ဂရိမြောက်ပိုင်းက ခက်ရင်းခွ ပုံစံနဲ့ တူလို့ 'ပိုဆိုက်ဒွန် (Poseidon) ရဲ့ ခက်ရင်းခွ' လို့ နာမည်ပြောင် ပေးထားတဲ့ ချော်ကီဒီကီ (Chalkidiki) ကျွန်းဆွယ်ရဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုကို စပါတာတွေ သိကြတယ်။ အဲဒါက ဂရိကနေ ပင်လယ်နက် (Black Sea) ဆီ သွားတဲ့ အရေးကြီး လမ်းကြောင်း အလယ်မှာ ပိတ်ဆို့နေတာပါ။ ဒါကြောင့် သတင်းပို့သူက 'အိုလင်သပ်စ် (Olynthus) က သီးဗီးစ် (Thebes) နဲ့ အေသင် (Athens) ဆီ လူလွှတ်ပြီး အင်တိုက်အားတိုက် ဆက်သွယ်နေတယ်' လို့ ပြောတာကို ဂျီရိုရှား (Gerousia) အကြီးအကဲများ ကောင်စီ က ကြားတဲ့အခါ၊ 'မက်ဆီဒိုးနီးယား ကို ကယ်တင်ဖို့' ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တညီတညွတ်တည်း အတည်ပြုလိုက်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ သူတို့မှာ နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ အချက် တစ်ချက်လည်း ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါကို စပါတာ ဘုရင်တွေနဲ့ အကြီးအကဲတွေက တိတ်တဆိတ် နားလည်ထားပြီး နှုတ်က ထုတ်မပြောကြပါဘူး။ အဲဒါကတော့ ဂရိ အလယ်ပိုင်းက အင်အားကြီး မြို့ပြနိုင်ငံ နှစ်ခု ဖြစ်တဲ့ သီးဗီးစ် နဲ့ အေသင် ရဲ့ နေရာကို ဖယ်ထုတ်ပစ်ဖို့ စပါတာ နဲ့ ပူးပေါင်းမယ့် မြောက်ပိုင်းက မဟာမိတ် မက်ဆီဒိုးနီးယား ကို သူတို့ လိုအပ်နေတာပါ။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ မက်ဆီဒိုးနီးယား ရဲ့ ကြီးမားတဲ့ တပ်သား အရင်းအမြစ်နဲ့ အင်အားကြီး မြင်းတပ်ကလည်း စပါတာ အတိအကျ လိုအပ်နေတဲ့ အရာပါပဲ။
တပ်တွေ စေလွှတ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ အဂျီစီလော့စ် (Agesilaus) ဟာ မတ်တပ်ရပ်ပြီး လေးနက်စွာ ပြောလိုက်တယ်။ "ငါတို့ ချော်ကီဒီကီ ကို တပ်တွေ မလွှတ်ခင် နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စ တစ်ခုကို အတည်ပြုတာ ပိုကောင်းမယ် ထင်တယ်"
သူ အဲဒီလို ပြောလိုက်တဲ့ အခါ အစည်းအဝေး ခန်းမထဲက အကြီးအကဲတွေရဲ့ မျက်နှာထားတွေ ပြောင်းလဲသွားတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဂျီစီလော့စ် ပြောတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စ ဆိုတာကို သူတို့ အားလုံး သိနေလို့ပါ။ သီအိုနီယာ (Theonia) နဲ့ ချုပ်ဆိုထားတဲ့ ၁၀ နှစ် သဘောတူညီချက် က နောက်လ အနည်းငယ် အတွင်း ကုန်ဆုံးတော့မှာပါ။ ဒါကြောင့် ဂျီရိုရှား ဟာ သီအိုနီယာ နဲ့ သူတို့ရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ဆက်ထားမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ရပ်တန့်လိုက်မလား ဆိုတဲ့ ကိစ္စကို ဆွေးနွေးနေခဲ့တာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်အနည်းငယ် အတွင်း ပြင်းထန်တဲ့ ငြင်းခုံမှုတွေ ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာတော့ လူငယ် စပါတာ ဘုရင် အဂျီစီပိုလစ် (Agesipolis) ဦးဆောင်တဲ့ အစွန်းရောက် အကြီးအကဲတွေက ယုံကြည်ထားတာက၊ ကောရင့် စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် ဂရိရဲ့ အရှင်သခင် အဖြစ် ပြန်လည် ထွန်းကားလာတဲ့ စပါတာ အနေနဲ့ သီအိုနီယာ ဟာ ပြဿနာ တစ်ခု ဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်စရာ မလိုတော့ဘူး။ ဆန့်ကျင်ဘက် အနေနဲ့၊ ပယ်လိုပွန်နီးစ် နဲ့ အေဒရီယက်တစ် (Adriatic) ပင်လယ် တစ်ခုပဲ ခြားတဲ့ အပူလီယာ (Apulia) ကို မသိမ်းပိုက်နိုင်အောင် သီအိုနီယာ ရဲ့ တိုးချဲ့မှုကို သူတို့ ဟန့်တားသင့်တယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သီအိုနီယာ ဟာ စပါတာ ရဲ့ အာဏာကို လျစ်လျူရှုပြီး စပါတာ ကိုတောင် ခြိမ်းခြောက်ရဲတဲ့ 'ဂရိ' နိုင်ငံတော် တစ်ခု ဖြစ်လို့ စပါတာ နယ်မြေရဲ့ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်လိမ့်မယ် လို့ ယုံကြည်ကြတယ်။
အခြား တစ်ဖက်မှာတော့ အဂျီစီလော့စ် ဦးဆောင်တဲ့ (သီအိုနီယာ နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ ပိုပြီး သတိထားတတ်တဲ့) ရှေးရိုးစွဲ အကြီးအကဲတွေက ယုံကြည်ကြတာက - စပါတာ ဟာ ဂရိရဲ့ အရှင်သခင် ပြန်ဖြစ်လာတယ် ဆိုပေမယ့်၊ 'ဘုရင်၏ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်' ကို အားကိုးခဲ့ရတာ ဖြစ်ပြီး ကောရင့် စစ်ပွဲ မတိုင်ခင်ကလို မဟုတ်တော့ပါဘူး။ စပါတာ ဟာ အားနည်းသွားရုံသာမက သူတို့ရဲ့ ဩဇာတိက္ကမ လည်း ကျဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သီးဗီးစ်၊ အေသင် နဲ့ တခြား မြို့ပြနိုင်ငံတွေက စပါတာ ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ အချိန်မရွေး ပုန်ကန်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဂရိက မြို့တွေကို လုံးဝ ဖိနှိပ် ပေါင်းစည်းတာတွေ မလုပ်နိုင်သေးခင်မှာ၊ ဒီအင်အားကြီး နိုင်ငံတော်ကို မစော်ကားသင့်တဲ့ အပြင်၊ 'ဘုရင်၏ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်' အရ ဂရိမှာ စပါတာ ရရှိထားတဲ့ အာဏာကို ကျင့်သုံးရာမှာ သီအိုနီယာ ဝင်မစွက်ဖက်အောင် တားဆီးသင့်တယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့က သဘောတူညီချက်ကို သက်တမ်းတိုးရမယ် လို့ ယုံကြည်ကြတယ်။
"ဘုရင် အဂျီစီလော့စ်... သီအိုနီယာ နဲ့ ငါတို့ သဘောတူညီချက်က နောက်နှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ကုန်ဆုံးမှာ ဆိုတော့၊ အလောတကြီး ဆုံးဖြတ်စရာ မလိုသေးဘူး။ ဒီအရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စကို သေချာ စဉ်းစားဖို့ ငါတို့မှာ လေးလ အပြည့် အချိန် ရှိသေးတယ်" အဂျီစီပိုလစ် ရဲ့ ဦးလေး ပရက်ဇီတပ်စ် (Praxitas) က တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်တယ်။ "ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီကိစ္စက နောက်ဆယ်နှစ် အတွင်း စပါတာ ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ သက်ဆိုင်နေလို့ အရမ်း အရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့် ငါတို့ သတိထားရမယ်"
"နောက်ဆယ်နှစ် အတွင်း စပါတာ ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ ငါတို့ စတင်တော့မယ့် စစ်ပွဲနဲ့ သက်ဆိုင်နေတဲ့ သူ့ရဲ့ အရေးကြီးမှု ကြောင့်ပဲ၊ ငါတို့ကို အမြန်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ချစေချင်တာပဲ!" လို့ အဂျီစီလော့စ် က ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောလိုက်တယ်။
"ချော်ကီဒီယန် မဟာမိတ် အဖွဲ့ကို ငါတို့ ဆင်နွှဲမယ့် အရာက စစ်ပွဲ တစ်ခု မဟုတ်ဘူး၊ တိုက်ပွဲ တစ်ပွဲ သက်သက်ပဲ။ ငါတို့ တပ်ဖွဲ့ ချော်ကီဒီကီ ကျွန်းဆွယ်ပေါ် ခြေချလိုက်တာနဲ့၊ အိုလင်သပ်စ် တွေအတွက် အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်မှုပဲ စောင့်ကြိုနေလိမ့်မယ်" လို့ အသက် ၃၀ ရှိနေပြီ ဖြစ်တဲ့ အဂျီစီပိုလစ် က ယုံကြည်မှု ရှိရှိ ပြောလိုက်တယ်။ သူဟာ လူငယ် ဘုရင်သစ် ဘဝကနေ စပါတာ စစ်သည်တော်တွေ အသိအမှတ်ပြုတဲ့ ဘုရင် တစ်ပါး အဖြစ် ကြီးပြင်းလာခဲ့ပါတယ်။ တိုက်ပွဲ အများအပြားကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး၊ မန်တီနီးယား ကို ဖျက်ဆီးဖို့ တပ်ဖွဲ့ကိုတောင် ဦးဆောင်ခဲ့ဖူးလို့ ချီးကျူးမှု အများအပြားကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ အသက် ၆၀၊ ၇၀ အရွယ် အကြီးအကဲ တစ်စု ကြားမှာ မတ်တပ်ရပ်နေတဲ့ သူ့ရဲ့ ငယ်ရွယ်နုပျိုမှုက သိသာထင်ရှားနေပါတယ်။
စိတ်အားထက်သန်နေတဲ့ အဂျီစီပိုလစ် နဲ့ မတူဘဲ၊ အသက် ၅၀ ကျော်နေပြီ ဖြစ်ပြီး ခြေမသန်တဲ့၊ ဆံပင်ဖြူပြီး ခါးကိုင်းနေတဲ့ အဂျီစီလော့စ် က တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်တယ်။ "စစ်ပွဲ ဆိုတာ ကြိုတင် ခန့်မှန်းလို့ မရဘူး။ မဟုတ်ရင်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်က ငါတို့ မဟာမိတ် ဖိုစစ် (Phocis) ကို ကူညီမယ့် တိုက်ပွဲက ၁၀ နှစ်ကြာတဲ့ စစ်ပွဲကြီး အဖြစ် မထင်မှတ်ဘဲ ပြောင်းလဲသွားမှာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီစစ်ပွဲက ငါတို့ ခွန်အားတွေ အများကြီး ကုန်ခမ်းသွားစေလို့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ ငါတို့ရဲ့ ရန်သူဟောင်း ပါရှား ကို အားကိုးခဲ့ရတယ်လေ..."
အဂျီစီလော့စ် ရဲ့ စကားတွေက အကြီးအကဲတွေကို အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်စေပြီး တစ်ခါတလေ သက်ပြင်းချစေခဲ့တယ်။
"အခု ငါတို့ စစ်သည်တော်တွေက ပယ်လိုပွန်နီးစ် ကနေ ထွက်ခွာပြီး၊ ငါတို့ တစ်ခါမှ မတိုက်ခိုက်ဖူးတဲ့ ဂရိ မြောက်ပိုင်း ဒေသ ဖြစ်တဲ့ ချော်ကီဒီကီ ကျွန်းဆွယ်ကို သွားရတော့မယ်။ အဲဒီက အခြေအနေက တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးတယ်လို့လည်း ငါ ကြားတယ်။ မြို့ပြနိုင်ငံတွေ ကြားက ပြည်တွင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုတွေသာမက၊ လူဦးရေ ထူထပ်တဲ့ ဒေသ နှစ်ခု ဖြစ်တဲ့ မက်ဆီဒိုးနီးယား နဲ့ သက်ဆလီ တို့လည်း ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်။ သီးဗီးစ် နဲ့ အေသင် တို့ကတောင် သူတို့နဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိနေတယ် ဆိုတော့၊ ငါတို့ ဝင်စွက်ဖက်လိုက်တာက စစ်ပွဲသစ် တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်သလို ဖြစ်သွားမလား? ဒါကြောင့် ငါတို့ သတိရှိနေရမယ်!" အဂျီစီလော့စ် ရဲ့ စကားတွေက အကြီးအကဲတွေကို စဉ်းစားစေခဲ့တယ်။
"ချော်ကီဒီကီ ကို သွားတာက အဲဒီလို ဆိုးရွားတဲ့ ရလဒ်တွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ် ဆိုရင်၊ ခုနက ဘာလို့ ထောက်ခံခဲ့တာလဲ ဘုရင် အဂျီစီလော့စ်" လို့ ပရက်ဇီတပ်စ် က အဂျီစီလော့စ် ကို လှောင်ပြောင်လိုက်တယ်။
ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ အဂျီစီလော့စ် က မတုန်မလှုပ်ဘဲ ပြန်ချေပလိုက်တယ်။ "ငါက စပါတာ ရဲ့ အကျိုးစီးပွားအတွက် စစ်ထွက်တာကို ထောက်ခံခဲ့တာ။ ချော်ကီဒီယန် မဟာမိတ် အဖွဲ့သာ ဆက်လက် ကြီးထွားလာရင်၊ တခြား ဂရိ မြို့ပြနိုင်ငံတွေက သူတို့ကို အတုယူပြီး အချင်းချင်း မဟာမိတ် ဖွဲ့ကြလိမ့်မယ်။ အဲဒါက ငါတို့ရဲ့ 'ဘုရင်၏ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်' ကို အကျိုးမဲ့သွားစေရုံသာမက၊ ဂရိမှာ စပါတာ ရဲ့ ဩဇာတိက္ကမကိုပါ လှုပ်ခတ်သွားစေလိမ့်မယ်။ ဒါ့အပြင် မက်ဆီဒိုးနီးယား ကို စည်းရုံးပြီး ချော်ကီဒီကီ က ဂရိ မြို့ပြနိုင်ငံတွေကို သိမ်းပိုက်လိုက်ခြင်းအားဖြင့်၊ ပင်လယ်နက် ဆီ သွားတဲ့ ရေကြောင်း လမ်းကို ငါတို့ ပိုင်ဆိုင်နိုင်လိမ့်မယ်။ အဲဒါက အနာဂတ်မှာ အေသင် တွေ စပါတာ ကို မဆန့်ကျင်ရဲအောင် ခြောက်လှန့်နိုင်လိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် လုံခြုံရေး အရ၊ ဂရိ မြောက်ပိုင်း စစ်ပွဲ ကြီးထွားလာတဲ့ အခါ သီအိုနီယာ ဝင်မပါဘူး ဆိုတာ သေချာအောင် ငါတို့ မထွက်ခွာခင် သီအိုနီယာ နဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ဆက်ထားရမယ်။
ချော်ကီဒီကီ ကို သိမ်းပိုက်ပြီးရင်တောင်၊ အားဂပ်စ်၊ အေသင်၊ သီးဗီးစ်... စတဲ့ ငါတို့ကို နာကြည်းနေတဲ့ မြို့ပြနိုင်ငံတွေ ရှိနေသေးတယ်။ ပယ်လိုပွန်နီးစ် စစ်ပွဲ (Peloponnesian War) အပြီးမှာ ရှိခဲ့တဲ့ စပါတာ ရဲ့ ကြီးပွားချမ်းသာမှုကို ပြန်ရဖို့လည်း အချိန်လိုတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီအချိန် အတွင်း စပါတာ မှာ ကြီးမားတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ ဖြစ်လာအောင် ကြိုးစားနေချိန်မှာ အနောက် မြေထဲပင်လယ်မှာ ကောရင့် စစ်ပွဲတုန်းကလို နောက်ထပ် 'ပါရှား အခြေအနေ' မျိုး ထပ်ပေါ်လာတာကို ငါ မလိုချင်ဘူး! ပြီးတော့ သီအိုနီယာ နဲ့ ငါတို့ သဘောတူညီချက်ကို သက်တမ်းတိုးပြီးသွားရင်၊ ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သီအိုနီယာ တွေက သူတို့ ကတိကို ဆက်တည်လိမ့်မယ်..."
"ငါတို့က သဘောတူညီချက်ကို သက်တမ်းတိုးချင်ပေမယ့်၊ သီအိုနီယာ က သက်တမ်းတိုးဖို့ သဘောတူချင်မှ တူမှာ" လို့ ပရက်ဇီတပ်စ် က အေးစက်စက် ပြောလိုက်တယ်။
"အဲဒါက သီအိုနီယာ က စပါတာ အပေါ် မကောင်းကြံနေသလား ဆိုတာ သိဖို့ လုံလောက်ပါတယ်၊ ငါတို့ ကြိုတင် ကာကွယ်မှုတွေလည်း လုပ်ထားလို့ ရတာပေါ့" လို့ အဂျီစီလော့စ် က တည်ငြိမ်စွာ ပြန်ဖြေလိုက်တယ်။
"သီအိုနီယာ နဲ့ သဘောတူညီချက် သက်တမ်းတိုးဖို့ ကိုလိုနီတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် သွားရတာ စပါတာ ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေတယ်! ဒါကြောင့် သဘောတူညီချက် သက်တမ်းတိုးဖို့ သီအိုနီယာ ကို စပါတာ ဆီ လူလွှတ်ခိုင်းလိုက်ရင် မကောင်းဘူးလား" လို့ အဂျီစီပိုလစ် က စိတ်မပါ့တပါနဲ့ ပြောလိုက်တယ်။
သူနဲ့ ယှဉ်လျက် ရှိနေတဲ့ စပါတာ ဘုရင်ကို ကြည့်ပြီးနောက်၊ အဂျီစီလော့စ် မျက်နှာပေါ်မှာ အပြုံးဖျော့ဖျော့လေး ပေါ်လာပြီး သက်ကြီးရွယ်အို တစ်ယောက်ရဲ့ လေသံနဲ့ ဖျောင်းဖျလိုက်တယ်။ "ငါတို့ဆီမှာ 'တောက်ပတဲ့ အဝတ်အစားက ခိုင်ခံ့တဲ့ အဝတ်ကြမ်းလောက် မခိုင်ခံ့ဘူး' ဆိုတဲ့ စကားပုံဟောင်း တစ်ခု ရှိတယ်။ ငါတို့ကို ဝေဖန်ခံရစေတဲ့၊ ဂရိရဲ့ ဆယ်စုနှစ်ချီ ရန်သူဟောင်း ဖြစ်တဲ့ ပါရှား နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ဖို့တောင် ငါတို့ ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် လုပ်ခဲ့သေးတာပဲ။ မက်ဂနာ ဂရိ ကို ခရီးတစ်ခေါက် သွားရတာလောက်ကို ငါတို့က ဘာလို့ ဂရုစိုက်နေရမှာလဲ?! ကောရင့် စစ်ပွဲတုန်းက သီအိုနီယာ နဲ့ သဘောတူညီချက် ချုပ်ဖို့ ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် တောင်းဆိုခဲ့တာ ငါတို့ပဲ မဟုတ်ဘူးလား"
အဂျီစီလော့စ် ရဲ့ စကားတွေကြောင့် အကြီးအကဲတွေက ခေါင်းညိတ်လိုက်ကြပြီး၊ အဂျီစီပိုလစ် ကလည်း မချေပနိုင်တော့ပါဘူး။ အဂျီစီလော့စ် ဟာ အဲဒီတုန်းက ထီးနန်းကို မဖြစ်စလောက်လေးနဲ့ ရခဲ့ပြီး၊ သူ့ရဲ့ အကြီးမားဆုံး ထောက်ခံသူ လိုင်ဆန်ဒါ (Lysander) ကလည်း နှစ်အနည်းငယ် အကြာမှာပဲ တိုက်ပွဲမှာ သေဆုံးသွားပေမယ့်၊ ဂျီရိုရှား က သူ့ကို မစွန့်ပစ်ခဲ့ပါဘူး။ ဆန့်ကျင်ဘက် အနေနဲ့၊ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကျော် စီမံခန့်ခွဲပြီးနောက် စပါတာ မှာ သူ့ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုက ဆက်လက် ကြီးထွားလာခဲ့တယ်၊ အထူးသဖြင့် ဂျီရိုရှား မှာပါ။ ဒီစပါတာ အကြီးအကဲတွေက ငယ်ငယ်တုန်းက ရဲရင့်တဲ့ တပ်သားတွေ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခုတော့ အသက် ၆၀၊ ၇၀ အရွယ် အဘိုးကြီးတွေ ဖြစ်နေပြီမို့၊ အများစုက စွန့်စားရတာထက် တည်ငြိမ်မှုကို ပိုသဘောကျကြပါတယ်။
ပြီးတော့ အဂျီစီလော့စ် ဟာ လက်သီးထက် နည်းဗျူဟာကို ပိုသဘောကျတဲ့ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်ပြီး ပါရှား နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ဖို့ ပထမဆုံး အဆိုပြုခဲ့သူ ဖြစ်တာကြောင့်၊ ဒီကိစ္စကို မဲခွဲတဲ့ အခါ ဂျီရိုရှား က 'သဘောတူညီချက် သက်တမ်းတိုးဖို့ ချက်ချင်း ဆွေးနွေးရန် သီအိုနီယာ သို့ သွားရောက်ခြင်း' ကို အများစုက သဘောတူခဲ့ကြတယ်။
အဲဒီနောက် သူတို့က သီအိုနီယာ နဲ့ သဘောတူညီချက် လက်မှတ် ရေးထိုးဖို့ တာဝန်ရှိတဲ့ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ချီရီဆိုဖပ်စ် (Cheirisophus) ကို အမြန် ရွေးချယ်လိုက်ကြတယ်။
. . . . . . . . . . . .
စစ္စလီ အလယ်ပိုင်းက ဆီကဲလွိုင်း မြို့လေး တစ်မြို့မှာ ဆီကဲလွိုင်း လူမျိုးစု ခေါင်းဆောင် အများအပြား ထပ်မံ စုဝေးခဲ့ကြတယ်။
ထိပ်ဆုံးမှာ ထိုင်နေတာကတော့ တာနီကန် လူမျိုးစု ခေါင်းဆောင် အာခိုနစ် ပါ။ လူအုပ်ကြီးကို တစ်ချက် ကြည့်ပြီးနောက် သူက အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ ပြောလိုက်တယ်။ "ခေါင်းဆောင်တို့... သီအိုနီယာ က လာဒီရှန်၊ လာစီပီရေးတပ်စ် နဲ့ တခြားသူတွေကို ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီး မကြာခင် တရားစီရင်တော့မယ် ဆိုတဲ့ သတင်း သူရီ ကနေ ရောက်လာတယ်။ ဒါကြောင့် ငါတို့ အရင်က လုပ်ခဲ့တာတွေကို သီအိုနီယာ တွေ သိသွားလောက်ပြီ။ သူတို့ တပ်တွေကို ပြင်ဆင်ပြီး ငါတို့ကို စစ်ကြေညာနိုင်တယ်!"
သူ အဲဒီလို ပြောလိုက်တာနဲ့ လူအုပ်ကြီးထဲမှာ အကြီးအကျယ် ဆူညံသွားတယ်။
ခေါင်းဆောင်တွေ အံ့သြသွားကြပြီး၊ သူတို့ထဲက တစ်ယောက်က မတ်တပ်ရပ်ပြီး စိုးရိမ်တကြီး မေးလိုက်တယ်။ "ခေါင်းဆောင် အာခိုနစ်... ဒီသတင်းက တိကျသေချာရဲ့လား၊ ဒါမှမဟုတ် ကောလာဟလ သက်သက်ပဲလား"
"ငါက သေချာတယ် လို့ ပြောရင် မင်း ဘာလုပ်မလဲ? ခေါင်းဆောင် ဇီမာသစ် (Zemathis)!" အာခိုနစ် က သူ့ကို စားတော့မလို ပြင်းပြင်းထန်ထန် စိုက်ကြည့်လိုက်တယ်။
"အဲဒါက သေချာပေါက်... သေချာပေါက် သီအိုနီယာ ရဲ့ အထက်လွှတ်တော် ကို ရှင်းပြဖို့ လူတစ်ယောက် လွှတ်ရမှာပေါ့..." ဇီမာသစ် က တွေဝေစွာနဲ့ ပြောလိုက်တယ်။
"ဘာသွားရှင်းပြမှာလဲ" အာခိုနစ် နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ နောက်ထပ် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်တဲ့ အပီဒက်စ် (Apides) က မထီမဲ့မြင် လှောင်ပြောင်တဲ့ လေသံနဲ့ ပြောလိုက်တယ်။ "တခြား လူမျိုးစုတွေကို ဘာလို့ သိမ်းပိုက်ချင်တာလဲ၊ ပြီးတော့ သူတို့ မိန်းမတွေကို မင်းရဲ့ မယားငယ်တွေ အဖြစ် ဘာလို့ ယူထားတာလဲ ဆိုတာကို သွားရှင်းပြမှာလား"
အဲဒီနောက် သူ့ဘေးက ခေါင်းဆောင်တွေဆီကနေ လှောင်ရယ်သံတွေ ထွက်လာတယ်။
"သီအိုနီယာ တွေကို သွားတောင်းပန်နေလည်း အလကားပဲ!" အာခိုနစ် က ကုလားထိုင် လက်တန်းကို လက်သီးနဲ့ ထုလိုက်ပြီး မတ်တပ်ရပ်ကာ ခေါင်းဆောင်တွေကို ကြည့်လိုက်တယ်။ အဲဒီနောက် အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ ပြောလိုက်တယ်။ "သီအိုနီယာ က နိုင်ငံခြား လူမျိုးစုတွေကို ဘယ်လို ဆက်ဆံခဲ့လဲ ဆိုတာ ကြည့်လိုက်! သူတို့ လူကာနီးယား ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်! ဘရူတီ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်! မက်ဆာပီ ကို အတင်းအကျပ် သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်! ပြူစီတီ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်! အခု ဒေါနီ ကိုတောင် သိမ်းပိုက်နေပြီ! သီအိုနီယာ က နိုင်ငံခြား လူမျိုးစုတွေကို လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်ခွင့် ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး! လောဘကြီးတဲ့ သီအိုနီယာ ဘုရင်ရဲ့ မျက်လုံးထဲမှာ ငါတို့ ဆီကဲလွိုင်း တွေက နောက်ထပ် သိမ်းပိုက်ခံရမယ့် ပစ်မှတ် ဖြစ်နိုင်တယ်! ပြီးတော့ ငါတို့က သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်ပြီး တခြား လူမျိုးစုတွေကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့တာ ဆိုတော့၊ သူက စစ်ကြေညာဖို့ အကြောင်းပြချက် ရသွားပြီ။ သီအိုနီယာ တပ်တွေ စစ္စလီ ကို လာနေလောက်ပြီ!..."
လူတိုင်း စိုးရိမ်တကြီး ဆွေးနွေးလာကြလို့ ခေါင်းဆောင်တွေ ထပ်ပြီး ဆူညံသွားကြပြန်တယ်။
အဲဒီနောက် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်က ချက်ချင်း မေးလိုက်တယ်။ "အာခိုနစ်၊ ဒါဆို ငါတို့ ဘာလုပ်သင့်လဲ"
အပိုင်း (၆၂၇) ပြီးဆုံး
***