ချီရီဆိုဖပ်စ် ဟာ မသက်ပြင်းချဘဲ မနေနိုင်ဘူး။ 'သီအိုနီယာ တွေက တာရန်တို ပင်လယ်ကွေ့ကို သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ရေကန် တစ်ခုလို လုံးဝ ပြောင်းလဲပစ်လိုက်ပြီပဲ' ပြီးတော့ ဒီပင်လယ်ကွေ့က သီအိုနီယာ မြို့တွေဟာ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကနေတစ်ဆင့် ပိုပြီး နီးကပ်စွာ ဆက်သွယ်ထားကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ တာရန်တို ပင်လယ်ကွေ့ ဒီလောက် စည်ကားပြီး ကြီးပွားချမ်းသာနေရတဲ့ နောက်ထပ် အကြောင်းရင်း တစ်ခု ရှိသေးတယ် ဆိုတာကို ချီရီဆိုဖပ်စ် မသိပါဘူး။ အဲဒါကတော့ တခြား မြေထဲပင်လယ် မြို့ပြနိုင်ငံတွေက ရေကြောင်း ကုန်သည်တွေ အစိုးရိမ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ပင်လယ်ဓားပြတွေ ဒီမှာ လုံးဝ မရှိတာပါပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ရိုစီယာနမ် (Roscianum) စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းနဲ့ တာရန်တို စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းက ပထမ ရေတပ် အုပ်စုပိုင် စစ်သင်္ဘောတွေဟာ နေ့တိုင်း ပင်လယ်ကွေ့ အတွင်း ကင်းလှည့်ပြီး စည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းကာ သင်္ဘောတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အာမခံပေးနေလို့ပါ။
. . . . . . . . . . . .
ချီရီဆိုဖပ်စ် က ဒီပင်လယ်ကွေ့ရဲ့ အသက်ဝင်လှတဲ့ မြင်ကွင်းကို အေသင် က ပီရီးယပ်စ် (Piraeus) ဆိပ်ကမ်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်နေချိန်မှာ၊ ကူနိုဂီလာတာ ရဲ့ ဒုတိယသား ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ (Dicaeogelata) ဟာ စစ်ဘက်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနဆီကနေ အရေးပေါ် အကြောင်းကြားစာ တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့တယ်။ လီဂျင်တပ်မှူး အဲလက်ဇီးယပ်စ် (Alexius) ဆီက ခွင့်ပြုချက် ရပြီးနောက်၊ သူဟာ ဒေါနီ ကနေ မြင်းကို အမြန် ဒုန်းစိုင်းနှင်လာခဲ့ပြီး လမ်းဘေး တည်းခိုခန်းတွေမှာ မြင်း အကြိမ်ကြိမ် လဲခဲ့ရတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ သူဟာ ညနေစောင်းမှာ တာရန်တို စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းကို ရောက်လာတယ်။
တာရန်တို စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းဟာ သီအိုနီယာ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုရဲ့ ပင်မ အခြေစိုက် စခန်းပါ။ သီအိုနီယာ ရဲ့ လွတ်လပ်သော မြို့ အဖြစ် အတင်းအကျပ် သတ်မှတ်ခံရပြီးနောက်၊ သီအိုနီယာ ရေတပ်က (အီတလီ တောင်ပိုင်း စစ်ပွဲမှာ သင်္ဘောတွေ အများကြီး ရလိုက်လို့) အရမ်း ကြီးထွားလာပြီး သူရီ ဆိပ်ကမ်းမှာ မဆံ့တော့တဲ့အတွက် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် ဆီကလီယန် (Seclian) က ဆိပ်ကမ်းသစ် တစ်ခု တောင်းဆိုခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့် သူက ဆိပ်ကမ်းကို တာရန်တို ရဲ့ ဆိပ်ကမ်းကြီးဆီ ပြောင်းရွှေ့တာ ပိုကောင်းမယ်လို့ အကြံပြုခဲ့တယ်။
ဒါးဗို့စ် က လွယ်လွယ်ကူကူ သဘောတူလိုက်ပေမယ့် သူက စစ်ရေး အရ အဆင်ပြေရုံတင် တွေးခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ တာရန်တို မှာ ရေတပ် ရှိနေခြင်းအားဖြင့်၊ ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ဒီမြို့ပြနိုင်ငံကို စောင့်ကြည့် ဟန့်တားနိုင်မှာပါ။ ဒါ့အပြင် တာရန်တို ဟာ ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေး အင်အားကြီး နိုင်ငံဟောင်း တစ်ခု ဖြစ်လို့၊ ရေတပ်အတွက် တပ်သား အရင်းအမြစ်ကောင်းတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အရည်အချင်းရှိပြီး အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ သင်္ဘောသားတွေ၊ တံငါသည်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ သူတို့ကို လေ့ကျင့်ပေးလိုက်ရင် သီအိုနီယာ ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ နိုင်ငံရေး ဒဿနတွေကို စတင် လက်ခံလာမှာ ဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီကနေ တစ်ဆင့် တာရန်တို တွေကို လွှမ်းမိုးနိုင်မှာပါ။
သီအိုနီယာ ရဲ့ တောင်းဆိုမှုကို ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အခါ၊ တာရန်တို အနေနဲ့ ဆိပ်ကမ်းရဲ့ အနောက်ဘက် အပိုင်းကို သီအိုနီယာ ရေတပ်ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု အောက်ကို စိတ်မပါ့တပါနဲ့ လွှဲပြောင်းပေးဖို့ပဲ သဘောတူနိုင်ခဲ့တယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အဲဒီနေရာကို လူသူကင်းမဲ့စွာ ထားထားတာ ကြာပြီလေ။
ရေတပ် ဝင်လာတာနဲ့ အမျှ ဆိပ်ကမ်းကြီးရဲ့ အနောက်ဘက်ကနေ မက်တာပွန်တမ် (Metapontum) အရှေ့ဘက် အထိ မြေတွေဟာ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု အောက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိသွားတယ်။ တာရန်တို တွေဟာ အီတလီ တောင်ပိုင်း စစ်ပွဲမှာ သေဆုံးဒဏ်ရာရမှု များပြားခဲ့လို့ နယ်စပ်နားက မြေတွေကို ဂရုစိုက်ဖို့ လူအလုံအလောက် မရှိတာရယ်၊ ဒါးဗို့စ် ရဲ့ ပါးနပ်တဲ့ ဖိအားပေးမှုတွေရယ်ကြောင့်၊ ဒီမြေတွေကို ဒီမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုက သင်္ဘောသားတွေ၊ အဲဒီအထဲမှာ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုထဲ ဝင်လာတဲ့ တာရန်တို အရပ်သား သင်္ဘောသား အများအပြား အပါအဝင် သူတို့ကို ခွဲဝေပေးလိုက်ပါတယ်။
လောလောဆယ် ဒီစစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းမှာ ထရိုင်ရီမီ (Trireme) နဲ့ တခြား စစ်သင်္ဘော အကြီးအသေး စုစုပေါင်း ၁၅၀ လောက် ရှိပါတယ်။ ရိုစီယာနမ် စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းက ထရိုင်ရီမီ ၅၀ နဲ့ တခြား စစ်သင်္ဘောတွေကိုပါ ပေါင်းလိုက်ရင်၊ စစ်သင်္ဘော ၃၅၀ ကျော် ရှိတဲ့ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုဟာ သီအိုနီယာ ရေတပ်မှာ အင်အား အကောင်းဆုံး ရေတပ် အုပ်စု ဖြစ်လာပါတယ်။
သင်္ဘော အရေအတွက် ဒီလောက် များနေတာတောင်မှ၊ တာရန်တို စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းမှာ သင်္ဘောတွေ ထပ်ထားဖို့ ခြောက်သွေ့တဲ့ သင်္ဘောကျင်း (Dry docks) တွေ တည်ဆောက်ဖို့ နေရာလွတ် အလုံအလောက် ရှိနေသေးတာက သူ့ရဲ့ ကြီးမားမှုကို ပြသနေပါတယ်။ ဆိပ်ကမ်းထဲက ပင်လယ်ပြင်ကလည်း ကျယ်ဝန်းလို့ အတိုင်းအတာ သေးငယ်တဲ့ လေ့ကျင့်မှု တချို့တောင် လုပ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါက ဆိပ်ကမ်းရဲ့ မြင်ကွင်း တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး ကမ်းခြေက လူတွေကို မကြာခဏ ရပ်ကြည့်စေပါတယ်။
ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ ဟာ အဲလက်ဇီးယပ်စ် ရဲ့ ထောက်ခံစာကို စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းက အစောင့်ဆီ ပေးပြီးမှသာ အထဲ ဝင်ခွင့် ရခဲ့ပါတယ်။ ဒါတောင်မှ သူက စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းမှာ သင်္ဘောကို အချိန်အတော်ကြာ စောင့်နေရသေးတယ်။
"ငါ့ဘေးက ဆိပ်ခံတံတား ပေါ်မှာ အမြန်ရွက်လွှင့် သင်္ဘောလွတ်တွေ ရှိနေတာတောင်၊ ငါ့ကို ဒီမှာ စောင့်ခိုင်းထားတာလား?!" ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ အနည်းငယ် ဒေါသထွက်လာတယ်။
သူ သင်္ဘောပေါ် ရောက်သွားမှ လူတစ်ယောက် အခန်းထဲက ထွက်လာပြီး သူ့ကို ရှင်းပြတယ်။ "တကယ် တောင်းပန်ပါတယ်! ခုနက ရိုစီယာနမ် စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းကနေ ဒေါနီ ကို ထောက်ပံ့ရေး ပစ္စည်း တချို့ အရေးတကြီး ပြောင်းရွှေ့ဖို့ ရှိနေလို့၊ စစ်ဘက် ဆိပ်ကမ်းက ဝန်ထမ်းတွေ အဲဒါနဲ့ အလုပ်ရှုပ်နေလို့ပါ"
"ရှေ့တန်းကို ထောက်ပံ့ရေး ပစ္စည်း ပို့တာက နိုင်ငံတော်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စပါ" ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ ဟာ အဲဒီလူကို မြင်တာနဲ့ သင်္ဘော ဘာလို့ နောက်ကျလဲ ဆိုတာ ချက်ချင်း နားလည်သွားတယ်။ အဲဒီနောက် သူက အထိတ်တလန့်နဲ့ ရိုသေစွာ ပြောလိုက်တယ်။ "ပြီးတော့ အရှင် ဆီကလီယန် ကိုယ်တိုင် လာပို့ပေးတာ ဆိုတော့ ကျွန်တော် ဘယ်လို ကျေးဇူးတင်ရမှန်းတောင် မသိတော့ပါဘူး!"
သီအိုနီယာ ရေတပ်ရဲ့ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း ဆီကလီယန် ဟာ အီတလီ တောင်ပိုင်း စစ်ပွဲ အတွင်း အနောက် မြေထဲပင်လယ်မှာ လွှမ်းမိုးထားတဲ့ ဆီရာကျု ရေတပ်ကို သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် အနိုင်ယူဖို့ ဦးဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး၊ မက်ဂနာ ဂရိ နဲ့ စစ္စလီ ကြားက ပင်လယ်ပြင်ကို ထိန်းချုပ်ကာ ဆီရာကျု ကို အနိုင်ယူရာမှာ အဓိက အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့လို့ သီအိုနီယာ တွေ ကိုးကွယ်တဲ့ သူရဲကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးပြီး သီအိုနီယာ နယ်မြေ တိုးချဲ့ပြီးနောက်၊ ဒါးဗို့စ် ဟာ ကြီးမားတဲ့ ရေတပ်ကို ၄ စု ခွဲလိုက်ရတယ်။ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုက တာရန်တို မှာ အခြေချပြီး တာရန်တို ပင်လယ်ကွေ့ရဲ့ ရေကြောင်း လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်တယ်။ ဒုတိယ ရေတပ် အုပ်စုက ကာတာနီးယန်း လွင်ပြင်မှာ အခြေချပြီး စစ္စလီ က သီအိုနီယာ မြို့ပြနိုင်ငံတွေရဲ့ ရေကြောင်း လုံခြုံရေးကို စောင့်ကြပ်တယ်။ တတိယ ရေတပ် အုပ်စုက တရီနာ (Terina) မှာ တပ်စွဲပြီး တိုင်ရီနီးယန်း (Tyrrhenian) ပင်လယ်က သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ရေကြောင်း အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်တယ်။ စတုတ္ထ ရေတပ် အုပ်စုကတော့ ဘရင်ဒီစီ မှာ ရှိပြီး အေဒရီယက်တစ် ပင်လယ်က သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ နယ်မြေ လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒါးဗို့စ် က ဆီကလီယန် ကို သီအိုနီယာ ရေတပ်ရဲ့ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် အဖြစ် ပြန်မခန့်တော့ဘူး။ အဲဒီအစား ပထမ ရေတပ် အုပ်စုရဲ့ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် နေရာကို ယူခိုင်းတယ်။ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုရဲ့ အင်အားက အဲဒီတုန်းက သီအိုနီယာ ရေတပ်ထက် အများကြီး သာလွန်နေပြီ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ရေတပ်ရဲ့ အကြီးအကဲ ကနေ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုရဲ့ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် အဖြစ် ရာထူး ချခံရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဒါးဗို့စ် က အထက်လွှတ်တော် ကို အဆိုပြုပြီး ဆီကလီယန် ကို သီအိုနီယာ အထက်လွှတ်တော် အမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်စေခဲ့လို့ ဆီကလီယန် ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အဆင့်အတန်းကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ပြီးတော့ သူဟာ ဟန်နီပိုလစ် (Henipolis) ပြီးရင် အသက် ၃၀ အောက် ဒုတိယ အသက်အငယ်ဆုံး အထက်လွှတ်တော် အမတ် ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ဒါ့အပြင် ရေတပ်ကို ဖြိုခွဲပြီးနောက် ဒါးဗို့စ် က ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် ရာထူးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်လို့ ဆီကလီယန် ဘာမှ မကျေမနပ် ပြောစရာ မရှိတော့ပါဘူး။
အဲဒီနောက် ဆီကလီယန် ဟာ တာရန်တို မှာ တာဝန်ယူဖို့ သွားပြီး အဲဒီမှာ ၁၀ နှစ်ကြာ နေခဲ့တယ်။ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စတွေကလွဲရင်၊ ပုံမှန် အထက်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွေကို တက်ရောက်ဖို့ သူရီ ကို သူ ရှားရှားပါးပါးပဲ ပြန်လာတတ်တယ်။ အဲဒီတုန်းက လူငယ် သူရဲကောင်း ဟာ အခုတော့ သက်လတ်ပိုင်း အရွယ်ကို ရောက်နေပြီး မာနတွေလည်း လျော့နည်းသွားပါပြီ။ အခုချိန်မှာ သူက ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ ကို ညင်သာတဲ့ မျက်နှာထားနဲ့ ကြည့်နေတယ်။ "ငါလည်း မင်းအဖေရဲ့ အသုဘကို လာတက်မလို့ပါ"
သူ့ရဲ့ ကွယ်လွန်သွားပြီ ဖြစ်တဲ့ ဖခင် အကြောင်း ပြောတဲ့အခါ၊ ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ ဟာ ကြီးမားတဲ့ နာကျင်မှုကို ခံစားလိုက်ရတယ်။ ဖခင် မသေခင်မှာ အဖော်မပြုပေးနိုင်ခဲ့တာက သူ့တစ်သက်တာ နောင်တ တစ်ခု ဖြစ်သွားလို့ပါ။
အဲဒီနောက် ဆီကလီယန် က ပေါ့ပေါ့ပါးပါး မေးလိုက်တယ်။ "ဒေါနီ တွေနဲ့ စစ်ပွဲက ဘယ်လိုလဲ"
"အတော်လေး အဆင်ပြေပါတယ်။ ငါတို့ ဟာဒိုးနီးယား (Herdonia) နဲ့ အော့စ်ကူလမ် (Ausculum) မြို့တွေကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီ။ လောလောဆယ် ငါတို့ တပ်ဖွဲ့က ဒေါနီ ရဲ့ ဗဟိုမြို့ ဖြစ်တဲ့ လူဆီရာ (Lucera) ကို ချဉ်းကပ်နေပြီး ဝိုင်းရံဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်။ လက်ရှိ အခြေအနေ အရ ခန့်မှန်းရရင်၊ တခြား ဒေါနီ လူမျိုးစုတွေနဲ့ မြို့တွေက လူဆီရာ မြို့ကို ကူညီမယ့် အရိပ်အယောင် မပြကြလို့ ဒီနှစ် မကုန်ခင် စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးလိမ့်မယ်လို့ ငါတို့ ခန့်မှန်းထားတယ်"
သူ ပါဝင်နေတဲ့ စစ်ပွဲ အကြောင်း ပြောတဲ့အခါ ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ ဟာ အနည်းငယ် စိတ်လှုပ်ရှားပြီး ပျော်ရွှင်နေတယ်။
သတင်းကောင်းကို ကြားရတော့ ဆီကလီယန် က သက်ပြင်းချလိုက်တယ်။ "ကုန်းပေါ်မှာ တပ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင် တိုက်ရတာက ပိုကောင်းပါတယ်!" အီတလီ တောင်ပိုင်း စစ်ပွဲ အပြီးမှာ၊ သီအိုနီယာ နိုင်ငံတော်ဟာ အမြဲတမ်း ငြိမ်းချမ်းနေခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မက်ဆာပီ၊ ပြူစီတီ နဲ့ ဒေါနီ တို့ကို သိမ်းပိုက်ဖို့ သူတို့ စတင်ခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲ သုံးခုက အတိုင်းအတာ သေးငယ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီစစ်ပွဲတွေက သီအိုနီယာ နဲ့ နီးပြီး ရန်သူရဲ့ ရေတပ်ကလည်း အရမ်း အားနည်းလွန်းလို့ သီအိုနီယာ ရဲ့ အဓိက ရေပြင်ကို ကာကွယ်နေရတဲ့ ပထမ ရေတပ် အုပ်စုက တိုက်ပွဲဝင်စရာ မလိုခဲ့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ် အတွင်း ဆီကလီယန် ဟာ တိုက်ပွဲ ထပ်မဝင်ခဲ့ရလို့ သူ့ရင်ထဲမှာ ဘယ်လိုလုပ် နောင်တ မရဘဲ နေမလဲ။
ဒိုင်စီအိုဂီလာတာ သူရီ ကို ရောက်တဲ့ အချိန်မှာ၊ သူ့အစ်ကို ဆိုစတရာတပ်စ် နဲ့ သူ့မိသားစုက အသုဘ အခမ်းအနားကို ပြင်ဆင်ပြီးနေပါပြီ။
ကူနိုဂီလာတာ ရဲ့ ဇနီးက စောစောစီးစီး ဆုံးပါးသွားခဲ့လို့၊ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့တဲ့ ဂရိ ရိုးရာ ဓလေ့ အတိုင်း သူ့ကို ရေချိုးပေးတာ၊ ရေမွှေး ဆွတ်ပေးတာ၊ ခမ်းနားတဲ့ အဝတ်အစားတွေ ဝတ်ဆင်ပေးတာတွေကို သူ့သမီးအကြီးဆုံးနဲ့ ချွေးမ နှစ်ယောက်ကပဲ လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့တယ်။ ဒါ့အပြင် ဆိုစတရာတပ်စ် ဟာ သူ့အိမ်ရှေ့မှာ သစ်သားနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ အမှတ်တရ ခန်းမကြီး တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက် ကူနိုဂီလာတာ ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို အမှတ်တရ ခန်းမထဲက ဆေးဖက်ဝင် အပင်တွေ ခင်းထားတဲ့ ကုတင်ပေါ်မှာ တင်ထားပြီး၊ သူ့ဝိညာဉ်က ကူးတို့သမား ချာရွန် (Charon) ကို ကူးတို့ခ ပေးနိုင်ဖို့ ပါးစပ်ထဲမှာ ငွေပြား တစ်ပြား ထည့်ပေးထားတယ်။
အမှတ်တရ ခန်းမနဲ့ အခေါင်းကို ပြင်ဆင်ပြီးတာနဲ့၊ သီအိုနီယာ ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အသုဘ ဓလေ့ ထုံးစံ အလှည့် ရောက်လာတယ်။ ဟေးဒီးစ် ဘုရားကျောင်းရဲ့ ဘုန်းတော်ကြီးချုပ် ပလီစီနက်စ် က ဘုန်းတော်ကြီးတွေနဲ့ ဘုန်းတော်ကြီးမ တွေကို အမှတ်တရ ခန်းမ ရှေ့ကို ဦးဆောင်လာပြီး၊ သူ အီလီဆီယမ် ကို မြန်မြန်နဲ့ ချောချောမွေ့မွေ့ ဝင်ရောက်နိုင်ဖို့ ဆုတောင်းရင်း သူ့အတွက် ဓမ္မတေး စတင် သီဆိုကြတယ်။ သာမန် အသုဘ အခမ်းအနားတွေ ဆိုရင် ဟေးဒီးစ် ဘုန်းတော်ကြီး တစ်ယောက်ပဲ တက်ရောက်ဖို့ လိုပေမယ့်၊ ကူနိုဂီလာတာ ကတော့ ထူးခြားတဲ့ အဆင့်အတန်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင် လက္ခဏာ ရှိသူလေ။ ဒါကြောင့် ဒါးဗို့စ် ရဲ့ ညွှန်ကြားချက် မပါဘဲနဲ့တောင်၊ ပလီစီနက်စ် ကိုယ်တိုင် ပင်မ ဟေးဒီးစ် ဘုရားကျောင်းက အဓိက ဝန်ထမ်းတွေကို ခေါ်လာခဲ့တာပါ။
သူ့သမက် ဟီရဲလော့စ် အပါအဝင် ကူနိုဂီလာတာ ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေဟာ နောက်နေ့မှာ အနက်ရောင် ဝတ်ဆင်ထားကြတယ်။ အားလုံးက အခေါင်းရှေ့မှာ လေးနက်တဲ့ မျက်နှာထားတွေနဲ့ ရပ်နေကြပြီး၊ သူ့သမီးနဲ့ ချွေးမ တို့ကတောင် သူတို့ရဲ့ ဝမ်းနည်းမှုကို ဖော်ပြဖို့ ဓလေ့ထုံးစံ အတိုင်း ဆံပင်ကို တိုအောင် ညှပ်ထားကြတယ်။
မနက်စောစောမှာတော့ ဒါးဗို့စ် ဟာ သူ့ဇနီး နှစ်ယောက် ဖြစ်တဲ့ ချီရီစတိုယာ နဲ့ အက်ဂနက်စ်၊ ပြီးတော့ ဆင်သီယာ နဲ့ ကရိုတိုကာတက်စ် အပါအဝင် သူ့ကလေး ၆ ယောက်နဲ့ အတူ အမှတ်တရ ခန်းမကို ရောက်လာတယ်။ ဒါးဗို့စ် က ကူနိုဂီလာတာ ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို သလဲရွက်တွေနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ ပန်းခွေ ချပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီနောက် သူ့မိသားစုကို ဦးဆောင်ပြီး လေးနက်စွာ အလေးပြုကာ ဟေးဒီးစ် ရဲ့ ဓမ္မတေးကို သီဆိုခဲ့ကြတယ်။ ကူနိုဂီလာတာ ရဲ့ ဆွေမျိုး တချို့ကို နှစ်သိမ့်စကား အနည်းငယ် ပြောပြီးနောက်၊ ဒါးဗို့စ် မိသားစုဟာ အပြင်ထွက်လာပြီး မီးလင်းဖို အပြင်ဘက်မှာ ထားတဲ့ ရေစည်ထဲက ရေတွေနဲ့ လက်တွေ၊ မျက်နှာတွေကို ဆေးကြောပြီး ထွက်ခွာသွားကြတယ်။
ဘုရင် ဒါးဗို့စ် ထွက်သွားပြီးနောက်၊ ကူနိုဂီလာတာ ကို ဂါရဝပြုဖို့ လူတွေ ပိုများလာတယ်။
ပထမဆုံး ရောက်လာတာကတော့ အန်စီတာနော့စ် (Ansitanos) နဲ့ ဘားကပ်စ် (Burkes) တို့လို ကူနိုဂီလာတာ နဲ့ ခင်မင်မှု နက်ရှိုင်းတဲ့ သူရီ က သူငယ်ချင်းဟောင်းတွေပါ။ အဲဒီနောက် သီအိုနီယာ ရဲ့ အုတ်မြစ် ချရာမှာ သူနဲ့ အတူ အလုပ်ကြိုးစားခဲ့တဲ့ ကော်နီးလီယပ်စ်၊ ထရီတိုဒီမော့စ်၊ ရာဖီးယပ်စ်၊ ပရိုတီဆီလော့စ် (Protesilaus)၊ စထရွမ်ဘိုလီ... တို့လို အထက်လွှတ်တော် အမတ်တွေ ရောက်လာကြတယ်။ နောက်ထပ် ကတော့ ကာပပ်စ်၊ ဖီလီးဆီးယပ်စ်၊ အမင်တပ်စ်... နဲ့ ကူနိုဂီလာတာ ဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အမြဲ ထောက်ခံပြီး စစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်လို့ မကျေနပ်ကြပေမယ့် သူ့ရဲ့ အရည်အချင်းနဲ့ စရိုက်ကို လေးစားတဲ့ ကြေးစားဟောင်း အထက်လွှတ်တော် အမတ်တွေပါ။ အဲဒီနောက် သူနဲ့ ၁၀ နှစ်ကျော် အတူနေခဲ့ပြီး သူ့ရဲ့ ဂရုစိုက်မှုကို အများကြီး ရရှိခဲ့တဲ့ ဆီဒရမ်၊ ဗက်စပါ၊ ဟီမွန်... နဲ့ တခြား နိုင်ငံခြား အထက်လွှတ်တော် အမတ်တွေ ပါ။ သူ တန်ဖိုးထားပြီး ထောက်ခံပေးခဲ့တဲ့ အန်ဒရိုလစ် (Androlis)၊ ဆစ်ပရပ်စ် နဲ့ လိုင်ဆီးယပ်စ်... လို အထက်လွှတ်တော် အမတ်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒီနောက် အီတလီ တောင်ပိုင်း စစ်ပွဲ အပြီးမှာ အထက်လွှတ်တော် ထဲ ဝင်လာတဲ့ အထက်လွှတ်တော် အမတ် အမြောက်အမြား လိုက်ပါလာပါတယ်။
အပိုင်း (၆၃၀) ပြီးဆုံး
***