ဝတ်ရုံနက်ဝတ် အဘိုးအိုသည် လီရှမ်းဇီ၏ အမည်နာမကို ကြားလိုက်ရသောအခါ မျက်နှာအမူအရာမှာ သိသိသာသာ ပျော့ပြောင်းသွားသည်။
သူသည် ဖန့်ချန်တို့အဖွဲ့ကို အကဲခတ်သလို အထက်အောက် တစ်ချက် ဝေ့ကြည့်လိုက်ပြီးနောက် ဆိုသည်
“ကြည့်ရတာ မင်းတို့က ကျွယ်မင်နန်းတော်ကို ရောက်ခါစမို့ ဒီဘက်က စည်းကမ်းတွေကို သိပ်နားမလည်သေးပုံပဲ။ အရင်ပြန်ကြဦး၊ မင်းတို့ ယင်လောကကို ဆင်းရမယ့်အချိန်ကျရင် လာခေါ်မယ့်သူ အလိုလို ရှိလိမ့်မယ်။ မင်းတို့က ဒီလောက် ဗုန်းကနဲ ရောက်လာပြီး လမ်းပြမယ့်သူလည်း မပါဘူးဆိုတော့... ကင်းထောက်လို့ အထင်ခံရရင် တန်းပြီး အသတ်ခံရနိုင်တယ်ဟေ့ ”
“စီနီယာ... ဒီပင်လယ်ရဲ့ တစ်ဖက်ကမ်းက ယင်လောကလားဗျ ”
လင်းယွမ်သည် ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုက လီရှမ်းဇီကို တော်တော်လေး ကြောက်ရွံ့ရိုသေနေသည်ကို ရိပ်မိသဖြင့် အခွင့်ကောင်းယူကာ စပ်စုမေးမြန်းလိုက်သည်။
ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုမှာ ဒေါသထွက်ရန် ပြင်လိုက်သော်လည်း ပြန်လည် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး သူ၏အလုပ်ကို ဆက်လုပ်ရင်း ပြောပြသည်
“ဟုတ်တယ်၊ ဟိုဘက်က ယင်လောကပဲ။ အခုတော့ သိပ်ပြီး စပ်စုမနေပါနဲ့ဦး၊ မင်းတို့ တာဝန်စထမ်းဆောင်ရပြီဆိုရင် ဒီနေရာမှာ တစ်ရက်တောင် မနေချင်တော့မှာကို ငါ အာမခံတယ် ”
စကားပြောနေစဉ်မှာပင် ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအို၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားသည်။
သူ၏ အကြည့်မှာ လူတိုင်း၏ နောက်ကျောဘက်သို့ ကျရောက်သွားပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် ဖားယားလိုသော အပြုံးများ မျက်နှာထက်တွင် ပြည့်နှက်လာကာ ရှေ့သို့ ခပ်သွက်သွက် လှမ်းသွားလိုက်သည်
“ကျိအမာခံ... မတွေ့ရတာ ကြာပြီနော် ”
ကျိအမာခံ
လင်းယွမ်တို့ လှည့်ကြည့်လိုက်သောအခါ ကျိရှန့်သည် လူတန်းကြီး၏ ရှေ့ဆုံးသို့ ရောက်ရှိနေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
သူသည် ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုကို အေးစက်စက် တစ်ချက်ကြည့်ကာ ခေါင်းအသာငြိမ့်ပြပြီး လှေပေါ်တက်ရန် ပြင်လိုက်သည်။
နောက်တစ်ခဏတွင် သူ၏ ခြေလှမ်းများ ရပ်တန့်သွားသည်။
သူ၏ အကြည့်မှာ ဖန့်ချန်တို့အပေါ်သို့ ကျရောက်သွားပြီး အံ့သြဟန်ဖြင့် ဆိုသည်
“မင်းတို့လည်း ရှိနေတာလား ဘယ်သူ ခေါ်လာတာလဲ ”
ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုမှာ အနည်းငယ် ထိတ်လန့်သွားပြီး အစိုးရိမ်တကြီး မေးလိုက်သည်
“ကျိအမာခံကလည်း ဒီလူသစ်တွေကို သိနေတာလားဗျ ”
“အင်း... ဒီတစ်ခေါက် တားမြစ်နယ်မြေ လုပွဲမှာ သူတို့လည်း ပါဝင်ခဲ့တာပဲ။ ပြီးတော့ သူတို့ထဲက တစ်ယောက်က အမာခံတပည့်တောင် ဖြစ်သွားသေးတယ် ”
ကျိရှန့်က အေးအေးဆေးဆေး ပြုံးလျက် ဆိုသည်။
“ရှူးးးး”
ကျိရှန့်ကို အရိုအသေပေးရန် ပြင်နေကြသော အနီးအနားရှိ ဝတ်ရုံနက်ဝတ် ကျင့်ကြံသူအားလုံးမှာ အသက်ရှူရပ်မတတ် အံ့သြသွားကြသည်။
ဤစကား၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မသေးလှပေ။
သူတို့ထဲက ဘယ်သူ့ကို ပြောတာလဲ
ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအို၏ ထိတ်လန့်မှုကို သတိပြုမိသွားကာ ကျိရှန့်က ပြုံးလျက် ဆက်ပြောသည်
“နံပါတ် (၁၅၇) ရှေးဟောင်းတားမြစ်နယ်မြေမှာ သူတို့ ဆင်းသက်ပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပဲ အစီရင်ဗဟိုချက် တစ်ခုကို တူးဖော်နိုင်ခဲ့ကြတယ်။ ပြီးတော့ သူတို့ထဲက ပြင်ပကျင့်ကြံသူ တစ်ယောက်က အဲဒီဗဟိုချက် နဲ့ အောင်မြင်စွာ ပဋိညာဉ်ဖွဲ့နိုင်ခဲ့တယ်။ အခုတော့ လီရှမ်းဇီက သူမကို မှတ်ပုံတင်ဖို့နဲ့ သူမရဲ့ ကိုယ်ပိုင် နဂါးနက်လှေ ကို ထုတ်ပေးဖို့ ခေါ်သွားပြီ ”
ပြောပြီးနောက် ကျိရှန့်၏ အကြည့်မှာ ဖန့်ချန်အပေါ်သို့ ကျရောက်သွားပြီး ခပ်ပြုံးပြုံးဖြင့်
“မင်းတို့ ဘယ်လိုဖြစ်ပြီး ကိုယ့်ဘာသာ ရောက်လာကြတာလဲ ဘယ်သူက လမ်းပြပေးတာလဲ ”
ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုက အခြေအနေကို အနည်းငယ် အနေခက်စွာဖြင့် ရှင်းပြလိုက်သည်။
ထိုအခါမှ ကျိရှန့်မှာ အဖြစ်မှန်ကို နားလည်သွားပြီး ထပ်မံ၍ အံ့သြဟန်ဖြင့်
“မင်းက အောက်နယ်မြေ ခြောက်ခုက လာတာလား ”
“မှန်ပါတယ် ”
ဖန့်ချန်က လက်ယှက်နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။
“အောက်နယ်မြေကနေ အထက်ပိုင်းနယ်မြေ သုံးခုကို ရောက်လာနိုင်တဲ့သူက သိပ်မရှိဘူး၊ ကျွယ်မင်ကျင့်ကြံသူ ဖြစ်လာတဲ့သူကလည်း ပိုရှားတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝိညာဉ်သုတ်သင်ခြင်းဌာန ဘက်မှာလည်း အောက်နယ်မြေက လာတဲ့ ကျင့်ကြံသူတစ်ယောက်ကို လက်ခံထားတယ်လို့ ငါကြားဖူးတယ်။ သူကလည်း ကြာနီနတ်မိမယ်ငယ်လိုပဲ ကံကောင်းပြီး အခုတော့ အမာခံတပည့် ဖြစ်နေပြီ ”
ကျိရှန့်က တစ်မျိုးပြုံးလျက် ဆက်ပြောသည်
“မင်းတို့ သိရင်လည်း သိနိုင်မှာပေါ့၊ အောက်နယ်မြေဆိုတာကလည်း ဒီလောက်လေးပဲ ရှိတာကိုး”
စကားဆုံးသည်နှင့် ကျိရှန့်သည် ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုကို ကျော်ဖြတ်ကာ လှေငယ်တစ်စင်းပေါ်သို့ တည့်တည့်တက်သွားသည်။
ထို့နောက် လှည့်ကြည့်ကာ ပြောရန် မမေ့သေးပေ
“ဘာရပ်စောင့်နေကြတာလဲ၊ တက်လာခဲ့လေ ”
ဖန့်ချန်သည် လူတိုင်းကို ခေါ်ဆောင်ကာ လှေပေါ်သို့ ချက်ချင်း တက်လိုက်သည်။
ထိုအတောအတွင်း ဝတ်ရုံနက်အဘိုးအိုမှာ အနည်းငယ်မျှပင် မတားဝံ့သည့်အပြင် ဖားယားသောအမူအရာဖြင့် ခါးညွှတ်ကာ အရိုအသေပေး၍ လိုက်လံပို့ဆောင်နေရသည်။
လှေငယ်ပေါ်တွင် ကျိရှန့်နှင့် ဖန့်ချန်တို့အဖွဲ့သာ ရှိပြီး တခြား လေလွင့်ဝိညာဉ်များကို အတက်မခံပေ။
လှေလှော်နေသော လေလွင့်ဝိညာဉ်မှာလည်း အားသွန်ခွန်စိုက် လှော်ခတ်နေရာ ခဏချင်းမှာပင် လှေငယ်သည် ကမ်းခြေနှင့် ဝေးကွာသွားတော့သည်။
“မင်းနာမည်က ဖန့်ချန် ဟုတ်တယ်မလား မင်း အောက်နယ်မြေမှာ ရှိတုန်းက ယင်လောကငယ်ကို ရောက်ဖူးလား ”
ကျိရှန့်က ဖန့်ချန်ကို ကြည့်ကာ လေသံခပ်အေးအေးဖြင့် မေးလိုက်သည်။
“ရောက်ဖူးပါတယ်၊ အဲဒီနေရာက ဒီနေရာနဲ့ နည်းနည်း ဆင်တူသလိုပဲ ”
ဖန့်ချန်က ခေါင်းငြိမ့်ပြလိုက်သည်။
“ဆင်တူတာတော့ အမှန်ပဲ၊ ဒါပေမဲ့ ယင်လောကငယ်ဆိုတာက ပျက်စီးနေတဲ့ နေရာတစ်ခု၊ မပြည့်စုံတဲ့ နယ်မြေတစ်ခုပဲလေ။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ လေလွင့်ဝိညာဉ်တွေရဲ့ အမြင့်ဆုံး အစွမ်းက အဆင့် ၁ မသေမျိုးအထိပဲ ရှိနိုင်တာ ”
ကျိရှန့်က ပြုံးလျက်
“ဒါပေမဲ့ အောက်နယ်မြေ ကျင့်ကြံသူတွေအတွက်တော့ ယင်လောကငယ် ရှိနေတာက သူတို့ရဲ့ အားနည်းချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးသလိုပါပဲ။ အဲဒီက ယင်သက်တမ်း တွေသာ မရှိရင် အောက်နယ်မြေမှာ ရှိတဲ့ ဝိညာဉ်ကျောက်တုံးတွေက သူတို့ သုံးဖို့ လောက်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့်ပဲ အောက်နယ်မြေက ကျင့်ကြံသူတွေ အားလုံးက အထက်ပိုင်းနယ်မြေ သုံးခုကို ရောက်ဖို့ အိပ်မက်မက်နေကြတာပေါ့။ ဒီနေရာကျမှသာ တကယ့် ကျင့်ကြံခြင်းလောကရဲ့ ပုံစံမျိုး ရှိတာလေ ”
“ကျိအမာခံ... ဒီနေရာက ယင်ရုံးတော် က ကျွယ်မင်ကြယ်တာရာက သက်ရှိတွေရဲ့ သံသရာလည်ခြင်းကိုပဲ တာဝန်ယူတာလား ”
ဖန့်ချန်က အမှတ်မထင် မေးလိုက်သည်။
“ဒါပေါ့... မဟုတ်ရင် ဘာဖြစ်ရမှာလဲ ”
ကျိရှန့်က ဖန့်ချန်ကို တစ်ချက်ကြည့်ကာ သဘာဝကျကျပင် ပြန်ဖြေသည်
“အဲဒီလို ဖြစ်နေလို့လည်း ကျွယ်မင်ကြယ်တာရာမှာ ပါရမီရှင်တွေ အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေတာပေါ့။ အခု ကျွယ်မင်နန်းတော်မှာရှိတဲ့ အမာခံတပည့် ၇၀၊ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က ကျွယ်မင်ကြယ်တာရာကနေ လာတာပဲ။ သူတို့ အမာခံတပည့် မဖြစ်ခင်က သာမန်လူသားတွေပါပဲ ”
စကားပြောနေစဉ်မှာပင် ရှေ့တည့်တည့်၌ ထူထပ်သော မြူထုကြီးတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်။
မြူထုများ လွင့်ပါးသွားသောအခါ ခမ်းနားထည်ဝါလွန်းပြီး အဆုံးမရှိသော တံတားကြီးတစ်ခု လူတိုင်းရှေ့တွင် ပေါ်လာတော့သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်မှ မြူများအတွင်း၌လည်း ထိုကဲ့သို့သော တံတားကြီးများ၏ ပုံရိပ်ကို ဝေဝေဝါးဝါး မြင်နေရရာ အရေအတွက်မှာ ခန့်မှန်းရပင် ခက်ခဲလှသည်။
လှေငယ်သည် ကမ်းသို့ ကပ်သွားပြီး ကျိရှန့်က လူတိုင်းကို ခေါ်ကာ တံတားပေါ်သို့ တက်သွားသည်။
သူတို့သည် ယင်လောကသို့ ဆင်းလာသောသူများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ပင်လယ်ဝေနေသော လေလွင့်ဝိညာဉ်များကြားတွင် ရောနှောပါဝင်သွားကြသည်။
ထိုနေရာ၏ စည်ကားမှုမှာ လင်းယွမ်တို့ စိတ်ကူးထားသည်ထက် များစွာ သာလွန်နေပေသည်။
အချိန်တိုင်းတွင် မရေမတွက်နိုင်သော ဝိညာဉ်များ တံတားပေါ်သို့ တက်လာနေကြသည်။
ဖန့်ချန်ကတော့ သေချာပေါက် အတည်ပြုနိုင်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။
ဤနေရာကို တည်ဆောက်ထားသည့် ပုံစံမှာ ယင်လောကငယ်ကို ပုံစံတူယူ၍ ပြုလုပ်ထားခြင်းပင်။
လုပ်ငန်းစဉ် ၈၀၊ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ဆင်တူသော်လည်း ယင်လောကငယ်၏ ရိုးရှင်းသဘာဝကျသော ပုံစံနှင့် ယှဉ်လျှင် ဤနေရာမှာ အနည်းငယ် တမင်တကာ လုပ်ယူထားသလို ခံစားရသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ထိုလှေငယ်များ၊ မရဏလမ်းက ကျောက်စိမ်းဖြူကြမ်းပြင်များ နှင့် ဤခမ်းနားသော တံတားကြီးများကဲ့သို့ပင်... အားလုံးမှာ တမင်တကာ ထွင်းထုပြုပြင်ထားသော အမှတ်အသားများ ရှိနေသည်။
“ဒီလေလွင့်ဝိညာဉ်တွေရဲ့ အရေအတွက်က တကယ်ကို မရေမတွက်နိုင်အောင် များလှချည်လား"
လင်းယွမ်က တိုးတိုးလေး ရေရွတ်မိသည်။
ကျိရှန့်က နှာခေါင်းရှုံ့ကာ လှောင်ပြုံး ပြုံးလိုက်သည်
“အသစ်ရောက်ခါစ လူတိုင်းက မင်းလိုပါပဲ။ ပုံမှန်ဆိုရင် မမြင်ရတော့ မရှိဘူးလို့ ထင်နေကြတာ၊ တကယ် မြင်လိုက်ရတော့မှ ဒီကမ္ဘာကြီးက ဒီလိုမျိုး လည်ပတ်နေတာလားဆိုပြီး အံ့သြကုန်ကြရော။ မင်း ကျွယ်မင် ယင်လောက ထဲကို ရောက်သွားတဲ့အခါကျမှ ကျွယ်မင်နန်းတော်က ဘာလို့ အထက်ပိုင်းနယ်မြေ သုံးခုမှာ ထိပ်တန်းက ရပ်တည်နေနိုင်သလဲဆိုတာ သိရလိမ့်မယ် ”
“ကျိအမာခံ... အရင်က ကျနော် အောက်နယ်မြေမှာ ယင်လောက ဆင်းတုန်းက ဝမ့်ချွမ်းမြစ် ကို မြင်ဖူးတယ်။ အဲဒီမြစ်က တကယ်ကို ဆန်းကြယ်တာပဲ၊ ဒီနေရာမှာကျတော့ ဘာလို့ မမြင်ရတာလဲ ”
ဖန့်ချန်က ပြုံးလျက် မေးလိုက်သည်။
“ဒီမှာသာ မြင်ရမယ်ဆိုရင် ယင်ရုံးတော် ထဲကို ဘယ်နှစ်ယောက် ဝင်နိုင်မယ်လို့ မင်းထင်လဲ ”
ကျိရှန့်က အေးဆေးစွာ ဆိုသည်
“ဒါက ဒီလေလွင့်ဝိညာဉ်တွေကို ကာကွယ်ပေးဖို့ပဲ။ ဝမ့်ချွမ်းမြစ်ကိုတော့ ကျွယ်မင် ယင်လောကရဲ့ တောင်ဘက်အရပ်ကို တောက်လျှောက်သွားရင် သူ့ရဲ့ မြစ်ခွဲတွေကို မြင်ရလိမ့်မယ်။ မင်းတို့ သိချင်ရင်တော့ နောက်ကျမှ အခွင့်အရေးရရင် သွားကြည့်လို့ရတယ်၊ ဒါပေမဲ့ မလိုအပ်ဘဲနဲ့တော့ မထိတွေ့နဲ့ဦး။ မဟုတ်ရင် ငါ့လိုလူမျိုးတောင် အဲဒီထဲမှာ နစ်မြုပ်သွားနိုင်တယ်”
ဝမ့်ချွမ်းမြစ်ကို မြင်နိုင်တယ် ဟုတ်လား
အဆင်ပြေသွားပြီ။
ဖန့်ချန်သည် ဘာအရိပ်အယောင်မျှ မပြဘဲ ခြေလှမ်းများမှာ ပို၍ပင် သွက်လက်ပေါ့ပါးသွားသလို ခံစားလိုက်ရသည်။
ဝမ့်ချွမ်းမြစ်ကို ရှာတွေ့နိုင်လျှင် သူသည် ယင်လောကငယ်သို့ ပြန်နိုင်မည်၊ ယင်လောကငယ်သို့ ပြန်နိုင်လျှင် အောက်နယ်မြေ ခြောက်ခုသို့ ပြန်ရောက်နိုင်ပေလိမ့်မည်။
အထက်ပိုင်းနယ်မြေနှင့် အောက်ပိုင်းနယ်မြေကြားကို စိတ်ကြိုက် ကူးသန်းသွားလာနိုင်ခြင်းက အရာအားလုံးကို များစွာ လွယ်ကူသွားစေပေလိမ့်မည်။
ဤနေရာမှာ ကျွယ်မင်နန်းတော်က ဖွင့်လှစ်ထားသော ယင်ရုံးတော် ဖြစ်သော်လည်း အခြေခံအားဖြင့်တော့ ၎င်းသည် ဖူထူလောက ထဲမှာပင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
မသိလိုက်ဘဲနှင့် လူတိုင်းသည် တံတားကြီး၏ အဆုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
မြို့တံခါးရှေ့မှ ယင်စစ်သည်များမှာ ကျိရှန့်ကို မြင်သည်နှင့် ချက်ချင်းပင် အပြေးအလွှား လာရောက် အရိုအသေ ပေးကြသည်။
လင်းယွမ်တို့လည်း ထိုအခြင်းအရာကို မအံ့သြတော့ပေ။
ကျိရှန့်သည် ကျွယ်မင်နန်းတော်၏ အမာခံတပည့် ဖြစ်နေမှတော့ ကျွယ်မင် ယင်လောကတွင် သူ၏ အဆင့်အတန်းက မြင့်မားနေမည်မှာ သဘာဝပင်။
ကျိရှန့်သည် လူတိုင်းကို ကျွယ်မင် ယင်လောကထဲသို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ရာ အားလုံးမှာ ကမ္ဘာသစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိသွားသလို ခံစားလိုက်ရသည်။
ထိုနေရာ၏ စည်ကားသာယာမှုမှာ ယင်လောကနှင့်ပင် မတူတော့ပေ။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် လေလွင့်ဝိညာဉ်အချို့၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေသော အသွင်အပြင်ကို မမြင်ရလျှင် သူတို့သည် လူ့လောကက စည်ကားသော မြို့ကြီးတစ်မြို့သို့ ရောက်နေသည်ဟု ထင်မှတ်သွားပေလိမ့်မည်။
“ငါ အလုပ်ရှိသေးတယ်၊ မင်းတို့ဘာသာ လျှောက်ကြည့်ကြဦး။ လျှောက်လို့ ဝပြီဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပြန်ကြတော့ ”
ကျိရှန့်က စကားတစ်ခွန်း ချန်ထားခဲ့ပြီးနောက် လူအုပ်ကြီးထဲ၌ ချက်ချင်းပင် ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။
***