုံး
***