ကော်နာသည် သူကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသော စာအုပ်အချို့ကို ထုတ်ယူလိုက်သည်။ ထိုစာအုပ်များ၏ အနီရောင်အဖုံးများမှာ ဟောင်းနွမ်းလွန်းသဖြင့် အမှတ်အသားများပင် မထင်ရှားတော့ဘဲ ဝါကျင်ကျင်စာမျက်နှာများမှာလည်း သက်တမ်းရင့်ပုံရပေသည်။
ချားလ်စ်သည် ထိုစာအုပ်များကိုယူကာ စာမျက်နှာများကို လှန်ကြည့်လိုက်ရာ ရဲရဲနီသော မှင်ဖြင့် ရေးသားထားသည့် မရင်းနှီးသော စာလုံးများကို တွေ့လိုက်ရ၏။
၎င်းတို့မှာ ရှေးဟောင်းသတ်ပုံစာလုံးများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း တစ်လုံးနှင့်တစ်လုံး ချိတ်ဆက်နေပြီး စာကြောင်းတစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ စာသားများနှင့်အတူ ထူးဆန်းသော မှော်အစီအရင် ဝိုင်းများနှင့် ဘီလူးသတ္တဝါများ၏ ပုံကြမ်းများကိုလည်း တွဲဖက်ဖော်ပြထားလေသည်။
ချားလ်စ်အနေဖြင့် ထိုစာမျက်နှာများပေါ်က အကြောင်းအရာများကို နားမလည်သော်လည်း စနစ်တကျ စီစဉ်ထားပုံကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် တစ်စုံတစ်ခုကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း ဖြစ်မည်ဟု ယူဆရ၏။
ဒါဟာ ဟိုသတ္တဝါလေးက စက္ကူရုပ်တွေကို ခေါ်ယူဖို့ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မှော်စာအုပ် ဖြစ်နိုင်မလား။ ထိုအတွေးမှာ ချားလ်စ်၏ စိတ်ထဲတွင် စွဲထင်သွားလေသည်။
အကယ်၍ သူ၏ သံသယသာ မှန်ကန်ခဲ့လျှင် ဤစာအုပ်များမှာ ရွှေထက်ပင် ပို၍ တန်ဖိုးရှိပေလိမ့်မည်။ အကယ်၍ သူတို့သာ ဤစာအုပ်ထဲက စွမ်းအင်များကို သင်ယူနိုင်ခဲ့လျှင် နာဝေးလ် သင်္ဘော၏ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်မှာ သိသိသာသာ တိုးတက်လာမည် ဖြစ်သည်။
ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် ချားလ်စ်သည် ထိုစာအုပ်များကို ကော်နာထံ ပြန်ပေးလိုက်၏။
“ဒါတွေကို လောလောဆယ် သိမ်းထားလိုက်ဦး။ ဆော့တွမ်မှာ ဒါတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သဲလွန်စတွေကို ထပ်စုံစမ်းကြည့်ပါ။ အကယ်၍ ဒီစာသားတွေကို ဘာသာပြန်ပေးနိုင်မယ့်သူကို ရှာတွေ့ရင် ငါတို့လူတွေထဲက တစ်ယောက်ယောက်ကို သင်ခိုင်းရမယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ”
“ကဲ... ဒါဆိုရင် ဒီလောက်ပါပဲ”
ဆိုကာ ချားလ်စ်သည် ကုတင်ပေါ်မှ ထထိုင်လိုက်ပြီး ဘေးနားရှိ သူ၏ ဝတ်စုံကို ယူကာ ဝတ်လိုက်လေ၏။
ဂျိမ်းစ်သည် အံ့ဩတကြီးဖြင့် မျက်လုံးပြူးကြည့်ကာ စိုးရိမ်တကြီး မေးလိုက်သည်။
“ကပ္ပတိန်... ဘာလုပ်မလို့လဲ”
“ငါတို့က ဆော့တွမ်ကို အားလပ်ရက် အပန်းဖြေဖို့ လာတာလား။ ငါ လုပ်စရာ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိတယ်”
ဂျိမ်းစ်သည် ထိတ်လန့်သွားကာ ချားလ်စ်၏ လမ်းကို လက်နှစ်ဖက်ဆန့်ကာ ပိတ်လိုက်လေ၏။
“ဒါတော့ မဖြစ်ဘူးလေ။ ခင်ဗျားရဲ့ ဒဏ်ရာတွေက အပြည့်အဝ မကျက်သေးဘူး။ လျှောက်သွားလို့ မဖြစ်သေးဘူး”
ဂျိမ်းစ်က ပြန်ပြောသည်။
ကြွက်မလေး လီလီကလည်း အသံပြုလိုက်ပြီး ကျန်သော ကြွက်လေးများကလည်း ရှေ့သို့ တိုးလာကာ ချားလ်စ်ကို ကုတင်ပေါ်သို့ ပြန်တက်ရန် ဝိုင်းဝန်းတွန်းပို့ကြတော့သည်။ အခြားသူများကလည်း ဝိုင်းဝန်းဖျောင်းဖျကြ၏။
ချားလ်စ်အနေဖြင့် သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အဆင်ပြေကြောင်းနှင့် နာကျင်မှု မရှိတော့ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် ပြောသော်လည်း သူ၏ စကားကို မည်သူမှ နားမထောင်ကြပေ။
အဖွဲ့သားများ၏ စိုးရိမ်ပူပန်နေသော အသံများမှာ သူ့အတွက် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စရာ ဖြစ်လာသည်။ သူ၏ နားထဲတွင် အသံများ တစ်ဖန် ပြန်ကြားလာရပြီး သူ၏ အဖွဲ့သားများ၏ ရင်းနှီးသော မျက်နှာများမှာလည်း ဘီလူးသတ္တဝါများအဖြစ် ပြောင်းလဲလာလေတော့သည်။
“တော်တော့”
ချားလ်စ်က အော်ဟစ်လိုက်သဖြင့် အားလုံး တိတ်ဆိတ်သွားကြ၏။ သူ၏ ကိုယ်ပေါ်က ကြွက်လေးများမှာလည်း နောက်သို့ ဆုတ်သွားကာ တုန်ရင်နေကြလေသည်။
ချားလ်စ်သည် သူ၏ အင်္ကျီအိတ်ကပ်ထဲမှ အရန်အဖြစ် သိမ်းထားသော ဂျယ်လီဖတ်တစ်ခုကို ထုတ်ကာ ပါးစပ်ထဲထည့်ပြီး မျိုချလိုက်သည်။ အရာအားလုံးမှာ မူလအတိုင်း ပြန်ဖြစ်သွားလေ၏။
“ပထမအရာရှိ၊ ရေချို၊ အစားအသောက်နဲ့ လောင်စာဆီတွေ သွားဝယ်လိုက်ပါ။ ဒုတိယအရာရှိနဲ့ အော်ဒရစ်က ငါ့နောက်လိုက်ခဲ့။ ကျန်တဲ့လူတွေ သင်္ဘောပေါ် ပြန်တက်ကြ”
မည်သူမျှ ကပ္ပတိန်၏ အမိန့်ကို မဖီဆန်ဝံ့ကြဘဲ မိမိတို့ တာဝန်အသီးသီကို လုပ်ဆောင်ရန် ထွက်ခွာသွားကြသည်။
ထွက်ခွာသွားသော သူတို့၏ ကျောပြင်များကို ကြည့်ရင်း ချားလ်စ်သည် သက်ပြင်းတစ်ချက် ချလိုက်မိ၏။ သူ၏ အဖွဲ့သားများသည် သူ့အပေါ် စေတနာထားမှန်း သူ သိသော်လည်း သူ၏ လက်ရှိ ခံစားချက်ကိုတော့ သူတို့ နားလည်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
အိမ်ပြန်နိုင်ဖို့ သဲလွန်စမှာ လက်တစ်ကမ်းအလိုသို့ ရောက်နေပြီ ဖြစ်ရာ ကုန်ဆုံးသွားသော စက္ကန့်တိုင်းမှာ သူ့အတွက် နှိပ်စက်မှုတစ်ခုလို ခံစားနေရသည်။ သူ နောက်ထပ် အချိန်မဆွဲလိုတော့ပေ။
ဆရာဝန်၏ ရှုပ်ပွနေသော အခန်းထဲမှ ထွက်လာသောအခါ ချားလ်စ်သည် စည်ကားလှသော လမ်းမပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
လူသားတို့၏ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းမှာ အကန့်အအုံမရှိပေ။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရာအားလုံးမှာ သင်္ဘောများဖြင့် ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သော်လည်း သင်္ဘောကိုယ်ထည်များနှင့် ဦးပိုင်းများကို ဆက်စပ်ကာ လမ်းကြောင်းများအဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဆီမီးအိမ်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့မီးအိမ် အမျိုးမျိုးမှာ ထိုနေရာကို တစ္ဆေဈေးတစ်ခုကဲ့သို့ လင်းထိန်စေလေသည်။
အဝတ်အစား မျိုးစုံဝတ်ဆင်ထားသော ပင်လယ်ဓားပြများသည် လမ်းပေါ်တွင် သွားလာနေကြ၏။ သူတို့၏ အကြည့်များမှာ ထက်မြက်နေပြီး သတိအပြည့် ရှိနေကြသည်။ လေထုထဲတွင်လည်း တင်းမာမှုအချို့ကို ခံစားနေရ၏။
ချားလ်စ်သည် ရှေ့သို့ လျှောက်လှမ်းရင်း သူ၏ နောက်မှ လိုက်လာသော ကော်နာကို မေးခွန်းတစ်ခု မေးလိုက်သည်။
“အဲဒီ ဆရာဝန်ကို မင်း ဘယ်မှာ သွားရှာတွေ့တာလဲ”
“ကျွန်တော်တို့ ဆော့တွမ်ကို ရောက်တဲ့အချိန်မှာ ခင်ဗျားက အသက်ငင်နေပြီလေ။ ဆိပ်ကမ်းက လူတစ်ယောက်က ဒီမှာ တော်တဲ့ ဆရာဝန်တစ်ယောက် ရှိတယ်လို့ ပြောတာနဲ့ ခင်ဗျားကို ခေါ်လာခဲ့တာပါ”
ချားလ်စ်သည် ကော်နာ၏ စကားကို ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် သူ့ကို လှည့်ကြည့်လိုက်၏။
“သူ့အကြောင်းကို သွားပြီး စုံစမ်းကြည့်ပါ။ သူ့ရဲ့ နောက်ကြောင်းက သန့်ရှင်းရဲ့လားဆိုတာ ငါ သိချင်တယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ၊ ကျွန်တော့်ကို လွှတ်ထားလိုက်ပါ” ဟု ကော်နာက ဆိုကာ လူအုပ်ထဲသို့ တိုးဝင် ပျောက်ကွယ်သွားလေသည်။
“ကပ္ပတိန်၊ ကျွန်တော်ရော ဘာလုပ်ရမလဲ”
အော်ဒရစ်က ဘေးနားမှ မေးလိုက်သည်။
“မင်း ဒီကို အရင်က ရောက်ဖူးတယ်မလား။ ကျောက်ဆူးအရက်ဆိုင်ကို သွားတဲ့လမ်းကို မင်း သိလား။ ငါ့ကို အဲဒီကို ခေါ်သွားပေးပါ”
ချားလ်စ်က ညွှန်ကြားလိုက်၏။
အော်ဒရစ်က ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။ သူ၏ ကျောဘက်က ဝတ်ရုံမှာ ပွင့်ထွက်သွားပြီး လင်းနို့အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားလေသည်။
လင်းနို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ခေတ္တမျှ ကြည့်ရှုပြီးနောက် အရှေ့ဘက်သို့ ပျံသန်းသွား၏။ ချားလ်စ်သည်လည်း ၎င်းကို မျက်ခြေမပြတ်စေရန် အမြန် လိုက်ပါသွားလေသည်။
လက်ရှိ လျှောက်လှမ်းနေသော လမ်း၏ အလွန်တွင် အရွယ်အစား မျိုးစုံရှိသော သင်္ဘောပျက်များမှာ သင်္ဘောသင်္ချိုင်းတစ်ခုကဲ့သို့ ပြန့်ကျဲနေသည်။ ရှေ့သို့ ဆက်သွားရန်အတွက် သင့်တော်သော လမ်းကြောင်း မရှိပေ။
အော်ဒရစ် အဝေးသို့ ပျံသန်းသွားသည်ကို ကြည့်ရင်း ချားလ်စ်သည် တုံ့ဆိုင်းမနေဘဲ လူပြက်မျက်နှာဖုံးကို ဝတ်ဆင်လိုက်သည်။ သူသည် အားကစားသမားတစ်ဦးကဲ့သို့ လျင်မြန်လှပသော လှုပ်ရှားမှုများဖြင့် သံချေးတက်နေသော သင်္ဘောကိုယ်ထည်များကြားတွင် ခုန်ကူးကာ သွားလာလေတော့သည်။
အော်ဒရစ်၏ အရှိန်ကို လိုက်မှီအောင် သွားရင်း ချားလ်စ်သည် ဆော့တွမ်ရှိ လူနေမှုဘဝ၏ အနိမ့်အမြင့်များကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့တွမ်သည် အမှန်တကယ်ပင် ဒုစရိုက်မြို့တော်ဟူသော နာမည်နှင့် လိုက်ဖက်လှပေသည်။ တရားမဝင် ပစ္စည်းများမှာ နေရာအနှံ့ ရှိနေပြီး နွမ်းပါးစွာ ဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများကိုပင် လမ်းပေါ်တွင် ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်နေကြ၏။
အလင်းရောင် မရသော မှောင်မည်းသည့် လမ်းကြားများထဲတွင် ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ရပ်များမှာ အချိန်မရွေး ဖြစ်ပွားနေသည်။ နာမည်ကျော် ဆိပ်ကမ်းရပ်ကွက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်လျှင်ပင် ဤနေရာမှာ ပို၍ ဆိုးရွားလှ၏။
ဆော့တွမ်၏ တစ်ဝက်ခန့်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီးနောက်တွင်မူ လင်းနို့သည် အပြင်ဘက်တွင် မီးရောင်စုံများ လင်းထိန်နေသော အရက်ဆိုင်တစ်ခု၏ ရှေ့သို့ ဆင်းသက်လိုက်လေသည်။
ချွေးများ ရွှဲနစ်နေသော ချားလ်စ်သည် ရပ်လိုက်သည်နှင့် အဝတ်အစားအောက်သို့ လက်တစ်ဖက် နှိုက်ကြည့်လိုက်၏။ သူ ထင်သည့်အတိုင်းပင် သူ၏ ဒဏ်ရာမှ သွေးများ ပြန်ထွက်နေပြန်ပြီ ဖြစ်သည်။
အိမ်ပြန်နိုင်မည့် သဲလွန်စမှာ သူ၏ ရှေ့မျက်မှောက်သို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ရာ ချားလ်စ်သည် သွေးထွက်နေသော ဒဏ်ရာကို ဂရုမစိုက်ဘဲ သူ၏ နောက်မှ လိုက်လာသော အော်ဒရစ်နှင့်အတူ အရက်ဆိုင်ထဲသို့ ဝင်လာခဲ့လေသည်။
အရက်ဆိုင်ထဲသို့ ရောက်သောအခါ မှောင်မည်းနေသော ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မျှော်လင့်မထားလောက်အောင် လင်းထိန်သွား၏။ ထိုအရက်ဆိုင်ကို သန္တာကျွန်းစုမှာပင် နည်းပညာအရ အသုံးမပြုနိုင်သေးသော လျှပ်စစ်မီးများဖြင့် လင်းထိန်စေထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အဝတ်အစား အနည်းငယ်သာ ဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးအချို့မှာ စင်မြင့်ပေါ်တွင် ဂီတသံစဉ်နှင့်အတူ လူးလွန့် ကပြနေကြ၏။ ကကွင်းတစ်ခုလုံးမှာလည်း သီချင်းသံများနှင့် စကားပြောသံများဖြင့် ဆူညံနေလေသည်။ ဤနေရာမှာ သူ ရင်းနှီးထားသော ရိုးရာအရက်ဆိုင်ထက် ခေတ်မီကလပ်တစ်ခုနှင့် ပိုတူနေသည်ဟု ချားလ်စ် ခံစားလိုက်ရ၏။
ကပြနေသော လူအုပ်ကို တိုးဝှေ့ဖြတ်ကျော်ကာ ချားလ်စ်သည် အရက်အရောင်းကောင်တာ၏ အစွန်းသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ မျက်နှာတွင် ဦးခေါင်းခွံပုံ ဆေးမင်ကြောင် ထိုးထားပြီး မိတ်ကပ်များ ဖုံးလွှမ်းနေသော အမျိုးသမီး အရက်စပ်ဆရာမတစ်ဦးသည် သူ့ထံသို့ တိုးလာကာ “ဘာလိုချင်လို့လဲ အချောလေး” ဟု မေးလိုက်၏။
“ပင်လယ်ခွေးက ဒီကို သွားခိုင်းလိုက်တာပါ။ မေးစရာ အချို့ ရှိလို့ပါ”
ချားလ်စ်က လက်တောင်ဆစ်ကို ကောင်တာပေါ်တွင် တင်ရင်း ဖြေလိုက်သည်။
အရက်စပ်ဆရာမ၏ လက်လှုပ်ရှားမှုမှာ ရပ်မသွားဘဲ သူမသည် ကျွမ်းကျင်စွာပင် ပုလင်းများကို လှည့်ပတ်ကစားရင်း အရက်များ စပ်နေလေသည်။
“ရှင်က ပင်လယ်ခွေးရဲ့ မိတ်ဆက်နဲ့ လာတာဆိုရင်တောင် ကျန်တဲ့လူတွေလိုပဲ ပိုက်ဆံပေးရမယ်။ မေးခွန်းတစ်ခုကို အက်ကိုး ငါးထောင်”
“ကောင်းပြီလေ။ ဆော့တွမ်မှာ နေရောင်ခြည်ကို ဘယ်မှာ ရှာတွေ့နိုင်မလဲဆိုတာ ခင်ဗျား သိလား”
ချားလ်စ်က မေးလိုက်ရာ သူ၏ နှလုံးခုန်သံမှာလည်း ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြန်ဆန်လာ၏။
“နေရောင်ခြည် ဟုတ်လား။ အဲဒါက ဘာလဲ။ ကျွန်မ တစ်ခါမှ မကြားဖူးဘူး”
ချားလ်စ်၏ စိတ်မှာ ချက်ချင်းပင် လျော့ကျသွားရ၏။ ရုတ်တရက် အတွေးတစ်ခု ရသွားပြီး အော်ဒရစ် ဘက်သို့ လှည့်ကာ “နေရောင်ခြည် ထည့်ထားတဲ့ သေတ္တာပုံကို ဆွဲပြလိုက်စမ်း” ဟု ညွှန်ကြားလိုက်သည်။
အော်ဒရစ်က ခေါင်းညိတ်ပြကာ သားရေစက္ကူတစ်ချပ်နှင့် မီးသွေးခဲတစ်ချပ်ကို ထုတ်လိုက်၏။ သူ၏ လက်များမှာ လျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှားသွားပြီး သိပ်မကြာမီမှာပင် မျက်နှာပြင် ခြောက်ဖက်ပါသော မှန်သေတ္တာပုံလေးမှာ စက္ကူပေါ်တွင် အသက်ဝင်လာလေသည်။
အော်ဒရစ်က ပုံကို အသေးစိတ် ထပ်ဆွဲရန် ပြင်နေစဉ်မှာပင် အရက်စပ်ဆရာမက ထိုစက္ကူကို ဆွဲယူကာ ကြည့်လိုက်လေ၏။
“ဪ... ရှင် ဒါကို လိုက်ရှာနေတာကိုး။ ဒါကိုတော့ ကျွန်မ သိတာပေါ့။ ဒါက အမှောင်ထုထဲက သတ္တဝါတွေကို နှိမ်နင်းနိုင်တဲ့ လက်နက်တစ်ခုလေ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မတို့ ဒီဘက်မှာတော့ ဒါကို နေရောင်ခြည်လို့ မခေါ်ကြဘူး၊ မှန်သေတ္တာလို့ပဲ ခေါ်ကြတယ်။ နေရောင်ခြည် ဟုတ်လား။ တကယ့်ကိုပဲ... ဘယ်သူက ဒီလောက် ထုံအတဲ့ နာမည်ကို ပေးလိုက်တာလဲ”
“အဲဒါကို ဘယ်မှာ ဝယ်လို့ရမလဲ”
ချားလ်စ်က မေးလိုက်ရာ သူ၏ မျှော်လင့်ချက်များ တစ်ဖန် ပြန်လည် နိုးထလာပြန်၏။
“မှန်သေတ္တာ အရောင်းအဝယ်က ‘ဘုရင်’ ရဲ့ လက်ထဲမှာပဲ ရှိတာ။ နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် သူ စုဆောင်းထားတာတွေထဲက တစ်သုတ်ကို ထုတ်ရောင်းလေ့ရှိတယ်။ မင်း ကံစမ်းကြည့်နိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အက်ကိုးတော့ အလုံအလောက် ပြင်ထားပေါ့။ ဒါက အရမ်းကို ဝယ်လိုအားများတဲ့ အရာလေ။ တခြားကျွန်းတွေမှာ ပြန်ရောင်းရင်တောင် ရှင် သူဌေးဖြစ်သွားနိုင်တယ်”
“ငါ အဲဒီလောက် အများကြီး မလိုပါဘူး။ တစ်ခုပဲ လိုတာပါ”
“တစ်ခုတည်း ဟုတ်လား။ ရှင်က ဒါကို ကလေးကစားစရာလို့ ထင်နေတာလား” ဟု ဆိုကာ ဦးခေါင်းခွံ ဆေးမင်ကြောင်နှင့် အရက်စပ်ဆရာမက ချားလ်စ်ကို သံသယအကြည့်ဖြင့် စိုက်ကြည့်လိုက်လေတော့သည်။
***