“အခု အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ အများကြီးက မြို့ထဲကနေ ခြေကျင်ထွက်ခွာနေကြပြီ၊၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအရှိန်နဲ့ဆိုရင် မိုးမချုပ်ခင် ချင်းပိုကို မရောက်နိုင်ဘူး”
“ခြေကျင်လား... ထူးဆန်းတဲ့ သတ္တဝါတွေနဲ့ မတွေ့ရင်တောင် ဖုတ်ကောင်တွေနဲ့ တွေ့တာနဲ့တင် ဒုက္ခရောက်မှာပဲ”
ရှီတိယွမ်က ရေရွတ်လိုက်သည်၊၊
“ဖီးနစ်က ဘာလုပ်ဖို့ စီစဉ်နေလဲ”
ထိုအချိန်တွင် နန်ကျင်းက မေးလိုက်သည်။
လင်းရှန် သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး “ရှင်းဂျီဆီက သတင်းရတယ်၊ တိတ်ဆိတ်မြို့တော်က နှစ်ခုခွဲပြီး ဖီးနစ်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လူ ၅ သိန်းလောက်ကို ကျင်းမြစ်ဆီ ပို့ဆောင်ပေးဖို့ ပြင်နေတယ်တဲ့”
“၅ သိန်းပဲလား၊၊ ဒါဆို ကျန်တဲ့လူတွေ ကျင်းမြစ်ကို ရောက်သွားရင်ရော ဘာဆက်လုပ်မှာလဲ၊၊ ခြေကျင်ပဲ ထပ်လျှောက်ရမှာလား”
ချန်ဆီရွှမ်က မေးသည်။
ကျန်းရှု့ဝေက ခေါင်းခါပြလိုက်သည်။
“အခု လူအများကြီးက ထွက်ခွာဖို့ လက်လျှော့လိုက်ကြပြီ။ ယာဉ်မရှိဘဲ အရုဏ်ဦးမြို့တော်မှာ ကျန်နေခဲ့တာက သူတို့အတွက် အနည်းဆုံးတော့ ခိုလှုံရာတစ်ခုရှိပြီး ရက်အနည်းငယ်လောက် ပိုရှင်သန်နိုင်ဦးမှာမို့လို့ပဲ”
လင်းရှန်မှာ ထိုမြင်ကွင်းကို ကြည့်ရင်း ရင်ထဲ၌ လေးလံလှသဖြင့် အံတင်းတင်းကြိတ်ထားလိုက်မိသည်။
“ဒါက အနီရောင်ကမ္ဘာ မြင်ချင်နေတဲ့ မြင်ကွင်းပဲ။ ယာဉ်တန်းတွေ ထွက်သွားပြီး ကျန်ရစ်တဲ့သူတွေက စွန့်ပစ်ခံလိုက်ရတာ...”
ထိုအချိန်တွင် ဖီးနစ်တံဆိပ်မှ အသံထွက်ပေါ်လာသဖြင့် လင်းရှန်က ဖြေလိုက်ရာ အခြားတစ်ဖက်မှ ချီနိုဖြစ်သည်။ သူသည် ကောင်းကင်ငြိမ်သက်ခြင်းသင်္ဘောသို့ ပြန်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။
“ကပ္ပတိန်လင်း… အဆင်ပြေမယ်ဆိုရင် အခုချက်ချင်း ကောင်းကင်ငြိမ်သက်ခြင်းသင်္ဘောဆီကို လာပေးလို့ ရမလား”
လင်းရှန်သည် ခေတ္တမျှ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးနောက် အောက်ဘက်ရှိ မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့နေသော လူအုပ်ကြီးကို နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်ကြည့်လိုက်သည်။ သူ၏ မျက်ဝန်းအစုံမှာ လေးနက်တည်ကြည်လျက် ရှိနေ၏။ ထို့နောက် သူက လေးလံသော လေသံဖြင့် ပြန်ဖြေလိုက်သည်။
“ကောင်းပြီ... ကျုပ်အခုပဲ လာခဲ့မယ်”
သူသည် ဆွေးနွေးပွဲခန်းမအတွင်းရှိ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးကို ဝေ့ကြည့်ကာ “အခုလောလောဆယ် ပေါင်းစည်းယာဉ်တန်းတွေကို အသင့်ပြင်ထားပြီး လူထောင်ဂဏန်းလောက်ကို ထပ်တင်ဖို့အတွက် နေရာလွတ်တွေကို အတတ်နိုင်ဆုံး ရှာဖွေပေးကြပါ၊၊ ကျန်တဲ့ကိစ္စတွေကိုတော့ ကျုပ်ပြန်လာမှ ဆက်ပြီး ဆုံးဖြတ်ကြတာပေါ့”
လင်းရှန်၏ စကားအဆုံးတွင် အားလုံးက ခေါင်းညိတ်လက်ခံကြသော်လည်း လူတိုင်း၏ ရင်ထဲ၌မူ သုံးသန်းမျှသော လူအုပ်ကြီးကို ချန်ရစ်ခဲ့ရမည့် အသိကြောင့် လေးလံသော ဝေဒနာကိုယ်စီ ခံစားနေကြရသည်။
….
ပူပြင်းတောက်လောင်သော နေရောင်ခြည်အောက်တွင် အရုဏ်ဦးမြို့၏ အမွှာကြယ်မျှော်စင်သည် ယန်ကျန်းလွင်ပြင်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဧရာမစက်မှုနှလုံးသားကြီးတစ်ခုအလား တောက်ပစွာ ထောင်မတ်နေသည်။ ၎င်းသည် နဂါးနိုင်ငံ၏ မြို့တော်၊ အာရှ-ပစိဖိတ်တိုက်ကြီး၏ နောက်ဆုံးသော ခံတပ်နှင့် လူသားယဉ်ကျေးမှု၏ အထွတ်အထိပ် ပြယုဂ်ပင် ဖြစ်သည်။
မီတာရာချီမြင့်မားသော မြို့ရိုးကြီးများသည် ဘီလူးကြီးများ၏ ကျောရိုးသဖွယ် ခိုင်မာစွာရပ်နေပြီး ၎င်း၏မျက်နှာပြင်တွင်မူ ကျည်ဆန်ရာများနှင့် လက်သည်းရာများမှာ အထင်အရှား ရှိနေသည်။ မနေ့ညက ပြင်းထန်လှသော သွေးချောင်းစီးတိုက်ပွဲသည် သံမဏိမြို့ရိုးပေါ်တွင် အမာရွတ်သစ်များကို ထွင်းထုသွားခဲ့ချေပြီ။ စစ်တပ်သည် စက်ရုပ်များနှင့် ဒရုန်းများကို အသုံးပြုကာ မြို့အစွန်အဖျားရှိ မွန်းစတားများ၏ အလောင်းများကို ရှင်းလင်းရင်း သွေးပဲစေ့များကို သိမ်းဆည်းနေကြသည်။
သံမဏိအစောင့်တပ်ရင်းမှ စစ်သားများသည် သွေးစွန်းနေသော ရွှံ့နွံများကို နင်းဖြတ်ကာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို ရှာဖွေနေကြသည်။ စက်ရုပ်တစ်ရုပ်က မွန်းစတားတစ်ကောင်၏ ခေါင်းပြတ်ကို ကန်ထုတ်လိုက်သောအခါ အောက်တွင် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး၏ မျက်နှာ ပေါ်လာသည်။ သူမ၏ မျက်လုံးများမှာ ပွင့်လျက်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး လက်ထဲတွင်မူ ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီဖြစ်သော ဖက်ဒရေးရှင်းကောင်စီက ထုတ်ပေးထားသည့် မြို့ထဲဝင်ခွင့်လက်မှတ်ဟောင်းလေးကို တင်းတင်းဆုပ်ကိုင်ထားသည်။
“ဖာ့ခ်”
စက်ရုပ်မောင်းနှင်သူ စစ်သည်က ဒေါသတကြီး ကျိန်ဆဲရင်း မွန်းစတား၏ခေါင်းကို သံချပ်ကာခြေထောက်ဖြင့် နင်းခြေပစ်လိုက်သည်။
မြို့ရိုး (၁) နှင့် (၂) ကို တည်ဆောက်ပြီးကတည်းက အရုဏ်ဦးမြို့တော်သည် ဤမျှ အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းမျိုး မရှိခဲ့ဖူးပေ။ ဖယ်ဒရေးရှင်းကောင်စီ ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ထိတ်လန့်ခြောက်ခြားမှုနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများကြောင့် မြို့ပြင်ရပ်ကွက်များမှာလည်း အမှောင်ထုအောက်တွင် ပရမ်းပတာဖြစ်သွားခဲ့သည်။
နံပါတ် ၅၊ ၇ နှင့် ၈ တွင်းနက်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော ဝင်ရိုးစွန်းညအမှောင်ထု၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သန်းနှင့်ချီသော လူတို့မှာ အငိုက်မိခဲ့ကြသည်၊၊ ညကင်းလှည့်အဖွဲ့နှင့် မြို့ခံတပ်များသည် ပြန့်ကျဲကာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်၊၊ အင်အား ၁၃၀,၀၀၀ ရှိသော အစောင့်တပ်တစ်ခုသာ တစ်ညလုံး အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့ရသည်။
ဝူးး
လင်းရှန်သည် ပျံသန်းရေးကိရိယာဖြင့် ကောင်းကင်ငြိမ်သက်ခြင်းသင်္ဘော၏ ကုန်းပတ်ပေါ်သို့ ဆင်းသက်လိုက်သည်။ အစောင့်များ၏ လမ်းပြမှုဖြင့် ယဲ့လန်၏ ရုံးခန်းသို့ ရောက်ရှိသွားရာ ကြည်လင်သော ပြတင်းပေါက်မှတစ်ဆင့် အရုဏ်ဦးမြို့တော်တစ်ခုလုံးကို မြင်တွေ့နေရသည်။ လင်းရှန်သည် စားပွဲပေါ်ရှိ အပင်အိုးလေးမှ အနီရောင် ချယ်ရီခရမ်းချဉ်သီးလေးတစ်လုံးကို ခူးယူကာ အဝတ်ဖြင့် ပွတ်ပြီး ပါးစပ်ထဲ ထည့်လိုက်သည်။
“ဒါကို ချယ်ရီခရမ်းချဉ်သီးလို့ ခေါ်တယ်… အမှောင်ထုကြောင့် ပျက်စီးနေတဲ့ မြေဆီလွှာမှာ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်နိုင်တဲ့ အပင်အနည်းငယ်ထဲက တစ်မျိုးပဲ”
အသံထွက်ပေါ်လာရာဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်သောအခါ စာအုပ်စင်ပေါ်မှ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ယူနေသည့် ယဲ့လန်ကို မြင်လိုက်ရသည်။
“အရသာရှိရဲ့လား”
ယဲ့လန်က စာအုပ်ကို ချလိုက်ပြီး လင်းရှန်ဘက်သို့ လှည့်ကာ တည်ငြိမ်စွာ ကြည့်လိုက်သည်။
“မင်းက မှတ်တမ်းထဲမှာထက် အများကြီးပိုငယ်ပုံရတယ်”
ယခု သူမသည် လင်းရှန် ပထမဆုံး အပြင်မှာ မြင်ဖူးခြင်းဖြစ်သည်၊၊ ငယ်ရွယ်နုပျိုပြီး ထက်မြက်သော မျက်လုံးများနှင့် ယုံကြည်မှုရှိသော ကိုယ်နေဟန်ထားဖြင့် သတိကြီးပုံရလေသည်။
လင်းရှန်က ရုံးခန်းကို သေချာကြည့်လိုက်သည်၊၊ စာအုပ်စင်တစ်ခု၊ စားပွဲတစ်လုံးနှင့် တစ်ယောက်အိပ်ကုတင်တစ်လုံးသာရှိပေသည်၊၊
ယဲ့လန်သည် စားပွဲအနားသို့ လာကာ “လူသားကြယ်ပွင့်များ လင်းလက်ချိန်” ဟူသော စာအုပ်ကို တင်လိုက်သည်။
“ဖီးနစ်က ဖယ်ဒရေးရှင်း အစိုးရအဖွဲ့ကို ပြန်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီ၊ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေကို နှိပ်စက်ဖို့ ကျိုးမင်ယွမ်နဲ့ ပေါင်းခဲ့တဲ့ အရာရှိကြီးတချို့ကိုလည်း ဖမ်းလိုက်ပြီ၊၊ ညလမ်းလျှောက်သူအဖွဲ့ရဲ့ စာရင်းအရ မနေ့ညက တိုက်ခိုက်မှုမှာ လူသုံးသောင်းကျော် သေသွားတယ်၊၊ အများစုက မြို့ထဲကို မဝင်နိုင်ခင် အမှောင်ထဲမှာ ဝါးမျိုခံလိုက်ရတဲ့ မြို့ပြင်ရပ်ကွက်က လူတွေပဲ”
“အမှောင်အမှတ်အသားကြောင့်လား”
လင်းရှန်က မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ မေးလိုက်သည်။
“အရုဏ်ဦးမြို့တော်ရဲ့ မြို့ပြင်ရပ်ကွက်က ဒီလောက်ကြာအောင် ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့တာပဲ၊၊ ဘာလို့ ရုတ်တရက်ကြီး ဒီလို အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ခံရတာလဲ”
“အဲဒါကို ငါတို့လည်း သိချင်နေတယ်”
ယဲ့လန်က သက်ပြင်းချကာ ဆက်ပြောသည်။
“နံပါတ် ၅ တွင်းနက်၊ အမှောင်တိုက်စားမှုဆဲလ်တွေ၊ အသိစိတ်ချိတ်ဆက်မှုတွေ... အမှောင်ထုနဲ့ ငါတို့ရဲ့ ရင်ဆိုင်မှုက အသံတိတ်ပြီး ခုခံနေရတဲ့ အခြေအနေမှာပဲ ရှိသေးတယ်၊၊ အမှောင်ထုကို ကျူးကျော်သူလို့ မြင်မယ်ဆိုရင် ငါတို့ကြားက စစ်ပွဲက စနေပြီလို့ ပြောလို့ရတယ်၊၊ သတင်းအချက်အလက်ကို အသာစီးရမှပဲ ငါတို့ ဦးဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်”
သူမက လင်းရှန်ဘက်သို့ လှည့်ကာ ချူကျောက်နန်က မြို့ပြင်ကလူတွေကို လက်ခံခဲ့သည့်အကြောင်းနှင့် အနီရောင်ကမ္ဘာက ယာဉ်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့်အကြောင်းများကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ လင်းရှန်က ပြတင်းပေါက်အပြင်ဘက်ကို ကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်။
“ပရော်ဖက်ဆာယဲ့… ဒီလောက်များတဲ့ လူတွေ အချိန်မီ ဆုတ်ခွာနိုင်ပါ့မလား”
“တစ်ခါတည်းနဲ့ အကုန်မဆုတ်ခွာနိုင်ရင် အသုတ်လိုက် ခွဲပြီးတော့ အချိန်လုပြီး လုပ်ရမှာပဲ၊၊ လူအားလုံး ဆုတ်ခွာနိုင်တဲ့အထိ အစောင့်တပ်နဲ့ သံမဏိအစောင့်တပ်ရင်းက အရုဏ်ဦးမြို့မှာ ဆက်ရှိနေမှာပါ”
ထိုစကားကြောင့် လင်းရှန်သည် လေဆိပ်က အဖြစ်အပျက်များကို ပြန်သတိရသွားပြီး လက်သီးကို တင်းတင်းဆုပ်လိုက်မိသည်။
“လိုအပ်ရင် ကျုပ်ရဲ့ယာဉ်တန်းကလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှာ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်”
“ငါ မင်းကို ဒီကို ခေါ်လိုက်တာက လခြမ်းကွေးစစ်ဆင်ရေးအကြောင်း ဆွေးနွေးဖို့ပါ”
လင်းရှန် မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်မိသည်။
“လခြမ်းကွေးစစ်ဆင်ရေးက ကျရှုံးသွားပြီလေ၊၊ ဂျူးလိယပ်စ်လည်း သေသွားပြီ၊၊ သူက သတင်းအချက်အလက်တချို့ကို သိနေရင်တောင် ကျုပ်တို့ကို ပေးချင်ပုံမရဘူး”
“သူ ဘာလို့ ငါတို့ကို မပေးချင်တာလဲဆိုတာ မင်း စဉ်းစားဖူးလား”
“သူက စိတ္တဇကောင်၊ လူယုတ်မာမို့လို့ပေါ့”
လင်းရှန်က အေးစက်စွာ လှောင်ပြောင်လိုက်သည်။
ယဲ့လန် တိတ်ဆိတ်သွားသည်၊၊
“လူတွေကို စမ်းသပ်တာတွေ၊ လူတွေကို ဒီမှာ အသေခံခိုင်းတာတွေ... စိတ္တဇကောင်တွေအတွက် အကြောင်းပြချက်မလိုဘူးလို့ ထင်တာပဲ၊၊ ဖြစ်နိုင်တာက သူတို့ဆီမှာ ဘာသတင်းမှ မရှိတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊၊ အဲဒီအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ဆုံးဖြတ်နေတာက အဓိပ္ပာယ်မရှိတာလည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ”
“မနေ့ညက တိုက်ခိုက်မှုတွေအရ အကာအကွယ်ကို ဖောက်ထွက်ပြီး အမှောင်ထုနဲ့ ချိတ်ဆက်လိုက်တာက တွင်းနက်ကို သက်ရောက်မှု ရှိသွားတာ သေချာတယ်”
ယဲ့လန်က တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်သည်။
***