လီဟောင်သည် ထိုအဖိုးအို၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အစွမ်းကို ခံစားမိသည်။ ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုး၏ လောကဦးနတ်ဝိညာဉ်ကို ပိုးမွှားတစ်ကောင်ကို ဖိချေလိုက်သကဲ့သို့ မည်သည့် လှုပ်ခတ်မှုမျှ မရှိဘဲ တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာဖြင့် အလွယ်ဆကူ သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ အံ့ဩစရာပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုသူမှာ လီဟောင်အပေါ် ရန်လိုစိတ် မရှိပေ။ မဟုတ်ပါက လီဟောင်သည်လည်း ထိုနတ်ဆိုးနှင့်အတူ သေဆုံးသွားလောက်ပြီ ဖြစ်သည်။
ခေတ္တမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် လီဟောင်သည် ဖြည်းညှင်းစွာ ဆင်းသက်လိုက်သည်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် ‘နှစ်ဖက်နတ်ဆိုးချိုင့်ဝှမ်း’ အတွင်းရှိ ‘အင်မော်တယ်လမ်းစဉ် ဥပဒေသ’ များ၏ ဖိနှိပ်မှုမှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ လီဟောင်သည် ဤနေရာရှိ လောကမှာ အလွန်ပင် သိပ်သည်းကျစ်လျစ်နေပြီး ရှေးဟောင်းစစ်မြေပြင်တစ်ခုပေါ်တွင် ရောက်နေသကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရသည်။
‘ဒါဟာ ‘အစစ်အမှန်နယ်မြေ’ ရဲ့ မြေဆီလွှာ ဖြစ်ပုံရတယ်’
အဝေးရှိ တရားထိုင်သည့် ဖျာများပေါ်မှ သူတော်စင်အချို့မှာ လူသစ်ရောက်လာသည်ကို သတိထားမိကြသဖြင့် လှည့်ကြည့်ကြသည်။ လီဟောင်မှာ ‘ဒုတိယကပ်ဘေးသူတော်စင်’ တစ်ဦး၏ စွမ်းအားသာရှိသော ဝိညာဉ်အကြွင်းအကျန် ဖြစ်နေသည်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ သူတို့မှာ မပြုံးဘဲ မနေနိုင်ကြတော့ပေ။
“နောက်ထပ် လူသစ်တစ်ယောက် ရောက်လာပြန်ပြီပဲ၊ တော်တော်လေးကို ဒုက္ခရောက်လာပုံရတယ်”
“နတ်ဆိုးတွေရဲ့ လိုက်လံတိုက်ခိုက်တာကို ခံရလို့ ဝိညာဉ်ပဲ ကျန်တော့တဲ့အထိ ဒီကို ထွက်ပြေးလာရတာဆိုတော့၊ တော်တော်လေးကို အသည်းအသန် ဖြစ်ခဲ့ပုံပဲ”
“ဒါပေမဲ့ အခုတော့ သူ ကံကောင်းသွားပြီလို့ ပြောရမှာပေါ့”
“ငါ သိချင်တာက... အပြင်လောကမှာ အခုက ဘယ်နှစ်ခုနှစ် ဖြစ်နေပြီလဲ ဆိုတာပဲ”
သူတော်စင်များက ပြုံးရယ်လျက် စကားပြောနေကြစဉ်၊ လီဟောင်သည် ကောက်ရိုးအိမ်ဘေးရှိ အဖိုးအို၏ ရှေ့သို့ ဆင်းသက်လိုက်ပြီး လက်နှစ်ဖက်ကို ဆုပ်ကိုင်ကာ ဂါရဝပြုလိုက်သည်။ “အဖိုးအို... ကူညီပေးခဲ့တဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ”
အဖိုးအိုသည် လီဟောင်ကို ဖြည်းညှင်းစွာ စိုက်ကြည့်နေသည်။ သူ၏ မျက်နှာတွင် နူးညံ့သော အပြုံးတစ်ခု ရှိနေပြီး ကြည့်လေလေ ထိုအပြုံးမှာ ပိုမို နက်ရှိုင်းလာလေ ဖြစ်ကာ ပြောလိုက်သည်။ “ရှားရှားပါးပါးပဲ... မင်းက ‘နတ်ဘုရားအရိုး’ ကိုတောင် ကျင့်ကြံအောင်မြင်ထားတာပဲ။ ငါ့ရဲ့ အကူအညီ မပါရင်တောင် အဲဒီနတ်ဆိုးက မင်းကို သတ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး”
လီဟောင်၏ နှလုံးသားမှာ အနည်းငယ် လေးလံသွားသည်။ သူ၏ လောကဦးနတ်ဝိညာဉ်မှာ ဤနေရာရှိ ဥပဒေသများ၏ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ‘နတ်ဘုရားအရိုး’ ကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအခိုက်အတန့်တွင် သူ၏ ဝိညာဉ်မှာ အချိန်မရွေး ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်လောက်အောင် အလွန် အားနည်းနေပုံ ပေါက်သော်လည်း ထိုအဖိုးအိုက တစ်ချက်ကြည့်ရုံဖြင့် သူ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော စွမ်းအားကို မြင်နိုင်ခြင်းမှာ အလွန် ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းလွန်းသည်။
သို့သော် ထိုသူသည် ‘စစ်မှန်သော အင်မော်တယ်’ ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုး၏ ဝိညာဉ်ကို အလွယ်တကူ ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထိုစွမ်းရည်မှာ အနည်းဆုံးတော့ ‘အင်မော်တယ် ဘုရင်နယ်ပယ်’ တွင် ရှိပေလိမ့်မည်။
“အဖိုးအို... ဒီနေရာက ဘယ်လိုနေရာမျိုးလဲ”
လီဟောင်က ပတ်ဝန်းကျင်ကို စူးစမ်းကြည့်ရင်း သိချင်စိတ်ဖြင့် မေးလိုက်သည်။ ‘နှစ်ဖက်နတ်ဆိုးချိုင့်ဝှမ်း’ ၏ အောက်ခြေတွင် ဤကဲ့သို့သော မြင်ကွင်း၊ အခြား လောကတစ်ခု ရှိနေလိမ့်မည်ဟု မည်သူက ထင်ထားမည်နည်း။
“ဟိုဘက်မှာ ရှိတာကတော့ ‘ကောင်းကင်ဘုံကပ်ဘေးနန်းတော်’ ပဲ၊ ငါကတော့ အဲဒီနေရာရဲ့ စောင့်ရှောက်သူပေါ့”
အဖိုးအိုက လက်ညှိုးညွှန်ပြလိုက်ရာ... ကောင်းကင်သို့ ထိုးထွက်နေသော၊ မရေမတွက်နိုင်သော လှေကားထစ်များ ရှိသည့် ဧရာမ နန်းတော်ကြီးမှာ အလွန် ခန့်ညားထည်ဝါလွန်းသည်။
သူသည် လီဟောင်ကို ကြည့်လိုက်ရာ သူ၏ မျက်လုံးထဲမှ အပြုံးများ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး နက်နဲသော အကြည့်များဖြင့် အစားထိုးလိုက်ကာ မေးလိုက်သည်။ “အဲဒီ အကောင်က ဒီကို ဘယ်လို ရောက်လာတာလဲ ‘ဆန်းကြယ်ဂိတ်တံခါး’ ပျက်စီးသွားလို့ အဲဒီကနေ ဖောက်ထွက်လာတာလား”
‘ကောင်းကင်ဘုံကပ်ဘေးနန်းတော်လား’... လီဟောင်၏ ရင်ထဲတွင် တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။ နန်ကုန်းကျန့် ပြောဖူးသည်မှာ ဤ ‘ကောင်းကင်ဘုံအသီးသီး’ ကို အင်မော်တယ်ဧကရာဇ်က တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအင်မော်တယ်ဧကရာဇ်မှာ ‘ကောင်းကင်ဘုံကပ်ဘေး အင်မော်တယ်ဧကရာဇ်’ ပင် ဖြစ်သည်။ ဒါဆိုလျှင် ဤနေရာမှာ သူ၏ နန်းတော်ဖြစ်သည်လား။
“ဆန်းကြယ်ဂိတ်တံခါးက လုံးဝ ပျက်စီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပဲ ထိခိုက်သွားတာပါ။ အဲဒါကြောင့် ဒီရှေးဟောင်းနတ်ဆိုးက ဖောက်ထွက်လာနိုင်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ စစ်မှန်သော အင်မော်တယ် နယ်ပယ်က သတ္တဝါတွေ ဒီလောကထဲကို ဝင်လာတာကိုတော့ တားဆီးထားနိုင်ပါသေးတယ်။ အခု ဒီနတ်ဆိုးက ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ ဝင်လာသလဲဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော်လည်း မသိပါဘူး”
လီဟောင် အမှန်အတိုင်း ပြောလိုက်သည်။ ထိုသူမှာ ‘အစောင့်အရှောက်’ ဟု ပြောသဖြင့် ရှေးဟောင်းခေတ်မှ တည်ရှိမှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ သူသည် အစစ်အမှန်နယ်မြေရှိ ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုးများ၏ ကပ်ဘေးဒုက္ခကို ကောင်းစွာ သိထားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ထိုနတ်ဆိုး၏ ဝိညာဉ်မှာ ဘာမှ မလုပ်နိုင်ခင်မှာပင် ချက်ချင်း အချေမှုန်းခံလိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ အင်မော်တယ် နတ်ဘုရားများနှင့် ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုးများကြားရှိ ရန်ငြိုးပင် ဖြစ်သည်။
လီဟောင်၏ စကားကို ကြားသောအခါ အဖိုးအိုမှာ သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ သို့သော် သူ၏ မျက်ခုံးများတွင် စိုးရိမ်ရိပ်များ ပေါ်လာကာ ပြောလိုက်သည်။ “အပြင်လောကမှာ သူတော်စင်အဆင့် နတ်ဆိုးတွေပဲ ရှိနေရင်တောင်၊ စစ်မှန်သော အင်မော်တယ် တစ်ယောက်မှ ပေါ်မလာသေးဘူးလား အကယ်၍ မရှိဘူးဆိုရင်တော့...”
လီဟောင်သည် သူ၏ ဆိုလိုရင်းကို နားလည်ပါသည်။ ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုးများသည် အခြားသော မျိုးနွယ်စုများထက် ပိုမို အစွမ်းထက်ကြသည်။ အစွမ်းအထက်ဆုံးဟု ဆိုကြသော ‘နဂါးမျိုးနွယ်’ ပင်လျှင် ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုးများ ရှေ့တွင် အသာစီး မရနိုင်ပေ။ အကယ်၍ စစ်မှန်သော အင်မော်တယ် တစ်ဦးမှ မရှိဘဲ သူတော်စင်အဆင့် နတ်ဆိုးများသာ ကျူးကျော်လာပါက ‘ကောင်းကင်ဘုံအသီးသီး’ မှာ ပျက်စီးသွားနိုင်သည်။
“ကောင်းကင်ဘုံမှာ စစ်မှန်သော အင်မော်တယ် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ ဒီစစ်မှန်သော အင်မော်တယ် အဆင့်ရှိတဲ့ နတ်ဆိုးကို ရှင်းလင်းလိုက်နိုင်ပြီ။ အက်ကွဲကြောင်းကလည်း တစ်ခါမှာ နတ်ဆိုးတစ်ကောင်ပဲ ဝင်လာနိုင်တာဆိုတော့ သူတော်စင်အားလုံးက ပူးပေါင်းတားဆီးရင် အဆင်ပြေမှာပါ။ ဒါ့အပြင် ဒီက သတင်းစကားကိုလည်း ‘အစစ်အမှန်နယ်မြေ’ ဆီ ပို့ထားပြီးပြီဆိုတော့၊ ကျွန်တော်တို့ ခဏလောက် တောင့်ခံထားပြီး အစစ်အမှန်နယ်မြေက စစ်ကူတွေကို စောင့်နေရင် အဆင်ပြေသွားမှာပါ”
လီဟောင်က ပြောလိုက်သည်။
“အစစ်အမှန်နယ်မြေက စစ်ကူလား မင်းက အစစ်အမှန်နယ်မြေကို ရောက်ဖူးတာလား”
အဖိုးအိုမှာ အံ့အားသင့်သွားခဲ့သည်။ လီဟောင်က အစစ်အမှန်နယ်မြေသို့ ရောက်ဖူးလိမ့်မည်ဟု သူ မထင်ထားပေ။ သူသည် ချက်ချင်း စိတ်လှုပ်ရှားသွားပြီး လီဟောင်၏ လက်မောင်းကို ဆုပ်ကိုင်လိုက်ရာ၊ လီဟောင်၏ ဝိညာဉ်လက်မောင်းမှာ ကြေမွသွားလုနီးပါး ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
“အစစ်အမှန်နယ်မြေက ဘယ်လိုလဲ စစ်ပွဲက ပြီးသွားပြီလား မင်း အင်မော်တယ်ဧကရာဇ်ကို မြင်ခဲ့လား ‘ကပ်ဘေးနတ်ဘုရား တပ်’ ကော ရှိသေးလား အနောက်ပင်လယ်ကကော...”
သူ၏ ဆက်တိုက် မေးခွန်းများကို နားထောင်ရင်း အဖိုးအို၏ မျက်လုံးထဲမှ တောက်လောင်နေသော စိတ်လှုပ်ရှားမှုများကို မြင်လိုက်ရသောအခါ လီဟောင်က အဖိုးအို၏ လက်ကို ပြန်လည် ဆုပ်ကိုင်လိုက်ပြီး ညင်သာစွာ နှစ်သိမ့်လိုက်သည်။ “အဖိုးအို... အရင်ဆုံး စိတ်အေးအေး ထားပါဦး။ ကျွန်တော် အစစ်အမှန်နယ်မြေကို ရောက်ဖူးတယ် ဆိုပေမယ့် ဆန်းကြယ်ဂိတ်တံခါးအပြင်ဘက်က အတိတ်က စစ်မြေပြင်ကိုပဲ ရောက်ဖူးတာပါ”
သူက ဆက်ပြောလိုက်သည်။ “အဲဒီ စစ်မြေပြင်မှာ ရှေးဟောင်းနတ်ဆိုးတွေ စခန်းချနေတုန်းပဲ။ ကျွန်တော်က စစ်မြေပြင်ထဲကနေ အပြင်ကို ထွက်မသွားခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီ တံခါးဝ နားမှာပဲ လှည့်ပတ်ကြည့်ခဲ့တာပါ။ အစစ်အမှန်နယ်မြေရဲ့ အခြေအနေကိုတော့ ကျွန်တော် ဘာမှ မသိပါဘူး”
လီဟောင်၏ စကားကို ကြားမှ အဖိုးအိုမှာ သတိပြန်ဝင်လာပြီး သူ၏ အားမှာ ပြင်းထန်လွန်းသဖြင့် လီဟောင်၏ လက်မောင်းကို ကြေမွလုနီးပါး ဖြစ်သွားစေသည်ကို သတိထားမိလိုက်သည်။
သူ၏ လက်ဝါးမှ နူးညံ့သော စွမ်းအားတစ်ခု စီးဆင်းလာပြီး လီဟောင်၏ လက်မောင်းကို ပြန်လည် ကုသပေးလိုက်ရာ လီဟောင်၏ ဝိညာဉ်စွမ်းအားမှာပင် အနည်းငယ် တိုးတက်လာသကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရသည်။
“ရှေးဟောင်းလမ်း... စစ်မြေပြင်... အဲဒီစစ်ပွဲမှာ ငါတို့ ရှုံးသွားခဲ့တာများလား...”
အဖိုးအို၏ မျက်လုံးများမှာ ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်သွားပြီး အဝေးရှိ ‘ကောင်းကင်ဘုံကပ်ဘေးနန်းတော်’ ကို စိုက်ကြည့်ရင်း ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် တစ်ကိုယ်တည်း ရေရွတ်နေမိသည်။
ထိုအချိန်တွင် လီဟောင်ကို သတိထားမိခဲ့ကြသော သူတော်စင်များမှာ တရားထိုင်သည့် ဖျာများပေါ်မှ ထကာ ကောက်ရိုးအိမ်သို့ ချဉ်းကပ်လာကြသည်။
သူတို့နှစ်ဦး၏ စကားဝိုင်းကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ထိုသူတော်စင်များမှာလည်း အံ့အားသင့်လွန်းသဖြင့် စကားမပြောနိုင် ဖြစ်နေကြသည်။
သူတို့သည် ဤနေရာတွင် နှစ်ပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် နေထိုင်လာခဲ့ကြသော်လည်း ထိုအဖိုးအို ဤမျှအထိ စိတ်လှုပ်ရှားနေသည်ကို တစ်ခါမျှ မမြင်ဖူးကြပေ။
“မင်း အစစ်အမှန်နယ်မြေကို ရောက်ဖူးတာလား ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဝင်သွားတာလဲ”
သူတော်စင်တစ်ဦးက လီဟောင်ကို သိချင်စိတ်ဖြင့် မေးလိုက်သည်။
လီဟောင်သည် ထိုသူတော်စင်များကို ကြည့်လိုက်ရာ၊ သူတို့ထံမှ ‘ကောင်းကင်ဘုံအသီးသီး’ ၏ အရှိန်အဝါကို ရရှိသဖြင့် သူတို့မှာ အတိတ်ကာလက ‘နှစ်ဖက်နတ်ဆိုးချိုင့်ဝှမ်း’ ထဲသို့ ပြုတ်ကျသွားကြသော သူတော်စင်များ ဖြစ်ပုံရသည်။
“ကြယ်တာရာ ရှေးဟောင်းခန်းမကနေတစ်ဆင့်ပါ” ဟု လီဟောင်က ပြောလိုက်သည်။
“အဲဒီလိုလား”
သူတော်စင်အချို့မှာ သူတို့ခေတ်တွင် ထိုကဲ့သို့သော နေရာမျိုးကို မကြားဖူးသဖြင့် ဇဝေဇဝါ ဖြစ်နေကြသည်။
“ငါ သိပြီ... အဲဒီ ရှေးဟောင်းခန်းမပဲ။ အဲဒီမှာ အင်မော်တယ် နတ်ဘုရားတွေရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေ ရှိနိုင်တယ်လို့ ကောလာဟလတွေ ကြားဖူးတယ်၊ အခုတော့ အဲဒါက အမှန်ပဲ ဖြစ်နေတာပေါ့” ဟု အခြား သူတော်စင်တစ်ဦးက သဘောပေါက်သွားသော အမူအရာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
***