ဘီစီ ၃၉၃၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ မက်ဂနာ ဂရိ (Magna Graecia) စစ်ပွဲကြီး အပြီး၊ သီအိုနီယာ (Theonia) ရဲ့ ဗဟိုချက် ဖြစ်တဲ့ သူရီ (Thurii) မြို့က ဟေးဒီးစ် (Hades) ဘုရားကျောင်းရှေ့မှာ ဒါးဗို့စ် (Davos) ဘုရင် အဖြစ် တရားဝင် နန်းတက်ပွဲကို ကြည့်ရှုဖို့ သီအိုနီယာ ပြည်သူ အမြောက်အမြား လာရောက် စုရုံးခဲ့ကြတယ်။
အဲဒီနေ့က တစ်မြို့လုံး အောင်ပွဲခံ ပျော်ရွှင်နေကြတယ်။
ဒီအချိန်မှာ 'သီအိုနီယာ မြို့ပြနိုင်ငံ သမဂ္ဂ' ကို 'သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်' လို့ နာမည် ပြောင်းလိုက်ပြီး၊ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ဂရိ ပြက္ခဒိန်ကို ပြောင်းလဲကာ၊ သူ နန်းတက်တဲ့ နှစ်ကို သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပထမနှစ် အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ဘုရင် ဒါးဗို့စ် ကြေညာခဲ့တယ်။
. . . . . . . . . . . .
အချိန်တွေ ကုန်ဆုံးသွားလိုက်တာ အခုဆိုရင် သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဆယ်နှစ်မြောက်နှစ် (ဘီစီ ၃၈၃) ကို ရောက်နေပြီ။
လောလောဆယ် သြဂုတ်လ ဖြစ်ပြီး ရာသီဥတုက ပူပြင်းနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ နက်ဆော့စ် (Naxos) မြို့က ပူရော့စ်ဒီမော့စ် (Purosdemos) ရပ်ကွက် အခွန်အရာရှိ ဂါလာဒီမပ်စ် (Galademus) ကတော့ လယ်ကွင်းတွေထဲမှာ အလုပ်ရှုပ်နေဆဲပါ။ ဆောင်းဦး ရိတ်သိမ်းချိန် ပြီးရင် သူ့နယ်မြေထဲက မိသားစု တစ်စုချင်းစီ ဘယ်လောက် အခွန်ဆောင်ရမယ် ဆိုတာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ဖို့ မိသားစု တစ်ခုချင်းစီ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ မြေယာတွေနဲ့ သီးနှံ ကြီးထွားမှု အခြေအနေတွေကို လိုက်လံ စစ်ဆေးနေတာ။
သီအိုနီယာ နိုင်ငံသားတွေဟာ ဂျုံ၊ သံလွင်ဆီ၊ စပျစ်သီး စတဲ့ သီးနှံတွေနဲ့ ဖြစ်စေ၊ ငွေဒင်္ဂါးတွေနဲ့ ဖြစ်စေ အခွန် ပေးဆောင်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် အခွန်အရာရှိတွေက တွက်ချက်မှု မြန်ဆန်တိကျဖို့ လိုအပ်သလို စျေးကွက်ထဲက ကုန်ပစ္စည်း စျေးနှုန်းတွေကိုလည်း ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်နေရမယ်။ ဒါ့အပြင် အမှားအယွင်း မရှိစေဖို့ အခွန် ကောက်ခံချိန်မှာ လူအင်အား လုံလုံလောက်လောက် ရှိဖို့လည်း လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီအချိန်တွေမှာ ရပ်ကွက် လူကြီး (Demarchos) တွေက အခွန်အရာရှိတွေကို ကူညီဖို့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေကို စုစည်းပေးရတယ်။ သူတို့ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ ရှိတဲ့ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ စာရင်းကိုင်တွေနဲ့ စာရေးတွေကိုလည်း အခွန်အရာရှိရဲ့ အမိန့်နာခံဖို့ အပို ခေါ်ယူပေးရတယ်။
ဂါလာဒီမပ်စ်က သူရီမှာ အကျော်ကြားဆုံး ကျောင်းကနေ အခြေခံ၊ အလယ်အလတ်နဲ့ အဆင့်မြင့် ပညာရပ်တွေကို သင်ယူပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး သင်္ချာဘာသာရပ်မှာ ထူးချွန်စွာ ဘွဲ့ရခဲ့တာကြောင့် အခွန်အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။ ကျောင်းက ဆရာ ဖြစ်သူ ပညာရှင်က ဂါလာဒီမပ်စ်ကို သင်္ချာ သိပ္ပံဌာန (Institute of Mathematics) မှာ ဝင်ရောက်ပြီး ဆက်လက် လေ့လာစေချင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူကတော့ အရွယ်ရောက်လာတာနဲ့ အမျှ အမြန်ဆုံး ကိုယ်ပိုင် ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့် သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်မှာ အခက်ခဲဆုံး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း စာမေးပွဲ တစ်ခု ဖြစ်တဲ့ အခွန်အရာရှိ စာမေးပွဲကို ဝင်ရောက် ဖြေဆိုခဲ့တာပါ။ (နောက်ထပ် ခက်ခဲတဲ့ စာမေးပွဲ တစ်ခုကတော့ ဥပဒေပေါင်းများစွာကို ကျက်မှတ်ရပြီး ဝေဖန်ပိုင်းခြား တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း လိုအပ်တဲ့ တရားသူကြီး ရွေးချယ်ရေး စာမေးပွဲ ဖြစ်ပါတယ်)
အခွန်အရာရှိ အလုပ်သင်နဲ့ လက်ထောက် အဖြစ် ၂ နှစ်ကြာ ကြိုးစားပမ်းစား အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် သူဟာ စွမ်းဆောင်ရည် အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ သီအိုနီယာ အငယ်တန်း အခွန်အရာရှိ တစ်ယောက် တရားဝင် ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက် သူ့ကို ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနက စစ္စလီက နက်ဆော့စ် (Naxos) ကို တာဝန်ချထားခဲ့ပြီး အခုဆိုရင် ဒီမှာ အလုပ်လုပ်နေတာ ၂ နှစ် ရှိပြီ။ သူ အခုမှ အသက် ၂၄ နှစ်ပဲ ရှိသေးတာမို့ သူ့မှာ တောက်ပတဲ့ အနာဂတ် ရှိနေတယ် လို့ ယုံကြည်ရပါတယ်။
ဒီနယ်မြေက ရပ်ကွက်ဟာ သူ့လက်အောက်မှာ ကျေးရွာ ၅ ရွာ ရှိပြီး၊ အယ်လ်ကန်တာရာ (Alcantara) မြစ် အလယ်ပိုင်း၊ အက်တ်နာ (Etna) တောင်ခြေနားမှာ တည်ရှိတယ်။ မြေပြန့် မဟုတ်ပေမယ့် မြေဆီလွှာကတော့ ပိုကောင်းတယ်။ (မီးတောင်ပြာတွေကြောင့်ပါ။ ဒါ့အပြင် လူဦးရေ သိပ်မများဘဲ လက်ရှိမှာ အိမ်ထောင်စု ၄၅၂ စု၊ လူဦးရေ ၁,၈၂၂ ယောက် ရှိပြီး မြေဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁,၇၈၆,၆၆၆ စတုရန်းမီတာ ရှိပါတယ်။)
အခွန်အရာရှိ ဖြစ်လာပြီးနောက် ဂါလာဒီမပ်စ်က ကျေးရွာတိုင်း၊ အိမ်ထောင်စုတိုင်းကို ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ပြီး သူ့နယ်မြေထဲက လယ်ယာမြေ အခြေအနေတွေကို သေချာ နားလည်အောင် လေ့လာဖို့ ၆ လ အချိန်ယူခဲ့တယ်။ တကယ်တော့ ရပ်ကွက်က စိုက်ပျိုးရေး အရာရှိမှာ အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတွေ ရှိပြီးသားမို့ အခွန်အရာရှိ အနေနဲ့ အဲဒီမှတ်တမ်းတွေကို ကြည့်ပြီး အခွန် ကောက်လို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂါလာဒီမပ်စ်က တိကျသေချာတဲ့ လူတစ်ယောက်မို့ အခြေအနေတွေကို ကိုယ့်မျက်စိနဲ့ ကိုယ်တိုင် အတည်ပြုချင်တာပါ။ ဒါကြောင့် သူနဲ့ စိုက်ပျိုးရေး အရာရှိတို့ သိပ်မတည့်ကြဘူး။
"သခင်... ရာသီဥတုက ပူလွန်းလို့ ရေနည်းနည်း သောက်လိုက်ပါဦး"
သူ့နောက်က လိုက်လာတဲ့ အခွန်ကောက်သမား တစ်ယောက်က ရေထည့်ထားတဲ့ သားရေအိတ် တစ်လုံးကို ကမ်းပေးရင်း ချွေးသုတ်ကာ ပြောလိုက်တယ်။
ဒီနှစ်တွေ အတွင်းမှာ သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်က မြို့အများစုမှာ ကျောင်းတွေ ဖွင့်လှစ်ခဲ့လို့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ဖြစ်ချင်တဲ့ နိုင်ငံသား အများအပြားဟာ ကျောင်းမှာ ပညာသင်ကြားပြီး စာဖတ်၊ စာရေးနဲ့ ဂဏန်းတွက်စွမ်းရည်တွေ အများကြီး တိုးတက်လာပြီး ဌာနအသီးသီးက နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း စာမေးပွဲတွေကို ဝင်ရောက် ဖြေဆိုခဲ့ကြတယ်။ တရားဝင် စာမေးပွဲ မအောင်မြင်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေ အနေနဲ့လည်း အငယ်တန်း နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း အဖြစ် ဒုတိယ အဆင့် စာမေးပွဲတွေကို ဝင်ရောက် ဖြေဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတော် အပေါ် အမှုထမ်းတဲ့ သက်တမ်းနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ပေါ် မူတည်ပြီး ရာထူးတိုးဖို့ အခွင့်အရေးတော့ ရှိပါသေးတယ်။
ဂါလာဒီမပ်စ် နောက်က လိုက်လာတဲ့ အခွန်ကောက်သမား ၂ ယောက်က ဒေသခံ နိုင်ငံသားတွေ ဖြစ်ပြီး၊ လယ်မလုပ်ရတဲ့ အချိန်တွေမှာ အခွန်ကောက်သမား အဖြစ် အလုပ်လုပ်ကာ လစာ ရယူပြီး စိုက်ပျိုးချိန်နဲ့ ရိတ်သိမ်းချိန်တွေမှာတော့ အိမ်ပြန်လေ့ ရှိကြတယ်။ တကယ်တော့ သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်က တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ အခြေခံ အကျဆုံး အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို အထောက်အကူ ပြုဖို့ ဒီလို အချိန်ပိုင်း ဝန်ထမ်းတွေကို အားထားနေရတာပါ။ အလုပ်သင် ကာလ အတွင်းမှာ နိုင်ငံတော် တာဝန် ထမ်းဆောင်မယ့် အရာရှိတိုင်းကို အထက်လူကြီးတွေက လက်အောက်ငယ်သားတွေကို လေးစားဖို့ သတိပေးလေ့ ရှိတယ်။ မဟုတ်ရင် သူတို့ရဲ့ ထောက်ခံမှု မရဘဲ အထက်က ပေးတဲ့ တာဝန်တွေကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဖို့ ခက်ခဲလိမ့်မယ်!
"ကျေးဇူးပဲ ဂါဘရီနပ်စ် (Gabrinus)!"
ဂါလာဒီမပ်စ်က ကျေးဇူးတင်စကား ပြောရင်း သားရေအိတ်ကို ယူကာ ရေများများ သောက်လိုက်တော့ ခြောက်သွေ့နေတဲ့ လည်ချောင်းက ချက်ချင်း စိုစွတ်သွားတယ်။
"ကျေးဇူးတင်စရာ ဘာရှိလို့လဲဗျာ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ သင်္ချာ ပုစ္ဆာတချို့ကို ကူညီဖြေရှင်းပေးလို့ ကျွန်တော်ကသာ သခင့်ကို ကျေးဇူးတင်ရမှာပါ!"
ဂါဘရီနပ်စ်က နောက်နှစ်မှာ အခွန်အရာရှိ စာမေးပွဲ ဝင်ဖြေဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားလို့ ဒီအချိန်မှာ စာကြိုးစားနေတာပါ။
ဂါလာဒီမပ်စ်က ပြုံးရုံသာ ပြုံးပြီး သားရေအိတ်ကို ပြန်ပေးလိုက်တယ်။
"နောက်ဆုံး အိမ်တစ်အိမ်ကို စစ်ဆေးပြီးရင် ကျွန်တော်တို့ မီဂါလော့စ် (Megalos) ကို ပြန်လို့ ရပြီနော်"
နောက်ထပ် အခွန်ကောက်သမား တစ်ယောက် ဖြစ်တဲ့ ကာဘားနပ်စ် (Kabanus) က ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး သတိပေးလိုက်တယ်။ ကာဘားနပ်စ်က ဂါဘရီနပ်စ် ထက် ၁၀ နှစ်လောက် ကြီးပြီး သူ ငယ်ငယ်က နက်ဆော့စ် မြို့ ဖျက်ဆီးခံရတဲ့ ခက်ခဲတဲ့ ကာလတွေကို ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့အသက်အရွယ်ကြောင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေလောက် စိတ်အားထက်သန်မှု မရှိတော့ဘဲ လယ်လုပ်ရင်း၊ အခွန်ကောက်ရင်းနဲ့ အေးအေးချမ်းချမ်း နေသွားချင်တာပါ။ နှစ်ကုန် အကဲဖြတ်မှုမှာ 'ကောင်း' အဆင့် ရရင်ပဲ သူ့အတွက် လုံလောက်နေပြီ၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒါက ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ ဆုကြေးတွေ ပိုရစေလို့ပါ။ မနှစ်က ဒီလို ဖြစ်ခဲ့ဖူးပေမယ့်၊ ဒါဟာ ဂါလာဒီမပ်စ် ကျေးဇူးကြောင့် ဆိုတာ သူ နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်ကို ကြည့်ရရင် သူတို့ တာဝန်ယူရတဲ့ နေရာက ထပ်ပြီး ချီးကျူးခံရဖို့ အခွင့်အရေး များနေတော့ လူငယ် အခွန်အရာရှိနောက် လိုက်ရတာ ပင်ပန်းပေမယ့် သူ ကျေကျေနပ်နပ်ပဲ လုပ်နေတာပါ။
'နောက်ဆုံး တစ်အိမ်!'
ဂါလာဒီမပ်စ်က ရှေ့ကို ကြည့်ရင်း ရှုပ်ထွေးတဲ့ ခံစားချက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။
ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ နောက်ဆုံး အိမ်ရဲ့ ပိုင်ရှင်က သာမန်လူ မဟုတ်လို့ပါပဲ။ ပိုင်ရှင်က နိုင်ငံတော် အထက်လွှတ်တော် အမတ် လာဒီရှန် (Ladician) ပါ။
လာဒီရှန်က နက်ဆော့စ်က ဩဇာတိက္ကမ ကြီးမားတဲ့ မိသားစုက ဆင်းသက်လာပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ဒိုင်ယွန်နီးစီးယပ်စ် ဆီရာကျု အာဏာရှင် ဖြစ်လာချိန်မှာ ရက်ဂျီယမ် (Rhegium) ကို ပြည်နှင်ဒဏ် ခံခဲ့ရတယ်။ အဲဒီနောက် သူက သီအိုနီယာ ပထမ လီဂျင်တပ်မနဲ့ အတူ စစ္စလီကို ရောက်လာပြီး ပြည်နှင်ဒဏ် ခံရသူတွေရဲ့ ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သလို၊ သီအိုနီယာက ဆီရာကျုကို အပြီးတိုင် အနိုင်ရရှိဖို့နဲ့ ကာတာနီးယား (Catanian) လွင်ပြင်ကို ရရှိဖို့ အများကြီး ကူညီပေးခဲ့တယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ နက်ဆော့စ်ကို သီအိုနီယာနဲ့ ပေါင်းစည်းလိုက်တဲ့ အခါ၊ လာဒီရှန်ဟာ သူ့ရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုနဲ့ နက်ဆော့စ်မှာ ရှိတဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုတွေကြောင့် သီအိုနီယာ အထက်လွှတ်တော် အမတ် တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ သူက သီအိုနီယာ အထက်လွှတ်တော်ရဲ့ ဩဇာကြီးမားတဲ့ အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဘုရင် ဒါးဗို့စ်ရဲ့ ယုံကြည်ရတဲ့ လက်အောက်ငယ်သား ဖြစ်တဲ့ အဲဒီအချိန်က ပထမ လီဂျင်တပ်မှူး အန်တိုနီးယော့စ် (Antonios) နဲ့ သူ့သမီးကို လက်ထပ်ပေးခဲ့တယ်။
အထက်လွှတ်တော် အမတ် ဖြစ်လာပြီးနောက် လာဒီရှန်ဟာ သူရီကို ပြောင်းရွှေ့သွားတယ်။ ဒါပေမဲ့ နက်ဆော့စ်က သူ့အိမ်ကို မရောင်းဘဲ ထားခဲ့ပြီး သီအိုနီယာ မြေခွဲဝေမှုကနေ မြေ ၃,၃၃၃ စတုရန်းမီတာကိုတောင် ရရှိခဲ့သေးတယ်။ ဒါ့အပြင် အန်တိုနီးယော့စ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးကို အသုံးချပြီး စစ်ရေး စွမ်းဆောင်မှုတွေကြောင့် မြေရထားတဲ့ လီဂျင် တပ်သားတွေဆီကနေ နက်ဆော့စ်က မြေတွေကို ဝယ်ယူခဲ့တယ်။
ခွဲဝေပေးထားတဲ့ မြေတွေကို ရောင်းဝယ်ခွင့် မပြုထားပေမယ့်၊ နောက်ပိုင်းမှာ မြေပိုင်ရှင်တွေက အဝေးမှာ နေထိုင်ပြီး မြေကို လာမကြည့်နိုင်လို့ ရောင်းဝယ်ခွင့် ပြုလိုက်ရတယ်။ ဥပမာ၊ သူရီ သို့မဟုတ် အမန်ဒိုလာရာ (Amendolara) မှာ နေထိုင်တဲ့ လီဂျင် တပ်သားတွေက စစ္စလီက သူတို့ မြေကို လာကြည့်ဖို့ သင်္ဘောနဲ့ ၃ ရက်လောက် ခရီးသွားရတယ်။ ဒါ့အပြင် ယုံကြည်ရတဲ့ ကျွန်တစ်ယောက်ကို မြေကို စောင့်ရှောက်ဖို့နဲ့ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အလုပ်လုပ်ဖို့ တာဝန်ပေးရမှာမို့ ပင်ပန်းပြီး ခက်ခဲလွန်းတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့က သီအိုနီယာ နိုင်ငံသား အချင်းချင်းကို ပြန်ရောင်းလိုက်ရတာပါ။
တကယ်တော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်က မက်ဂနာ ဂရိ စစ်ပွဲကြောင့် သီအိုနီယာမှာ လွတ်နေတဲ့ မြေတွေ အများကြီး ရှိခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့် လီဂျင် တပ်သားတွေကို အဓိကအားဖြင့် မက်ဂနာ ဂရိက မြေတွေ ဆုချခဲ့ပြီး၊ ထူးခြားပြောင်မြောက်တဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် ရှိတဲ့ လီဂျင် တပ်သား တချို့ကိုတော့ စစ္စလီက မြေတွေ အပို ဆုချခဲ့တယ်။ မြေစျေး မပေါပေမယ့် လာဒီရှန်မှာ ပိုက်ဆံ ရှိတယ်။ ပြီးတော့ မြေယာ လွှဲပြောင်းရောင်းချမှုကို ကြီးကြပ်တဲ့ စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနက အရာရှိတွေက သူ မြေစျေးကို အလွန်အကျွံ မြှင့်ပြီး မြေတွေ အများကြီး ဝယ်နေတာကို တွေ့ရှိပြီး သတိပေးခဲ့လို့သာ လာဒီရှန်ရဲ့ နက်ဆော့စ်က မြေပိုင်ဆိုင်မှုဟာ လက်ရှိ ၅၂,၀၀၀ စတုရန်းမီတာမှာပဲ ကန့်သတ်ခံလိုက်ရတာ။ မဟုတ်ရင် ဒီထက်တောင် များနိုင်သေးတယ်။
မနှစ်က ဂါလာဒီမပ်စ် နက်ဆော့စ်မှာ တာဝန် စထမ်းဆောင်ချိန်မှာ လာဒီရှန် မိသားစုနဲ့ ပဋိပက္ခ အနည်းငယ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်။ အကြောင်းကတော့ အရင်တုန်းက အခွန်အရာရှိက လာဒီရှန် မိသားစုဆီကနေ လယ်ယာခွန် လျှော့ကောက်ခဲ့တာကို သူ တွေ့ရှိသွားလို့ပါ။ အစပိုင်းမှာ လာဒီရှန်ရဲ့ မြေအများစုက တောင်ခါးပန်းမှာ ရှိနေလို့ လယ်ကွင်းတွေကို ရေသွင်းဖို့ မလွယ်ကူဘူး။ ဒါကြောင့် အခွန်အရာရှိက အစပိုင်းမှာ အခွန် တွက်ချက်တဲ့ အခါ သူ့မိသားစု လယ်ကွင်း အများစုကို အလယ်အလတ်နဲ့ အနိမ့်စား လယ်ယာမြေတွေ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့လို့ လယ်ယာခွန် နည်းပါးခဲ့တာပါ။
ဒါပေမဲ့ ဂါလာဒီမပ်စ် စုံစမ်းစစ်ဆေးကြည့်တော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၈ နှစ်က နက်ဆော့စ်မှာ အယ်လ်ကန်တာရာ မြစ်ဘေးမှာ ရဟတ်ကြီး တစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့တာကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး မြစ်ရေက လာဒီရှန် မိသားစုရဲ့ လယ်ကွင်းတွေ အားလုံးကို ထိရောက်စွာ ရေသွင်းပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ရေပြဿနာ ပြေလည်သွားခဲ့တယ်။ အဲဒီအစား တောင်ခါးပန်းက လယ်ယာတွေရဲ့ အထွက်နှုန်းက မြေပြန့်ထက်တောင် ပိုကောင်းနေသေးတယ်။ ဒါတောင် သူ့မိသားစု မြေအတွက် အခွန်ကို အရင်က နှုန်းထားအတိုင်းပဲ နှစ်စဉ် ကောက်ခံနေခဲ့တာ။ ဒါပေမဲ့ အဓိက ပြဿနာက လာဒီရှန်က အဲဒီရဟတ်ကို သူ့ကိုယ်ပိုင် ပိုက်ဆံနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘဲ နက်ဆော့စ် ကောင်စီက မြို့ဝန်ကို အကြံပြုပြီး ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာငွေနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တာ ဖြစ်နေတယ်။
ဒါကြောင့် ဂါလာဒီမပ်စ်က လာဒီရှန် မြေအတွက် အခွန်ကို ပြန်လည် တွက်ချက်သင့်ရုံသာမက လာဒီရှန် အနေနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်တွေက ပေးဆောင်ရန် ကျန်ရှိနေတဲ့ အခွန်တွေကိုပါ ပေးဆောင်သင့်တယ် လို့ ယုံကြည်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ဂါလာဒီမပ်စ်က ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို လာဒီရှန် မိသားစုကို အသိပေးလိုက်တဲ့ အခါမှာတော့ သူတို့က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ကြတယ်။ အခွန် ပိုပေးဖို့ ငြင်းဆန်ရုံသာမက ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ အိမ်တော်ထိန်းက ကောင်စီကို တောင်းဆိုပြီး မြို့ဝန်ကို ဖိအားပေးကာ အခွန်အရာရှိက အခွန်ကို ရမ်းသမ်း ကောက်ခံနေတယ် လို့ ဝေဖန်ခဲ့တယ်။ အိမ်တော်ထိန်းက ကျေးရွာသားတွေကိုပါ လှုံ့ဆော်ပြီး အခွန်အရာရှိသစ်က ရက်စက်လွန်းပြီး စစ္စလီသားတွေကို ဖိနှိပ်နေတယ် ဆိုပြီး ဆန္ဒပြခိုင်းခဲ့လို့ ဂါလာဒီမပ်စ် အတွက် အခွန် ဆက်ကောက်ဖို့ ခက်ခဲသွားခဲ့တယ်။ (ဂါလာဒီမပ်စ်က ဂျုံလို သီးနှံတွေကို အလေးချိန် ချိန်တွယ်တဲ့ အခါ တစ်ဂရမ်လေးတောင် အလျော့မခံဘဲ တိကျလွန်းလို့ပါ)
ဒါ့အပြင် ဂါလာဒီမပ်စ်က ဒီ 'အဖုံး' ကို ဖွင့်လှစ်လိုက်လို့၊ ဒီနှစ်ရှည်လများ အမှားအယွင်းကို တွေ့ရှိသွားရင် သူ အရည်အချင်း မရှိဘူးလို့ အများက မြင်သွားပြီး သူ့အနာဂတ်ကို ထိခိုက်မှာ စိုးရိမ်လို့ ဂါလာဒီမပ်စ်ရဲ့ တိုက်ရိုက် အထက်လူကြီး ဖြစ်တဲ့ နက်ဆော့စ်က အလယ်အလတ်တန်း အခွန်အရာရှိက ဂါလာဒီမပ်စ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့တယ်။ နက်ဆော့စ်မှာ ဂါလာဒီမပ်စ် ပေါင်းသင်းထားတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေကလည်း လာဒီရှန် မိသားစုဘက်က ရပ်တည် ပြောဆိုပေးခဲ့ကြတယ်။ ဒါကြောင့် အခွန်အရာရှိတွေက ဂါလာဒီမပ်စ်ရဲ့ 'လာဒီရှန် မိသားစု ပေးဆောင်ရမယ့် အခွန်ပမာဏကို ပြင်ဆင်ပြီး လိုငွေတွေကို ပြန်လည် ပေးဆောင်ခိုင်းဖို့' အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ့ လက်ရှိ နက်ဆော့စ် မြို့ဝန်ကတော့ အမန်ဒိုလာရာ က လာတဲ့၊ အတိုက်အခံ မခံတဲ့၊ ရှေးရိုးစွဲဆန်တဲ့ အထက်လွှတ်တော် အမတ် စထရွမ်ဘိုလီ (Stromboli) ဖြစ်ပြီး ဒေသခံ ကောင်စီတွေရဲ့ ဖိအားကို အလျှော့ပေးမှာ မဟုတ်ဘူး။ ပြီးတော့ ဂါလာဒီမပ်စ် ကိုယ်တိုင်ကလည်း အမန်ဒိုလာရာ သားလေ။
အပိုင်း (၅၈၂) ပြီးဆုံး
***