ရှေးဟောင်းခေတ်တွင် ရွှေကျီကန်းများမှ ပြောင်းလဲလာသည့် နေမင်းနှင့်မတူ။ ရှေးဟောင်းခေတ်နောက်ပိုင်းမှ နေမင်းသည့် အဓိပဓိယန်စွမ်းအားကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဆုံးမဲ့စွမ်းအားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။
ကျင့်ကြံသူများက နေမင်းကိုအားကိုး၍ လေ့ကျင့်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း နေမင်းဂိုဏ်းဟု ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
မဟာချန်ခေတ်တွင် ကောင်းကင်သခင် ပထမချန်အင်ပါယာက နေမင်းကိုမှော်စက်ဝန်းဖြင့် ကာခဲ့သည်။ သူ့ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။
မဟာယု၏ ပထမနိုင်ငံတည်အင်ပါယာဝူယော်က ထိုအဖြစ်ကိုသိချိန်တွင် နောက်ထပ်မှော်စက်ဝန်းတစ်ခု ထပ်ကာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ချန်အင်ပါယာရော ဝူယော်ပါ နေမင်းကို မရနိုင်တော့။
ဝူယော်က ဖလှယ်ခြင်းအရိယဖဖြင့် အပြင်လောကသို့ ထွက်သွားပြီဟု ယူဆထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဝူယော်၏မှော်စက်ဝန်းကို ဘယ်တော့မှ ပြန်မဖွင့်နိုင်တော့လောက်ဟု လုယန်ယူဆခဲ့သည်။ သို့သော် ကွမ်းရှန်ဟိုင်က ထိုမှော်စက်ဝန်းဖွင့်သည့်နည်းကို သိနေသည်။
"ကွမ်းရှန်ဟိုင်စကားအရ ချန်အင်ပါယာဟာ မဟာချန်ပြည်သူတွေ သူ့ကိုကိုးကွယ်လာအောင် နေစွမ်းအင် လစွမ်းအင်ထုတ်လွှတ်တာကို လျှော့ပါးသွားဖို့ မှော်စက်ဝန်းကာခဲ့တာလို့ပြောတယ်"
ယွမ်ကျိက ရှင်းပြသည်။
"အဲဒီတုန်းက ကျင့်ကြံသူတစ်ယောက် နေမင်းအကူအညီနဲ့ လေ့ကျင့်ချင်တယ်ဆိုရင် အင်ပါယာချန်ကို ကိုးကွယ်ရတယ်။ ကိုးကွယ်ပြီးရင် မှော်စက်ဝန်းရဲ့ စွမ်းအင်မျှင်တစ်ခုပွင့်သွားတယ်။ နေစွမ်းအားလစွမ်းအားက အဲဒီ့ကျင့်ကြံသူဆီထိုးကျလာတယ်။ ကိုးကွယ်မှုပျက်သွားရင် စွမ်းအင်မျှင်လည်း ပြန်ပိတ်သွားတယ်။
ဒါကြောင့် အင်ပါယာချန်ဟာ နေနဲ့လကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ဒဏ္ဍာရီဖြစ်လာတာ"
မဟာချန်ခေတ်တွင် ယုံကြည်မှုစွမ်းအားသည် အဓိကကျင့်စဉ်နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဘုံကျောင်းများ ရုပ်ထုများ နေရာတိုင်းရှိသည်။ ယုံကြည်မှုစွမ်းအားရဖို့ နည်းလမ်းစုံသုံးကြသည်။ ခေတ်ကာလပြောင်းလာပြီး ကျင့်ကြံနည်းများ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဘုံကျောင်းများ ရုပ်ထုများလည်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
"ဝူယော် နန်းတက်ပြီးတော့ နေဆီကိုသွားဖို့ အကြိမ်ကြိမ်ကြိုးစားတယ်။ ဒါပေမယ့် ချန်အင်ပါယာရဲ့ မှော်စက်ဝန်းကို မချိုးဖျက်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် သူလည်းမှော်စက်ဝန်းတစ်ခု ထပ်တည်ဆောက်တယ်။ ချန်အင်ပါယာ နေဆီကိုမရောက်နိုင်အောင် တားဖို့ပေါ့။
ဒီတော့ မှော်စက်ဝန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်လာတယ်။ နေစွမ်းအားလစွမ်းအား ထုတ်လွှတ်နှုန်း အများကြီးလျော့သွားတယ်"
ထိုအကြောင်းသည် ဘယ်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင်မှ ရှာမတွေ့နိုင်သည့် လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်သည်။
"အခု ဝူယော်ရဲ့မှော်စက်ဝန်းကို ဖွင့်ဖို့သွားတာက နေလစွမ်းအား နည်းနည်းထပ်ရပြီး အဲဒီ့စွမ်းအားနှစ်မျိုးနဲ့ ကျင့်ကြံတဲ့လူတွေ အကျိုးရှိအောင်လို့ပါ"
ယွမ်ကျိက လုယန်နှင့်ယွမ်မုန်မုန်ကို ဦးဆောင်၍ နေဆီသို့ပျံသန်းရင်း ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုလုံး ပြောပြနေခြင်းဖြစ်သည်။
"နေက အဲလောက်တန်ဖိုးရှိလို့လား။ ဘာလို့လူတိုင်းက လုယူချင်နေကြတာလဲ"
ယွမ်မုန်မုန်က မေးသည်။ သူစဉ်းစားမရ။ သူ့ဇာတိဖြစ်သည့် လျှို့ဝှက်မြေတွင် နေလုံးဝမရှိ။ ထို့ကြောင့် နေ၏အရေးပါမှုကို နားမလည်။
လက်ရှိကျင့်စဉ်အဆင့်အရ အထက်ကောင်းကင်ကိုဖြတ်သန်း၍ လုယန်ခရီးသွားနိုင်သည်။ ယွမ်ကျိလိုတော့ သက်တောင့်သက်သာမရှိနိုင်။ အထက်အာကာသတွင် ခက်ခဲသည့်အခြေအနေများစွာ ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မည်။
ယွမ်မုန်မုန်က အာကသအခြေအနေကို အရေးမစိုက်။ သို့သော် ဟိုကြည့်ဒီကြည့်စပ်စုတတ်သူဖြစ်၍ ပျံသန်းရှိန်နှောင့်နှေးမည်။
ထို့ကြောင့် ယွမ်ကျိက သူတို့နှစ်ယောက်ကို အလင်းပေါက်စွမ်းအင်လုံးထဲထည့်၍ ခေါ်သွားရသည်။
ပျံသန်းနေရင်း တောက်ပသည့်ကြယ်များစွာ လုယန်မြင်ရသည်။ မရေမတွက်နိုင်အောင် များလွန်းသည်။ ကြယ်တစ်လုံးတွေ့လျှင် ထိုကြယ်ဆီသို ယွမ်ကျိက တိုက်ရိုက်ပျံသန်းသွားသည်။
တိုက်မိတော့မည်ဟု လုယန်ထင်လိုက်ချိန်တွင် ထိုကြယ်က ပုံရိပ်ယောင်တစ်ခု ဖြစ်နေပြန်သည်။
တစ်ချို့ကြယ်များကတော့ ပုံရိပ်ယောင်မဟုတ်။ ယွမ်ကျိ ဘေးမှကွေ့ပတ်သွားရသည်။
"အဲ..ဒါက ရှောင်ယွမ်ရဲ့ ရွှေသန္ဓေမဟုတ်လား"
ပုံမှန်မဟုတ်သည့် သူ့ရှေ့မှကြယ်တစ်လုံးကို နတ်မယ်သတ္တိပြုမိသည်။ ရှေးဟောင်းခေတ်မှ ကြွင်းကျန်ခဲ့သည့်ကြယ်မဟုတ်။ ယွမ်ကျိ၏ သန္ဓေစွမ်းအားများပြည့်နေသည်။
"ရှောင်ကျိရဲ့ ရွှေသန္ဓေက ဒီလောက်တောင်ကြီးတယ်ပေါ့"
ယွမ်မုန်မုန် အံ့ဩသွားပြန်သည်။
"ကြီးတယ်လို့ ထင်ရလို့ပါ။ စွမ်းအားအရဆိုရင် ငါ့ပြိုင်ဘက်ကင်းသန္ဓေထက် မသာပါဘူး"
"ပြိုင်ဘက်ကင်းသန္ဓေဆိုတာဘာလဲ"
"ထာဝရမျိုးဆက်တွေပဲ တည်ဆောက်နိုင်တဲ့ ရွှေသန္ဓေပေါ့။ သူ့စွမ်းအားက ပထမအဆင့်ရွှေသန္ဓေတွေထဲမှာတောင် ထိပ်တန်းအဆင့်ပဲ။ နင့်လက်ရှိကျင့်စဉ်အဆင့်က မြင့်လွန်းနေတာ ဆိုးတာပဲ။ ပြိုင်ဘက်ကင်းသန္ဓေတည်ဆောက်လို့ မရတော့ဘူး"
"အံ့ဩစရာပါလား"
ယွမ်မုန်မုန်မျက်လုံးများ အရောင်တောက်လာသည်။ သူတို့ထာဝရမျိုးဆက်က တကယ်စွမ်းအားကြီးလှသည်။
ကောင်းကင်ထက်မှကြယ်များသည် ယွမ်ကျိ၏ ရွှေသန္ဓေများဖြစ်ကြောင်း လုယန်သိထားသည်။ သို့သော် ကိုယ်တွေ့မြင်ရချိန်တွင် အံ့ဩမိဆဲဖြစ်သည်။ ယွမ်ကျိ၏ ရွှေသန္ဓေ ဘယ်လောက်ကြောက်စရာကောင်းကြောင်း ကိုယ်တိုင်မြင်မှ နားလည်လာသည်။
အောက်ဘက်မြေပြင်ကိုပင် အရေးမစိုက်လိမ့်မည်မထင်။
အာကာသကောင်းကင်က မှောင်မည်းအေးစက်နေသည်။ ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်နေသည်။ အဆုံးကိုမမြင်ရ။ ကျင့်စဉ်အဆင့်မြင်သူတစ်ယောက်ပင် အာကသာ၏ကျယ်ပြန့်မှုနှင့်ယှဉ်လျှင် အမှုန်အမွှားကဲ့သို့ ခံစားရပေလိမ့်မည်။
"ဒီလိုအာကာသလေဟာနယ်ကိုရောက်တော့ အရင်အချိန်တွေကို ပြန်သတိရမိတယ်"
နတ်မယ်စကားကြောင့် လုယန်၏အတွေးများ ပြတ်တောက်သွားသည်။
"အရင်တုန်းက ယင်ထန်တို့က အုပ်ချုပ်တဲ့ကြယ်ကမ္ဘာတွေက မရေမတွက်ိုင်အောင်များတယ်။ ကြယ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခုလည်း အဝေးကြီးပဲ။ သွားရလာရတာ အတော်အဆင်မပြေဘူး။
ဒါကြောင့် ခရီးတိုအောင် ကြယ်တွေကို သူတို့ခဏခဏနေရာပြောင်းတယ်။ အဲလိုမဟုတ်ရင်လည်း ကြယ်တွေကြားမှာ လေဟာနယ်လမ်းကြောင်း တည်ဆောက်ကြတယ်"
အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် မီးလုံးကြီးတစ်ခုကို လုယန်မြင်လိုက်ရသည်။ မြင့်မားသည့်အပူဓာတ်က အာကာသထဲသို့ ထိုးထွက်နေသည်။ ယွမ်ကျိသာ အကာအကွယ်ပေးမထားလျှင် ထိုအပူဓာတ်မြင့်ပင် သူမီးလောင်၍သေသွားနိုင်သည်။
နေစွမ်းအားနှင့်ပတ်သက်၍ နေမင်းဂိုဏ်းသားများစွာ ကိုယ်တိုင်စမ်းသပ်ကြည့်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ နေပတ်လည်တွင် လွင့်မျောနေသည့် မီးကျွမ်းထားသည့် လူ့အလောင်းများကို မြင်နေရသည်။
ယွမ်ကျိက အပူရှိန်ကို အရေးမစိုက်ဘဲ ရှေ့ဆက်တိုးသွားသည်။ သို့သော် နေပတ်လည်တွင်ရှိနေသည့် ရွှေသံကြိုးတစ်ချောင်းက သူ့ကိုလမ်းပိတ်ထားသည်။
ထိုရွှေသံကြိုးတွင် မှော်သင်္ကေတများ စူးရှတောက်ပနေသည်။ ထိုစွမ်းအင်ရောင်ကြောင့်ပင် နေမှထွက်ပေါ်နေသည့် အပူဓာတ်က ပိုကြောက်စရာကောင်းနေသည်။ မှော်စွမ်းအင်ရောင်ထဲတွင် လောက၏စွမ်းအင်နိယာမမျိုးစုံပါသည်။
တစ်ချက်ကြည့်ရုံဖြင့် သိစိတ်နယ်မြေတစ်ခုလုံး ပေါက်ထွက်သွားနိုင်သည့် အသိပညာမျိုးစုံ စိတ်အာရုံသို့ ပြေးဝင်လာသည်။
ယွမ်ကျိကာကွယ်ပေးထားသဖြင့် ထိုမှော်စွမ်းအင်အသိများ လုယန်ခေါင်းထဲသို့ မဝင်နိုင်။ လွတ်လွတ်လပ်လပ် အကဲခတ်နိုင်သည်။
"ခေါင်းဆောင်၊ ဒီမှော်သင်္ကေတတွေက ဘာတွေလဲ"
ယွမ်မုန်မုန် အတော်ကြာအောင် ကြည့်နေသော်လည်း နားမလည်သဖြင့် ခေါင်းဆောင်ကိုလှည့်မေးသည်။
နတ်မယ်က သူ့လက်ထောက်နှစ်ယောက်ကို ရှင်းပြသည်။
"ဘာအကြောင်းအရာမှ မပါပါဘူး။ ဒီသင်္ကေတတွေအားလုံးက ချန်အင်ပါယာကို ဝူယော်ာက ဆဲဆိုထားတာတွေပါ။ သူဘယ်လို ဆဲထားတယ်ဆိုတာ ငါဖတ်ပြဖို့လိုသေးလား"
နတ်မယ်က ဆဲဆိုရမည်ကိုရှက်ဟန်ဖြင့် နည်းနည်းတုံ့ဆိုင်းနေသည်။
"မလိုပါဘူး။ မလိုပါဘူး"
လုယန် အမြန်ပြောလိုက်သည်။
"ဒါပေမယ့် ဒီနေလုံးကိုဖန်တီးခဲ့တာ ကိုးဆမသေမျိုးဆိုတာ သေချာတယ်။ ရှေးဟောင်းခေတ်က ရွှေကျီးကန်းတွေတောင် ဒီလိုစွမ်းအားရှိတဲ့နေမျိုးကို မဖန်တီးနိုင်ဘူး။ နောက်ပြီး လစွမ်းအားကိုလည်း အထဲမှာအညီအမျှထည့်ထားသေးတယ်"
မီးနိုင်ငံခေတ်တွင် ကိုးဆမသေမျိုးက ယင်ထန်အရိယဖလသုံး၍ နေနှင့်လကို ဖန်တီးခဲ့သည်ဟု အောင်းလင်းကပြောသည်။ အချိန်ကုန်သက်သာစေရန် နေနှင့်လကို တစ်ခုတည်းဖန်တီးခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
ထို့ပြင် အချိန်လည်ပတ်မှုအပြောင်းအလဲကို လူအများမသိလျှင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် အခက်တွေ့မည်စိုး၍ နေမျက်နှာပေါ်တွင် နာရီနှင့်လက်တံများကို တိုက်ရိုက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အချိန်လည်ပတ်မှုကို လူတိုင်းမြင်နိုင်သည်။
ထိုအချိန်ကို လည်ပတ်မှုတိကျအောင် အချိန်မသေမျိုးက သေချာစီစဉ်ခဲ့သည်။
***