ကျူကျန်းက ကန်ရှီပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးတွင် တည်ရှိပြီး ကန်၊ အီ၊ ဝမ် နှင့် ရှန်း ပြည်နယ် လေးခု ဆုံရာတွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကို "မြစ်သုံးခု၏ ပါးစပ်၊ ကမ္ဘာသို့ သွားရာ လမ်းမ" ဟု လူသိများပြီး "ကမ္ဘာ့မျက်ခုံး" ဟုလည်း ရည်ညွှန်းကြသည်။
ကျူကျန်းက မြစ်များနှင့် ရေကန်များ ဆုံရာ နေရာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး ရန်ကျိမြစ်နှင့် ပိုရန်ရေကန် စင်္ကြံ၏ လည်ချောင်းကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ရန်ကျိမြစ်က ထိုနေရာကို ဖြတ်သန်း စီးဆင်းသောအခါ ရေသည် အလွန် ပေါများပြီး ကျယ်ပြန့်ကာ လှိုင်းထန်သဖြင့် "ကမ်းခြေကို ရိုက်ခတ်သော လှိုင်းများ" ဟူသော ဖော်ပြချက်နှင့် အမှန်တကယ် ထိုက်တန်ပေသည်။
လင်းရန်နှင့် ရီရှင်းချန်တို့ မြစ်နှင့် ရေကန် ဆုံရာသို့ ရောက်ရှိလာသော်လည်း ရန်ကျိမြစ်ထဲသို့ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်ခြင်း မပြုဘဲ ရေထဲမှ ပျံတက်လိုက်ပြီး ရေကန်ကမ်းခြေရှိ တောင်ကုန်းပေါ်မှ သစ်တောထူထပ်သော နေရာတွင် ဆင်းသက်လိုက်ကြသည်။
"ဘာလို့ ကျွန်မတို့ ရန်ကျိမြစ်ထဲ မဝင်တာလဲ..."
ဆင်းသက်ပြီးနောက် ရီရှင်းချန် လင်းရန်ကို ပြုံးလျက် မေးလိုက်သည်။
လင်းရန် လက်ဖြင့် ညွှန်ပြလိုက်၏။ "အဲဒီ နဂါးနှစ်ကောင်က အခု ရှေ့က မြစ်ထဲမှာ ရှိနေတယ်... ကိုယ် သူတို့ရဲ့ နဂါးအရှိန်အဝါကို ခံစားမိနေတယ်..."
သွေးမိစ္ဆာနဂါး အနီကြီး နှင့် နဂါးနက် ရှောင်ဟေးတို့က လင်းရန် ရောက်ရှိလာသည်ကို ကြိုတင် အာရုံခံမိပုံရသည်။ လင်းရန် ပြောလိုက်သည်နှင့် နှစ်ကောင်သား မြစ်ထဲတွင် လှိုင်းထအောင် လုပ်ပြီး လင်းရန်ကို သူတို့၏ တည်နေရာကို အသိပေးလိုက်သည်။
"မင်းတို့နှစ်ကောင် ရေထဲမှာ လိမ်လိမ်မာမာ နေကြ... အပြုအမူ ဆင်ခြင်ကြ... ပြီးတော့ ဒုက္ခမပေးကြနဲ့..."
"ကိုယ်တို့ရဲ့ နောက်တစ်ခေါက် ခရီးက ချင်းရွှေမြို့ပဲ..."
ချင်းရွှေမြို့က ကျူကျန်းမြို့၏ အရှေ့ဘက် တည့်တည့်တွင် ရှိပြီး မျဥ်းဖြောင့် အကွာအဝေး ကီလိုမီတာ လေးရာခန့်သာ ရှိသဖြင့် လင်းရန်၏ လက်ရှိ ပျံသန်းနှုန်းဖြင့် အများဆုံး နှစ်နာရီသာ ကြာပေသည်။
"ဒါပေမဲ့ ချင်းရွှေမြို့ကို မသွားခင် ကိုယ်တို့ အရင်ဆုံး ဒီနဂါးနှစ်ကောင် နေစရာ နေရာတစ်ခု ရှာမှ ဖြစ်မယ်..."
ပိုရန်ရေကန်က သေချာပေါက် မဖြစ်နိုင်သလို ရန်ကျိမြစ်သည်လည်း မလုံခြုံပေ။ ထို့ကြောင့် လင်းရန် လက်ရှိတွင် အတော်လေး အခက်တွေ့နေသည်။ ရုတ်တရက် နဂါးအိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် နှစ်ကောင် ရရှိခဲ့သော်လည်း သူတို့ နေထိုင်ရန် နေရာ မရှိခြင်းက အမှန်တကယ် ပြဿနာ တစ်ခု ဖြစ်နေပေသည်။
သို့သော် လင်းရန်က ပြတ်သားသူ ဖြစ်သည်။ သူ့ စိတ်ထဲတွင် လျင်မြန်စွာ လည်ပတ်သွားပြီး သူ ချက်ချင်းပင် အတွေးတစ်ခု ရသွား၏။
လင်းရန် သူ့ ဆက်သွယ်ရေးကိရိယာကို ထုတ်ယူလိုက်ပြီး ဝမ်ချုံရှောင်ကို တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်လိုက်သည်။ ဆက်သွယ်ပြီးနောက် သူ ပြောလိုက်၏။ "ဝမ်ချုံရှောင်... ပီးယာ့စ်နဲ့ အားလ်... အဲဒီသွေးမျိုးနွယ် နှစ်ယောက်ကို ခေါ်ပြီး အမြန်ဆုံး အရှိန်နဲ့ ငါ့ဆီ ချက်ချင်း လာခဲ့..."
အမိန့်ပေးပြီးနောက် လင်းရန် ဝမ်ချုံရှောင်ထံသို့ တိကျသော တည်နေရာ တစ်ခုကို ချက်ချင်း ပေးပို့လိုက်ပြီး သူနှင့် ရီရှင်းချန်တို့ ကျင့်ကြံလိုက်ကြသည်။ နံနက် ၅ နာရီ ၃၀ မိနစ် ဖြစ်သဖြင့် မဟာကြယ်တာရာကျင့်စဥ်ကို ကျင့်ကြံလိုက်ကြခြင်းပင်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ ယုတျန်းမြို့က ကျူကျန်းမြို့မှ မျဥ်းဖြောင့် အကွာအဝေး ကီလိုမီတာ နှစ်ရာ ရှိသည်။ ဝမ်ချုံရှောင်နှင့် အခြား နှစ်ယောက် ပျံသန်းလာလျှင်ပင် အနည်းဆုံး တစ်နာရီ ကြာပေလိမ့်မည်။ သူတို့က လူအများ၏ မျက်စိနှင့် နားကို ရှောင်ရှားရန် ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည် ဖြစ်ပြီး အချို့ နေရာများတွင် လမ်းလွှဲပြီး တိတ်တဆိတ် သွားလာရန် လိုအပ်ပေသည်။
သို့ဖြစ်ရာ လင်းရန်နှင့် ရီရှင်းချန်တို့ ထိုမျှ ကောင်းမွန်သော ကျင့်ကြံချိန်ကို သဘာဝကျစွာ လက်လွတ်ခံမည် မဟုတ်ပေ။
ဝှစ် ဝှစ် ဝှစ်...
နံနက် ၇ နာရီ ဝန်းကျင်တွင် ဝမ်ချုံရှောင်က ပီးယာ့စ်နှင့် အားလ်၊ သွေးမျိုးနွယ် မဟာမြို့စား နှစ်ယောက်နှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ သူတို့ လင်းရန်ရှေ့သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာကြ၏။
"ဝမ်ချုံရှောင် သခင်လေးနဲ့ သခင်မလေးကို နှုတ်ဆက်ပါတယ်..."
"သခင့်ရဲ့ သစ္စာရှိတဲ့ အစေခံတွေ... ပီးယာ့စ်နဲ့ အားလ်က သခင်နဲ့ သခင်မကို နှုတ်ဆက်ပါတယ်..."
ထိုသုံးယောက် ပေါ်လာပြီးနောက် သူတို့ လင်းရန်နှင့် ရီရှင်းချန်ကို လေးစားစွာ နှုတ်ဆက်လိုက်ကြသည်။
ထိုနှစ်ယောက်က လုံဟူတောင်၏ လေမိုးကြိုးတောင်ကြားမှ ရန်ကျိမြစ် ကမ်းခြေသို့ ဘာကြောင့် ရောက်ရှိလာမှန်း ဝမ်ချုံရှောင်နှင့် အခြားသူများ မမေးကြပေ။
ရီရှင်းချန်လည်း ထိုသုံးယောက် သူမကို နှုတ်ဆက်ပုံကြောင့် ရယ်မောသွားပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အလွန် ပျော်ရွှင်သွားသည်။ သူမ ထိုသုံးယောက်ကို တစ်ချက် ကြည့်လိုက်ပြီး ခေါင်းဆတ်ပြလိုက်၏။
လင်းရန် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး အသိအမှတ်ပြုလိုက်ပြီးနောက် တည့်တိုးပင် ပြောလိုက်သည်။ "အခု ကျွန်တော် ခင်ဗျားတို့ သုံးယောက်ကို အရေးကြီးတဲ့ တာဝန်တစ်ခု ပေးမယ်..."
ဝမ်ချုံရှောင်က "တာဝန်" ဟု ကြားသောအခါ ကြက်သွေးထိုးထားသကဲ့သို့ စိတ်လှုပ်ရှားသွားပြီး သူ့ စိတ်ဓာတ်များ တက်ကြွလာသည်။ "သခင်လေး အမိန့်အတိုင်းပါ..."
လင်းရန် ရယ်သွမ်းသွေးပြီး မနေနိုင်ဘဲ မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။ "ကျွန်တော် ပြောမယ်... အဘိုးကြီးဝမ်... ခင်ဗျား အနာဂတ်မှာ ဒီလို အသုံးမဝင်တဲ့ စကားတွေ လျှော့ပြောလို့ ရမလား... ရယ်စရာ မကောင်းဘူးလို့ မထင်ဘူးလား..."
"အဲ... ဒါ... သခင်လေး အမိန့်အတိုင်းပါ..." ဝမ်ချုံရှောင် မျက်နှာပျက်သွားပြီး လျင်မြန်စွာ သဘောတူလိုက်သည်။
‘ထပ်လာပြန်ပြီ...’
လင်းရန် စိတ်ပျက်လက်ပျက် ဖြစ်သွားပြီး သူ ခုနက ပြောခဲ့သော စကားများက လုံးဝ အပို ဖြစ်ပြီး ဘာမှ မပြောခဲ့လျှင် ပိုကောင်းမည်ဟု စိတ်ထဲ၌ တွေးလိုက်မိသည်။
သူ လိုရင်းကိုသာ ပြောလိုက်တော့၏။ "ရန်ကျိမြစ်ထဲမှာ အခု နဂါးနှစ်ကောင် ရှိတယ်... အဲဒီ ရေပြင်မှာ..."
ဝမ်ချုံရှောင် ချက်ချင်း ကြောင်သွားပြီး သူ့ မျက်လုံးများ မယုံကြည်နိုင်စွာ ပြူးကျယ်သွားသည်။ "ဘာ... နဂါး... နဂါး... နဂါး ဟုတ်လား... ဘာနဂါးတွေလဲ..."
သူက အရှေ့ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းတွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ နေထိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး နဂါးတစ်ကောင်မှ မမြင်ဖူးခဲ့ပေ။ သူ ပြည်မကြီးသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် လင်းရန်က နဂါးများ အကြောင်း ပြောသည်ကို ကြားရမည်ဟု သူ ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်ခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် တစ်ကြိမ်တည်း နှစ်ကောင် ဖြစ်နေ၏။ သူ မည်မျှ တုန်လှုပ်သွားမည်မှန်း စိတ်ကူးယဥ်၍ပင် မရနိုင်စရာ ဖြစ်ချေသည်။
ပီးယာ့စ်နှင့် အားလ်တို့လည်း အတူတူပင်။ ထိုနှစ်ယောက် အကြည့်ချင်း ဖလှယ်လိုက်ကြပြီး သူတို့ မျက်နှာပေါ်မှ တုန်လှုပ်မှုကို မဖုံးကွယ်နိုင်ဘဲ တီးတိုး ရေရွတ်လိုက်ကြသည်။ "နဂါးတွေ... သူတို့က ဒဏ္ဍာရီလာ ဟွာရှနဂါးတွေလား..."
လင်းရန် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ပြုံးလိုက်ပြီး ရှင်းပြရန် စိတ်မရှုပ်ဘဲ ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး ဆက်ပြောလိုက်သည်။ "ငါ မင်းတို့ သုံးယောက်ကို ဒီကို ခေါ်တာက အဲဒီ နဂါးနှစ်ကောင်ကို ကာကွယ်ပြီး ရန်ကျိမြစ် အောက်ပိုင်းကို လိုက်ပို့ပြီး မြစ်ဝကနေ အရှေ့ပင်လယ်ထဲကို ပို့ပေးဖို့ပဲ..."
"မင်းတို့ အရှေ့ပင်လယ်ကို ရောက်တာနဲ့ ကမ်းခြေနဲ့ ဝေးဝေးမှာ နေရမယ်... ပြီးတော့ သူတို့ကို တောင်ဘက်ကို ခေါ်သွားပြီး ချင်းရွှေမြို့ ကမ်းခြေကို ရောက်တဲ့အထိ သွား... အဲဒီမှာ ချင်းရွှေပင်လယ်အော်လို့ ခေါ်တဲ့ ပင်လယ်အော် တစ်ခု ရှိတယ်... အဲဒီကို ရောက်တာနဲ့ မင်းတို့ ငါ့ကို ဆက်သွယ်လို့ ရတယ်..."
"လမ်းတစ်လျှောက်မှာ မင်းတို့ ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ အားကောင်းတဲ့ ရန်သူတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ရရင် နိုင်ရင် တိုက်... မနိုင်ရင် ပြေး... ဒါပေမဲ့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရန်သူတွေ ပေါ်လာတာ တွေ့ရင် ငါ့ကို ချက်ချင်း အကြောင်းကြားရမယ်... ငါ အမြန်ဆုံး ရောက်အောင် လာခဲ့မယ်..."
သူတို့၏ တာဝန်များကို စီစဥ်ပြီးနောက် လင်းရန် ပြုံးလျက် မေးလိုက်သည်။ "ပြဿနာ တစ်ခုခု ရှိလား..."
"သခင်လေး... ဘော့စ်... စိတ်ချပါ... ကျွန်တော်တို့ သုံးယောက် ဒီနဂါးနှစ်ကောင်ကို အရှေ့ပင်လယ်ထဲကို လုံခြုံစွာ လိုက်ပို့ပေးမှာ သေချာပါတယ်..."
ဝမ်ချုံရှောင်နှင့် သွေးမျိုးနွယ် မဟာမြို့စား နှစ်ယောက်တို့ ယုံကြည်မှုများ ပြည့်နှက်နေပြီး ချက်ချင်းပင် လင်းရန်ကို ကတိ ပေးလိုက်ကြသည်။
"အင်း... ချီသန့်စင်ခြင်း အဆင့်ခြောက် အထွတ်အထိပ် တစ်ယောက်... သွေးမျိုးနွယ် မဟာမြို့စား အထွတ်အထိပ် အဆင့် နှစ်ယောက်... ပြဿနာ တစ်ခုမှ မရှိလောက်ပါဘူး..."
လင်းရန် ပြုံးလျက် ပြောလိုက်သည်။ တကယ်တော့ သူ တွေးနေသည်မှာ ထိုသုံးယောက်ကို နဂါးများကို ကာကွယ်ခိုင်းခြင်းက အတုအယောင် ဖြစ်ပြီး တကယ်တမ်းတွင် လမ်းပြခိုင်းလိုခြင်းပင်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ သွေးမိစ္ဆာနဂါး တစ်ကောင်တည်းသည်ပင် သူ့ရှေ့မှ သုံးယောက်ထက် များစွာ အားကောင်းပေသည်။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရလျှင် အမှန်တကယ်တော့ ထိုလေးယောက်က ရှောင်ဟေးကို ကာကွယ်ပေးနေခြင်း ဖြစ်သဖြင့် သူ လုံးဝ စိုးရိမ်စရာ မလိုပေ။
"သခင်လေး... နဂါးတွေကို ပင်လယ်ထဲ လိုက်ပို့ဖို့ သေချာပေါက် ပြဿနာ မရှိပါဘူး... ဒါပေမဲ့ သခင်လေး ပြောတဲ့ အဲဒီ နဂါးနှစ်ကောင်က တကယ်တမ်း ဘယ်မှာလဲ... ကျွန်တော်တို့ အနည်းဆုံး သူတို့ကို တစ်ချက်လောက် ကြည့်ချင်လို့..."
ဝမ်ချုံရှောင် မြစ်ဘက်သို့ လှည့်လိုက်ပြီး သူ့ နတ်ဘုရားအာရုံကို အမြင့်ဆုံး အသုံးချကာ အချိန်အတော်ကြာ ရှာဖွေကြည့်သော်လည်း နဂါးနှစ်ကောင်၏ အရိပ်အယောင် တစ်ခုမှ မတွေ့ပေ။ သူ မနေနိုင်ဘဲ နောက်ပြန်လှည့်ပြီး မေးလိုက်သည်။
"ဟုတ်တာပေါ့... ပြမှာပေါ့... လိုက်ခဲ့..."
သူ စကားမဆုံးမီမှာပင် လင်းရန်၏ ခန္ဓာကိုယ် လက်ခနဲ ဖြစ်သွားပြီး မြစ်ကမ်းဘေးသို့ ရောက်ရှိသွား၏။ ထိုနေရာသည် အလွန် မတ်စောက်ပြီး သူ့ရှေ့တွင် လှိုင်းထန်နေသော မြစ်ရေပြင် ရှိနေပေသည်။
အခြား လေးယောက်လည်း ရောက်ရှိလာသောအခါ သူ့ နတ်ဘုရားအာရုံ လှုပ်ရှားသွားပြီး ရေကာပုလဲကို လက်ထဲတွင် ဆုပ်ကိုင်ထားကာ ပြောလိုက်သည်။ "ငါ သုံးအထိ ရေမယ်... ပြီးရင် ငါတို့ ငါးယောက် မြစ်ထဲကို အတူတူ ဝင်ကြမယ်..."
နောက်တစ်ခဏတွင် လူငါးယောက်စလုံး ရန်ကျိမြစ်ထဲသို့ တစ်ပြိုင်နက် ခုန်ဆင်းသွားပြီး မျက်စိတစ်မှိတ် အတွင်း ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။
ထိုတစ်ကြိမ်တွင် လင်းရန် ရေကာပုလဲကို ထိန်းချုပ်ပြီး ယင်း၏ ရေကာ အတိုင်းအတာကို အချင်း ငါးမီတာသို့ လူငါးယောက် နေထိုင်ရန် လုံလောက်ရုံသာ ပြုလုပ်လိုက်သည်။ လှိုင်းထန်နေသော မြစ်ရေ ရှိနေသော်လည်း လူငါးယောက် မြစ်ထဲတွင် မလှုပ်မယှက် နေနိုင်ကြသည်။
"ဒါ... ဒါ... ဒါက... ရေကာပုလဲ မဟုတ်လား..."
ဝမ်ချုံရှောင် တုန်လှုပ်လွန်းသဖြင့် စကားထစ်သွားသည်။ လင်းရန် တစ်ညအတွင်း ရေကာပုလဲကဲ့သို့ ကောင်းကင်ကို ဆန့်ကျင်သော ရတနာ တစ်ခုကို ရရှိခဲ့မည်ဟု သူ ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်ခဲ့ပေ။
"အင်း... ခင်ဗျား အမြင်စူးရှသားပဲ... ဟုတ်တယ်... ဒါ ရေကာပုလဲပဲ..."
လင်းရန် ဂုဏ်ယူစွာ ထပ်မံ ပြုံးလိုက်သည်။ အခြား သုံးယောက် အံ့ဩတကြီး အော်ဟစ်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှု ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် သူ ရေကာပုလဲကို အသက်သွင်းလိုက်ပြီး ရန်ကျိမြစ် အလယ်ဆီသို့ ပြေးဝင်သွားလိုက်သည်။ ပိုရန်ရေကန်ထဲတွင်ကဲ့သို့ပင် ခြားနားမှု မရှိပေ။
ဘုန်း....
မြစ်အလယ်သို့ ရောက်သောအခါ လင်းရန် အောက်ခြေသို့ တန်းတန်းမတ်မတ် သွားလိုက်သည်။ ထို့နောက် အတွေးတစ်ခုဖြင့် ရေကာပုလဲ၏ ရေကာ အတိုင်းအတာက ချက်ချင်းပင် အချင်း ဒါဇင်ချီ မီတာသို့ ကျယ်ပြန့်သွားသော်လည်း ယင်း၏ အထူမှာ မပြောင်းလဲဘဲ လေးမီတာခန့်သာ ရှိပေသည်။
"အနီကြီး... ရှောင်ဟေး... ကိုယ်ထင်ပြပြီး ခဏလောက် လာခဲ့ကြ..."
အခန်း ၁၅၄၅ ပြီး
***