မထွက်ခွာမီ တစ်ရက်အလိုတွင် လီကျစ်က ဆွေဟယ်ကို အသိပေးလိုက်ရာ သူမ အနည်းငယ် ပျာယာခတ်သွားသည်။
" ဟူကွမ်းကို စစ်တိုက်သွားမှာလား"
"ကိုယ်က မင်မင်းဆက်ကြီးရဲ့ စစ်ဘက်ရေးရာ အမတ်တစ်ယောက်ဆိုတော့ တပ်ဖွဲ့တွေကို ဦးဆောင်ပြီး စစ်မြေပြင်ကို သွားရမှာပေါ့"
လီကျစ်က ဆွေဟယ်၏လက်ကို အနောက်ဘက်မှ ကိုင်ထားရင်း ယုံကြည်မှုအပြည့်ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
"ဒါပေမဲ့ မိန်းမ... စိတ်မပူပါနဲ့… ကိုယ့်တပ်ဖွဲ့က အင်အားတောင့်တင်းပြီး လက်နက်တွေလည်း အပြည့်အစုံတပ်ဆင်ထားတယ်။ သူတို့ကို ဘာအန္တရာယ်မှ မဖြစ်စေရဘူး"
ဆွေဟယ်က နှုတ်ခမ်းကိုကိုက်ကာ…
"ဒါပေမဲ့ ညီမ ကြောက်သေးတယ်"
လီကျစ်က ဆွေဟယ်ကို အနောက်ဘက်မှ ညင်သာစွာဖက်ထားပြီး ရယ်မောလိုက်ကာ…
"စိတ်မပူပါနဲ့ မိန်းမရယ်... ကိုယ်က သူများကိုပဲတိုက်ခိုက်တာပါ… ဘယ်သူမှ ကိုယ့်ကို လာမတိုက်ခိုက်ရဲပါဘူး။ လအနည်းငယ်နေရင် ကိုယ် ပြန်လာခဲ့ပါ့မယ်"
" မသွားလို့မရဘူးလား"
လီကျစ်က ခေါင်းယမ်းလိုက်ပြီး…
"ပြည်နယ်ဘုရင်ခံ ကိုယ်တိုင်လာပြီး တာဝန်ပေးသွားတာလေ။ ရှောင်လွှဲလို့မှ မရတာ"
ဆွေဟယ်က ခေါင်းငုံ့ကာ တိတ်ဆိတ်သွားသည်။
ခေတ္တအကြာတွင် ဆွေဟယ်က လှည့်ကြည့်ကာ…
"ဒါဆိုရင် ကတိပေး... ခြောက်လအတွင်း သေချာပေါက်ပြန်လာရမယ်… မဟုတ်ဘူး... ငါးလအတွင်း ပြန်လာရမယ်"
လီကျစ်က ခေါင်းညိတ်ကာ…
"စိတ်မပူပါနဲ့ မိန်းမရယ်"
ချုံကျန်း မင်းဆက်ရှစ်နှစ်မြောက် ၈ လပိုင်း ၂၀ ရက်နေ့တွင် လီကျစ်သည် ဖန့်ကျားရွာကို စောင့်ကြပ်ရန် လီရှင်းကို ထားရစ်ခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်ကမူ ကျန့်ဖုန်း၊ လီလေး ၏ ခြေလျင်တပ်ဖွဲ့ နှစ်ခုနှင့်၊ ကျန်းခိုင်ချန် ၏ ခြေလျင်တပ်ခွဲ တစ်ခွဲနှင့် အမြောက်တပ်ခွဲ နှစ်ခွဲတို့ကို ဦးဆောင်၍ ဟူကွမ်းသို့ ထွက်ခွာလာခဲ့သည်။
တပ်ဖွဲ့များမြို့မှထွက်ခွာသောနေ့တွင် ဖန့်ကျားရွာမှပြည်သူများက လမ်းတစ်လျှောက် တန်းစီရပ်ကာ ဓားပြနှိမ်နင်းရေးထွက်မည့် လီကျစ်၏တပ်ဖွဲ့ကို အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် သြဘာပေး နှုတ်ဆက်ကြသည်။ အနောက်မြောက်ဘက်မှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော တောင်သူလယ်သမားများနှင့်မတူဘဲ ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဖန့်ကျားရွာမှ ပြည်သူများသည် သွားလေရာနေရာတိုင်းတွင် လုယက်ဖျက်ဆီးတတ်သော ဓားပြများကို အလွန်တရာမုန်းတီးကြသည်။ ဤဓားပြများကိုသာ မချေမှုန်းနိုင်ပါက ဖန့်ကျားရွာရှိ ကောင်းမွန်သော ဘဝလေးမှာလည်း လုံခြုံမည်မဟုတ်ပေ။
လီကျစ်တပ်ဖွဲ့၏ သန်မာသောမြင်းများနှင့် အမြောက်များကိုမြင်သောအခါ ဖန့်ကျားရွာသူရွာသားများသည် ၎င်းတို့၏ စစ်သည်များအပေါ် ကြီးမားသောယုံကြည်မှုများ ရရှိသွားကြသည်။
လီကျစ်၏တပ်ဖွဲ့သည် တောင်ဘက်သို့ ချီတက်လာခဲ့ပြီး တစ်နေ့လျှင် လီသုံးဆယ်ခရီးနှင်ကာ တစ်လအကြာတွင် ဟီနန်ပြည်နယ်ရှိ ကျန်းတက်ခရိုင်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၉ လပိုင်း ၂၁ ရက်နေ့တွင် လီကျစ်သည် လုရှန်းရှန်းထံစေလွှတ်ထားသော သတင်းပို့သမားနှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခဲ့သည်။ လုရှန်းရှန်းသည် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရကြောင်း သတင်းပို့သမားက လီကျစ်ကို အသိပေးခဲ့သည်။ သူ၏ လက်ရှိရာထူးမှာ လက်ယာ ဒုတိယစစ်ဆေးရေးမှူးချုပ်၊ စစ်ရေးရာ ဒုတိယအမတ်ကြီးနှင့် ကျန်းနန်၊ ဟီနန်၊ ရှန်တုန်း၊ ဟူကွမ်း၊ စီချွမ်၊ ရှန်ရှီး နှင့် ရှန်ဟိုင်း တို့ရှိ စစ်ဘက်ရေးရာ စစ်ဘက်ကြီးကြပ်ရေးအမတ်ကြီးဖြစ်သည်။ စစ်ဘက်ကြီးကြပ်ရေးအမတ်ကြီး လုရှန်းရှန်းက လီကျစ်အား ဟူကွမ်းသို့ မသွားတော့ဘဲ လော့ယန် သို့ သွားရောက်ကာ အခြားတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းရန် ညွှန်ကြားလိုက်သည်။
ထန်းကျင်းက နှိမ်နင်းရေးကူညီရန် တပ်မှူးငယ်တစ်ယောက်ကိုသာ စေလွှတ်လိုက်ကြောင်း ကြားရသောအခါ လုရှန်းရှန်း အလွန်မကျေမနပ်ဖြစ်သွားကြောင်းကိုလည်း သတင်းပို့သမားက လီကျစ်အား ပြောပြခဲ့သည်။
လီကျစ်သည် လုရှန်းရှန်း၏ ရာထူးကိုကြားရသောအခါ ခေတ္တမျှအံ့သြသွားပြီး ဒေသများစွာကို စီမံအုပ်ချုပ်ရသည့် ဤမျှရာထူးကြီးမားလှသော အမတ်တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း တိတ်တဆိတ် တွေးလိုက်မိသည်။
လီကျစ်သည် ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့၏ အင်အားကိုသိထားသဖြင့် လုရှန်းရှန်း မကျေမနပ်ဖြစ်ခြင်းကို ဂရုမစိုက်ပေ။ သူက အမိန့်ပေးထားသည့်အတိုင်း လော့ယန်သို့ သွားရောက်မည်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် စစ်ဘက်ကြီးကြပ်ရေးအမတ်ကြီးနှင့်တွေ့ဆုံရန် မျှော်လင့်ကြောင်းအကြောင်းကြားရန် သတင်းပို့သမားကို လုရှန်းရှန်းထံ ပြန်လွှတ်လိုက်သည်။
သတင်းပို့သမားကို နှုတ်ဆက်ပြီးနောက် လီကျစ်သည် တပ်ဖွဲ့များကို တောင်ဘက်သို့ ချီတက်ရန် အမိန့်ပေးလိုက်သည်။ ဆယ်ရက်အကြာတွင် ပြန်လာသောသတင်းပို့သမားနှင့် ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဓားပြများသည် လော့ယန်ဒေသတွင်စုရုံးနေကြပြီး စစ်ဘက်ကြီးကြပ်ရေးအမတ်ကြီးသည် လော့ယန်တောင်ဘက်ရှိ ရူခရိုင်သို့သွားရောက်၍ တပ်ဖွဲ့အသီးသီးကို စုစည်းမည်ဖြစ်သဖြင့် လီကျစ်အား လော့ယန်သို့ မသွားတော့ဘဲ ရူခရိုင်တွင် လာရောက်စုဝေးရန်ညွှန်ကြားလိုက်ကြောင်း သတင်းပို့သမားက ပြောပြသည်။
လီကျစ်က သတင်းပို့သမားအား အမိန့်ရရှိကြောင်းနှင့် အမိန့်အတိုင်းရူခရိုင်သို့ သွားရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း လုရှန်းရှန်းထံ အကြောင်းပြန်ခိုင်းလိုက်သည်။
နောက်ရက်အနည်းငယ်အတွင်း သတင်းပို့သမားသည် ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့နှင့် လုရှန်းရှန်းတို့ကြားတွင် အမိန့်များကို သယ်ဆောင်ရင်း အပြန်အလှန်ပြေးလွှားနေခဲ့သည်။
နောက်ထပ်ဆယ်ရက်အကြာတွင် လီကျစ်သည် လော့ယန် ဆင်ခြေဖုံးဒေသကို ဖြတ်သန်းသွားစဉ် ပြင်းထန်သောစစ်ပွဲအငွေအသက်ကို ချက်ချင်းခံစားလိုက်ရသည်။
ယခုအခါ ၁၀ လပိုင်း ၁၂ ရက်နေ့ဖြစ်ပြီး ဆောင်းဦးရာသီသို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကာ စစ်သည်များအားလုံး အနွေးထည်အထူများ ဝတ်ဆင်ထားကြသည်။ မြင်းစီးလာသော လီကျစ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိလယ်ကွင်းများကို လှမ်းကြည့်လိုက်သော်လည်း လူသူနေထိုင်သည့် အရိပ်အယောင်တစ်ခုမျှ မတွေ့ရပေ။ ဖြတ်သန်းသွားသောရွာများမှာ လူသူကင်းမဲ့နေပြီး ဒေသခံများမှာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားကြခြင်း သို့မဟုတ် ဓားပြများ၏ လုယက်ဖျက်ဆီးခြင်းကို ခံရခြင်းကြောင့် အားလုံး ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်နေသည်။ စပါးကျီများမှာလည်း အလွတ်ဖြစ်နေသည်။ ရွာသားများအိမ်၏ ကျိုးပဲ့နေသောတံခါးများနှင့် ပြတင်းပေါက်များမှာ တစ်ဝက်တစ်ပျက်ပွင့်နေပြီး အိမ်ထဲတွင် ဘာမျှမရှိတော့ပေ။
ရွာများ၏ စုတ်ပြတ်သတ်နေသော အခြေအနေကိုကြည့်ရင်း ကျန့်ဖုန်းက…
"ထန်းကျင်းက ဟီနန်မှာ မရှိတာတော်သေးတာပေါ့။ ဟီနန်က ဓားပြတွေရဲ့ အကြိမ်ကြိမ် ဖျက်ဆီးတာကိုခံရပြီး ကျေးလက်ဒေသတွေက တော်တော်လေးပျက်စီးယိုယွင်းနေပြီ"
ကျန်းခိုင်ချန်က ခေါင်းယမ်းလိုက်ပြီး…
"မြစ်ဝါမြစ်က သဘာဝအတားအဆီးတစ်ခုလေ။ ဓားပြတွေက အဲဒါကို ဖြတ်ကျော်လို့မရဘူး"
လီလေးက မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ…
"ဓားပြတွေသာ ထန်းကျင်းကို ရောက်လာရင် သူတို့ကို သေတဲ့အထိတိုက်ခိုက်ပစ်မယ်
သူတို့ စကားပြောနေစဉ် အဝေးတွင်တစ်စုံတစ်ခု လှုပ်ရှားနေသည်ကို ရုတ်တရက် မြင်လိုက်ရသည်။ ၎င်းမှာ ဓားပြများ၏ မြင်းစီးကင်းထောက်တစ်ဦး ဖြစ်ကြောင်းထင်ရှားပေသည်။
ရန်သူနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ လီကျစ်သည် ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေဝံ့ပေ။ သူက ရှေ့၊ နောက်၊ ဝဲ၊ ယာတို့ရှိ ရန်သူ့အခြေအနေကို စုံစမ်းထောက်လှမ်းရန် ကင်းထောက်တစ်ရာကို စေလွှတ်လိုက်ပြီး ရူခရိုင်ဆီသို့ ချီတက်မှုကို အရှိန်မြှင့်လိုက်သည်။ သို့သော် ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့သည် ရူခရိုင်အနီးရှိ လော့ယန်မြို့တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ မြင်းစီးသူရဲများ တဖြည်းဖြည်းများပြားလာပြီး ဝိုင်းရံလာကြသည်။ ထိုသူတို့မှာ ဓားပြများ၏ မြင်းစီးတပ်ဖွဲ့ပင် ဖြစ်လေသည်။
အစပိုင်းတွင်အဝေး၌ ဓားပြမြင်းစီးသူရဲ ဒါဇင်အနည်းငယ်သာရှိသည်။ လီကျစ်က ဤကွဲပြားနေသော မြင်းစီးသမားများကိုဂရုမစိုက်ဘဲ တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ချီတက်ခဲ့သည်။ တစ်နာရီခန့်အကြာတွင် အပြင်ဘက်ရှိမြင်းစီးသူရဲများအရေအတွက် များပြားလာပြီး ရာနှင့်ချီ၍ ရှိလာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြင်းစီးသူရဲ နှစ်ထောင် သုံးထောင်ခန့်က ပတ်ပတ်လည်တွင် ဝိုင်းရံစီးနင်းကာ အော်ဟစ်ဆူညံနေကြပြီး ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့ကိုဝိုင်းရံထားကာ လီကျစ်၏ ကင်းထောက်များ ထောက်လှမ်း၍မရအောင် တားဆီးထားကြသည်။
ထိုမြင်းစီးသူရဲများသည် မည်သည့်ဓားပြ သို့မဟုတ် သူပုန်အဖွဲ့မှန်းမသိရသော်လည်း ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့မှာ လူနည်းသဖြင့် လီကျစ်၏ တပ်ဖွဲ့ကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရန် ရည်ရွယ်ထားပုံရသည်။
ဓားပြများသည် ဘုရင့်တပ်ဖွဲ့များထက်ပင် သာလွန်ကောင်းမွန်သောလက်နက်ခဲယမ်းများ တပ်ဆင်ထားသည့်အထိ အင်အားကြီးမားလာသည်ဟုဆိုကြသည်။ ယနေ့ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်တွေ့ရသောအခါ ထိုစကားမှာအပိုမပြောထားကြောင်း လီကျစ် သိလိုက်ရသည်။ ဘုရင့်စစ်တပ်တွင် ဤမျှများပြားသော မြင်းစီးတပ်ဖွဲ့ကို မည်သည့်နေရာတွင် သွားရှာရမည်နည်း။
လီကျစ်က သူ၏ စစ်သည်များကို အလယ်တွင် ခဲယမ်းများနှင့် အမြောက်များကို ကာကွယ်ရန် စက်ဝိုင်းပုံစံတပ်ဖြန့်ခိုင်းလိုက်ပြီး သေနတ်များကျည်ဖြည့်ကာ အချိန်မရွေးတိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ပြင်ထားလျက် ဖြည်းညင်းစွာ ချီတက်စေသည်။
မွန်းလွဲပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အဝေးရှိမြင်းစီးသူရဲ နှစ်ထောင်ကျော်က အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် အော်ဟစ်ကာ သူတို့၏ဝိုင်းရံမှုကို ကျဉ်းမြောင်းလာစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မြင်းစီးသူရဲ အမြောက်အမြားက ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့နှင့် မီတာ ၁၅၀ အကွာအထိ ချဉ်းကပ်လာကြသည်။
လီကျစ်၏ စစ်သည်အများစုမှာ စစ်ပွဲအတွေ့အကြုံမရှိကြသေးဘဲ မြင်းစီးတပ်ဖွဲ့၏ ဝိုင်းရံဖိအားပေးမှုကို ခံရသဖြင့် အားလုံးအလွန်စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေကြသည်။
လီကျစ်သည် မြင်းစီးသမားများက ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့၏ စိတ်ဓာတ်ကို ဆက်လက်ဖိနှိပ်နေမည်ကို စောင့်မနေတော့ပေ။ သူက စစ်သည်များကို သုံးသုတ်ခွဲ၍ပစ်ခတ်ရန် အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် အမိန့်ပေးလိုက်သည်။ အမိန့်ပေးသူများက ကျယ်လောင်စွာအော်ဟစ်လိုက်ပြီး စစ်သည်များက သေနတ်များကို မလိုက်ကြသည်။ သေနတ်သံ ရာပေါင်းများစွာနှင့်အတူ ပထမသုတ် စစ်သည်များက ပစ်ခတ်လိုက်ရာ ပြောင်းဝများမှမီးခိုးလုံးကြီးများ ထွက်ပေါ်လာပြီး လေထုထဲတွင်ယမ်းနံ့များ ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။
စစ်သားများသည် ပစ်ခတ်မှုကို လပေါင်းများစွာ လေ့ကျင့်ထားခဲ့သဖြင့် သူတို့၏ ပစ်မှတ်မှာ အလွန်တိကျလှသည်။ ကျည်ဆန်လေးရာက ဓားပြမြင်းစီးသူရဲများဆီသို့ ပျံသန်းသွားသည်။ တစ်ကြိမ်တည်းပစ်ခတ်လိုက်ရုံဖြင့် ဓားပြ သို့မဟုတ် သူပုန်မြင်းစီးသူရဲ နှစ်ရာနီးပါး သေနတ်ထိမှန်သေဆုံးသွားကာ မြင်းပေါ်မှပြုတ်ကျပြီး ဆောင်းဦးရာသီ၏ လူသူကင်းမဲ့သော လယ်ကွင်းပြင်တွင် အသက်မဲ့စွာလဲကျသွားကြသည်။ ဓားပြ သုံးဆယ်ကျော်မှာ လက်နှင့် ခြေထောက်ကဲ့သို့သော အသက်အန္တရာယ်မစိုးရိမ်ရသည့် နေရာများကိုထိမှန်သော်လည်း မြင်းပေါ်မှ ပြုတ်ကျသွားကြသည်။ ထို့ပြင် ဓားပြ သို့မဟုတ် သူပုန်မြင်း သုံးဆယ်ကျော်လည်း ထိမှန်သွားကာ မြင်းများရုန်းကန်သဖြင့် မြင်းစီးသူများ လွင့်စင်ကျသွားကြသည်။
ပြုတ်ကျလာသောအရှိန်ကြောင့် မြင်းပေါ်မှကျသွားသော ဓားပြများသည် ချက်ချင်းပင် ဒဏ်ရာရ သို့မဟုတ် သေဆုံးသွားကြပြီး တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်များ ဆုံးရှုံးသွားကြသည်။
အဝေးရှိ ဓားပြများသည် ရိုင်ဖယ်သေနတ်၏ စွမ်းအားကြောင့် ထိတ်လန့်သွားကြသည်။ ဤမျှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော "ငှက်ပစ်သေနတ်" မျိုးကို သူတို့ ဘယ်တုန်းကများ မြင်ဖူးခဲ့ကြသနည်း။ အနီးကပ်တောင်မထိတွေ့ရသေးဘဲ လူနှစ်ရာကိုသတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ရာ တိုက်ရိုက်သာ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရလျှင် ဘာတွေဖြစ်လာမည်နည်း။ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့သည် အားနည်းသော တပ်ဖွဲ့မဟုတ်ကြောင်း ဓားပြများနားလည်သွားကြပြီး ဝိုင်းရံမည့် အစီအစဉ်ကို ချက်ချင်းစွန့်လွှတ်ကာ အမြီးကုပ်၍ အဝေးသို့ထွက်ပြေးသွားကြတော့သည်။
မြင်းခွာများက ဖုန်တလုံးလုံးထစေပြီး ဤမြင်းစီးသူရဲများသည် မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်းမှာပင် ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လယ်ကွင်းပြင်များမှာ ရုတ်တရက် အလွန်တရာကျယ်ပြောပြီး ဟာလာဟင်းလင်းပြန်ဖြစ်သွားသည်။ အလောင်းနှစ်ရာနှင့် မဝေးလှသောနေရာမှ ညည်းတွားအော်ဟစ်နေသော ဒဏ်ရာရစစ်သည်များသာမရှိပါက ကျယ်ပြောလှသော တောရိုင်းပြင်တွင် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပွားလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ယုံကြည်ရန်ပင် ခက်ခဲလှပေသည်။
လီကျစ်က စစ်သသည်များအား သေဆုံးသူနှင့်ဒဏ်ရာရ ဓားပြများအားလုံး၏ ခေါင်းများကို ဖြတ်ယူရန်နှင့် ပိုင်ရှင်မဲ့ စစ်မြင်းများကို စစ်ဘက်ရေးရာအရာရှိများနှင့် ဝါရင့်စစ်သားများအား ခွဲဝေပေးရန် အမိန့်ပေးလိုက်သည်။ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့သည် ခေါင်းနှစ်ရာကျော်နှင့် စစ်မြင်း နှစ်ရာကျော်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။
သေဆုံးသွားသော စစ်မြင်းများကိုမူ သွေးဖောက်ကာ အသားခုတ်ထစ်ပြီး ကင်စားလိုက်ကြသည်။
ဓားပြများနှင့် ပထမဆုံး ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုတွင် ဓားပြများက လီကျစ်ကို အတော်လေး ကြီးမားသော လက်ဆောင်တစ်ခု ပေးအပ်သွားခဲ့လေသည်။
***